Gelasius Dobner

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gelasius Dobner
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 30 maja 1719
Praha, Cesarstwo Austriackie
Data i miejsce śmierci 24 maja 1790
tamże, Cesarstwo Austriackie

Gelasius Dobner, właściwie Felix Job Dobner (imię zakonne Gelasius a Sancta Catharina) (ur. 30 maja 1719 w Pradze, zm. 24 maja 1790 tamże); czeski niemieckojęzyczny pijar i historyk.

Biogram[edytuj | edytuj kod]

Urodził się w rodzinie stolarza Josefa Dobnera i Marii Anny Schaeffler. Jego językiem ojczystym był niemiecki.

Najpierw studiował u jezuitów i w 1737 wstąpił do zakonu pijarów.

W 1752 postarał się o zezwolenie czeskiej kancelarii dworskiej na powstanie szkoły pijarskiej w Pradze, dla której kupił dom w ulicy Celetnej.

Impuls dla jego zainteresowania historią Czech dał biskup Václav Antonín Vokoun. Jako amatorski badacz z roczną rentą 300 złotych od cesarzowej Marii Teresy Habsburg m.in. na podstawie analizy różnych źródeł ustalił obszar Wielkich Moraw, zajmował się kwestią nadania tytułu królewskiego dla Władysława II, cyrylicą i głagolicą, liturgią staro-cerkiewno-słowiańską. Napisał także książkę biograficzną o Tomášu Pešinie z Čechorodu.

Wydał edycję źródeł łacińskich opisujących historię czeską (Monumenta historica Bohemiae nusquam antehac edita, 1764-1785); słynny dzięki komentarzowi krytycznemu w Kronice Czeskiej Václava Hájeka z Libočan w tłumaczeniu łacińskim Victorina a Sancta Cruce.

Jego dokonania są uważane za początek nowoczesnego dziejopisarstwa czeskiego. Do jego tradycji nawiązali Josef Dobrovský i František Palacký.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]