Fort Jesus

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Fort Jesus[a]
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Ilustracja
Państwo  Kenia
Typ kulturowy
Spełniane kryterium II, V
Numer ref. 1295
Region[b] Afryka
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 2011
na 35. sesji
Położenie na mapie Mombasy
Mapa lokalizacyjna Mombasy
Fort Jesus
Fort Jesus
Położenie na mapie Kenii
Mapa lokalizacyjna Kenii
Fort Jesus
Fort Jesus
Ziemia4°03′45,85″S 39°40′46,69″E/-4,062736 39,679636

Fort Jesus (suahili: Boma la Yesu) – fort w Mombasie w Kenii, w 2011 roku wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO[1].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Fort zbudowali w 1593 roku Portugalczycy z rozkazu króla Filipa II. Na przestrzeni wieków wielokrotnie zmieniali się nim władający. Pierwsza zmiana nastąpiła w roku 1631 w czasie powstania miejscowej ludności arabskiej pod wodzą sułtana Dom Jeronimo Chingulii[2]. Wkrótce jednak przybyłe z Zanzibaru portugalskie wojska odbiły fort, dzięki czemu Portugalczycy utrzymali władzę w Mombasie, czerpiąc zyski z handlu na Oceanie Indyjskim aż do końca XVII wieku. Pod koniec lat 90. XVII wieku Mombasę przy wsparciu Lamu i Pate zajęli omańscy Arabowie, przy czym fort poddał się dopiero po 33 miesiącach oblężenia.

W 1728 roku doszło do buntu stacjonujących w forcie afrykańskich żołnierzy, niezadowolonych z rządów arabskich. Wykorzystując sytuację, Portugalczycy ponownie zajęli fort, jednak już po roku powrócili Arabowie z rodu Mazrui, którzy wkrótce ogłosili niepodległość od Omanu i panujących tam Busaidich. Ci ostatni, zająwszy pobliskie Lamu, wielokrotnie atakowali później Mombasę przy wsparciu Brytyjczyków. Busaidi ostatecznie zajęli Mombasę i Fort Jesus w połowie XIX wieku i panowali tam do roku 1875, kiedy to fort wraz z pasem wybrzeża wydzierżawili od nich Brytyjczycy. Od tamtej pory aż do roku 1958 Fort Jesus służył za miejskie więzienie.

Fort Jesus współcześnie[edytuj | edytuj kod]

Do naszych czasów z dawnego kompleksu fortu zachował się między innymi "Dom Omański" (Omani House) oraz "Sala Mazruich" (ang. Hall of the Mazrui) z kamiennymi ławami i osiemnastowiecznymi inskrypcjami. Poza tym także ruiny kościoła, magazynów i sklepów.

Obecnie w forcie działa niewielkie muzeum, usytuowane we wschodniej części kompleksu, w dawnych koszarach. Muzeum poświęcone jest historii cywilizacji Suahili - wśród eksponatów znajduje się m.in. ceramika, zarówno miejscowa, jak i przywieziona w przeszłości z Azji (m.in. z Chin). Mieści się tu także ekspozycja etnograficzna poświęcona ludom Mijikenda.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. UNESCO: Sites in Ethiopia, Kenya and Viet Nam inscribed on UNESCO’s World Heritage List (ang.). June 27, 2011. [dostęp 2011-07-02].
  2. Fort Jesus, Kenya. Explanation, Facts And History (ang.). Indian Ocean Beach Vacations. [dostęp 2011-07-04].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Richard Trillo, Jacek Torbicz: Kenia i Tanzania. Bielsko-Biała: Wydawnictwo Pascal, 2000, s. 390–392, seria: Praktyczny przewodnik.