Gameta

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Gameta (komórka płciowa[1], komórka rozrodcza[1]) – komórka służąca do rozmnażania płciowego[1].

Gameta u zwierząt powstaje na drodze mejozy[1] (wyjątkowo na drodze mitozy u haploidalnych samców pszczół[2]) w gemetogenezie z gametocytów[1]. Może uczestniczyć w procesie zapłodnienia łącząc się z gametą innej płci i tworząc zygotę.

Gamety mogą[3][4]:

  • różnić się informacją genetyczną ale nie różnić się morfologicznie – mówimy wtedy o izogamii i oznaczamy komórki jako: "+" i "-";
  • różnić się wielkością (ze względu na ilość materiału zapasowego) ale nie różnić się zdolnością do ruchu – mówimy wtedy o anizogamii i oznaczamy gamety jako męską (mniejsza) i żeńską (większa), odpowiednio mikrogameta i makrogameta[4];
  • różnić się wielkością i zdolnością do ruchu – mówimy wtedy o oogamii i oznaczamy komórki jako komórkę jajową (nieruchliwa, większa) i plemnik (ruchliwa, mniejsza).

Niekiedy anizogamię i oogamię traktuje się łącznie i nazywa heterogamią[4][5]. U nagonasiennych i okrytonasiennych mówi się o komórce plemnikowej[6]. Gameta człowieka zawiera: 22 autosomy (chromosomy somalne) i 1 allosom (chromosom płci)

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Marzena Popielarska-Konieczna: Słownik szkolny : biologia. Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa, 2003, s. 168. ISBN 83-7389-096-3.
  2. praca zbiorowa: Biologia : repetytorium dla maturzystów i kandydatów na wyższe uczelnie. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 2006, s. 110. ISBN 83-02-09004-2.
  3. Ewa. Pyłka-Gutowska: Biologia. Warszawa: "Oświata", 2002, s. 94-95. ISBN 83-85394-92-3.
  4. 4,0 4,1 4,2 praca zbiorowa: Tablice biologiczne. Warszawa: Wydawnictwo Adamantan, 2003, s. 193. ISBN 83-7350-029-4.
  5. praca zbiorowa: Biologia: jedność i różnorodność. Warszawa: Wydawnictwo Szkolne PWN, 2008, s. 510. ISBN 978-83-7446-134-4.
  6. praca zbiorowa: Tablice biologiczne. Warszawa: Wydawnictwo Adamantan, 2003, s. 203. ISBN 83-7350-029-4.
WiktionaryPl nodesc.svg
Zobacz hasło gameta w Wikisłowniku