Franz Kline

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Franz Kline
Imię i nazwisko

Franz Rowe Kline

Data i miejsce urodzenia

23 maja 1910
Wilkes-Barre

Data i miejsce śmierci

13 maja 1962
Nowy Jork

Narodowość

amerykańska

Alma Mater

Uniwersytet Bostoński

Dziedzina sztuki

malarstwo

Epoka

sztuka współczesna, ekspresjonizm abstrakcyjny

Ważne dzieła
  • Cardinal, olej na półtnie, 1950
  • Accent Grave, olej na półtnie, 1955
  • Wanamaker Block, olej na półtnie, 1955
Sabra (1966).

Franz Kline, właśc. Franz Rowe Kline (ur. 23 maja 1910 w Wilkes-Barre, zm. 13 maja 1962 w Nowym Jorku)[1]amerykański malarz, przedstawiciel ekspresjonizmu abstrakcyjnego.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

W latach 1931–1935 studiował malarstwo i rysunek na Uniwersytecie Bostońskim. Następnie wyjechał na rok do Londynu, gdzie doskonalił umiejętności ilustratora i rysownika w Heatherley School of Fine Art[1][2]. Po powrocie do USA w 1938 zamieszkał w Nowym Jorku, gdzie tworzył miejskie pejzaże, rysował wnętrza i portrety, a na początku lat 40. zdobył kilka dorocznych nagród National Academy of Design[2][3].

Abstrakcją zainteresował się w połowie lat 40., pod wpływem Willema de Kooninga[2]. Mimo iż nadal uprawiał malarstwo przedstawiające[3], zaczął eksperymentować z małymi, czarno-białymi rysunkami pędzlem[1]. Pod koniec dekady użycie projektora przez De Kooninga zainspirowało Kline’a do wyświetlania owych rysunków na ścianie swojej pracowni, przekształcając je w wielkoformatowe ideogramy. Eksperymenty te zapoczątkowały styl jego abstrakcji, który szybko stał się rozpoznawalny[1][2][3].

W latach lat 50. wykładał na kilku uczelniach artystycznych, w tym Black Mountain College w Karolinie Północnej i Pratt Institute na Brooklynie[4]. Jego uczniem i asystentem był Howard Kanovitz[5].

W tym czasie często wystawiał w nowojorskim Whitney Museum of American Art w ramach Whitney Annuals and Biennials (1952, 1953, 1955, 1961)[2]. Jego twórczość była też prezentowana za granicą, w tym na Biennale w Wenecji (1956, 1960), Biennale w São Paulo (1957) czy documenta w Kassel (1959)[2]. Pięć jego prac – Cardinal (1950), Chief (1950), Accent Grave (1955), Wanamaker Block (1955) i Garcia (1957) – było eksponowanych podczas głównej wystawy MoMA „The New American Painting”, która w latach 1958–1959 była prezentowana w ośmiu europejskich miastach[4][6]. W 1960 spędził miesiąc w Europie, podróżując głównie po Włoszech. Dwa lata później, u szczytu swojej kariery, Kline zmarł z powodu niewydolności serca[2].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Malarski idom Kline’a utrwalił się już w 1950[4]. Ograniczał się do prostych czarnych form na białym tle, malowanych zamaszystymi ruchami pędzla[2][4]. Stosował intensywne kontrasty tonalne, często pracując w nocy przy silnym świetle[2]. Używał pędzli do malowania ścian i farby mającej płynną konsystencję[1][2][4]. W efekcie uzyskiwał surowe, ekspresyjne kompozycje przywodzące na myśl wschodnioazjatycką kaligrafię. Zaprzeczał jednak sugestiom takich zapożyczeń; wyjaśniał, że jego intencją jest przywoływanie tego, co znane lub rozpoznawalne, unikając przy tym dosłownych odniesień[2][4].

Podobnie jak kilku innych abstrakcyjnych ekspresjonistów, takich jak Willem de Kooning i Mark Rothko, Kline nie ustawał w rozwijaniu swojej stylistyki. W latach 1959–1961 stworzył cykl wielkoformatowych panoramicznych prac zwanych „malowidłami ściennymi”, których monumentalność znalazła odbicie w późniejszych obrazach Roberta Motherwella i Clyfforda Stilla[1][2]. Zdecydował się również na wzbogacenie swojej monochromatycznej palety o intensywne krzykliwe kolory (King Oliver, 1958)[1][2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g David Anfam, Kline, Franz (Rowe), Oxford Art Online. Grove Art Online, 16 października 2013, DOI10.1093/gao/9781884446054.article.T046894, via Oxford University Press [dostęp 2020-10-13] (ang.).
  2. a b c d e f g h i j k l m Franz Kline, Franz Kline, Guggenheim [dostęp 2020-10-13] (ang.).
  3. a b c Altmann 2012 ↓, s. 280.
  4. a b c d e f Franz Kline (1910–1962), The Phillips Collection. American Art [dostęp 2020-10-13] [zarchiwizowane z adresu 2020-11-27] (ang.).
  5. Altmann 2012 ↓, s. 267.
  6. The New American Painting (katalog wystawy), pdf, MoMA, New York 1959, s. 92 [dostęp 2020-10-13] (ang.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Lothar Altmann (red.), Leksykon malarstwa i grafiki, wyd. I, Warszawa: Wydawnictwo Arkady, 2012, s. 267, 280, ISBN 978-83-213-4729-5 (pol.).

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]