Gołąbek śledziowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gołąbek śledziowy
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

grzyby

Typ

podstawczaki

Klasa

pieczarniaki

Rząd

gołąbkowce

Rodzina

gołąbkowate

Rodzaj

gołąbek

Gatunek

gołąbek śledziowy

Nazwa systematyczna
Russula xerampelina (Schaeff.) Fr.
Epicr. syst. mycol.: 356 (Uppsala, 1838)
Zasięg
Mapa zasięgu
Zasięg w Europie
2011-11-08 Russula xerampelina (Schaeff.) Fr 180998 mod.jpg

Gołąbek śledziowy (Russula xerampelina (Schaeff.) Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny gołąbkowatych (Russulaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji: Russula, Russulaceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi (według Index Fungorum)[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1774 r. Jacob Christian von Schaeffer nadając mu nazwę Agaricus xerampelinus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1838 r. Elias Fries, przenosząc go do rodzaju Russula[1].

Niektóre synonimy łacińskie[2]:

  • Agaricus esculentus var. xerampelinus (Schaeff.) Pers. 1801
  • Agaricus rubellus Batsch 1783
  • Agaricus xerampelinus Schaeff. 1770
  • Russula alutacea var. erythropus Fr. 1774
  • Russula erythropus Fr. ex Pelt. 1908
  • Russula erythropus var. ochracea J. Blum 1961
  • Russula xerampelina var. erythropus (Fr. ex Pelt.) Konrad & J. Favre

Nazwę polską zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r., Alina Skirgiełło w 1991 r. opisała ten gatunek pod nazwą gołąbek winny[3].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnicy 5–10 cm, za młodu półkolisty z czasem staje się płaski, wgnieciony pośrodku. Może mieć różny kolor, w zależności od tego, pod jakim drzewem rośnie, w lasach iglastych- purpurowy, w lasach dębowych- różowy, brązowoczerwony, pod brzozami żółty, żółtozielony. Powierzchnia najpierw śluzowata, potem sucha i zamszowata[4].

Blaszki

U młodych osobników kremowobiałe, potem stają się żółtawokremowe. Po naciśnięciu brązowieją[4].

Trzon

Wysokość: 4–8 cm, grubość: 15–30 mm. Gładki lub lekko pomarszczony, czerwony albo biały z czerwonym odcieniem[4].

Miąższ

Kremowy, miejscami brązowożółty. Smak za młodu trochę ostry, później prawie nieodczuwalny. Zapach u dojrzałego osobnika przypomina zapach śledzi[4].

Wysyp zarodników

Ochrowy, zarodniki wielkości 8–11 × 7,5–8,5 μm, śmietankowo-żółtawe[4].

Występowanie i siedlisko[edytuj | edytuj kod]

W lasach liściastych, iglastych i mieszanych, w parkach, na ziemi i ściółce leśnej. Wytwarza owocniki od sierpnia do końca listopada[3].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb jadalny, podczas przyrządzania woń śledzi znika[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Index Fungorum [dostęp 2013-03-05].
  2. Species Fungorum [dostęp 2014-01-03].
  3. a b Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, ISBN 83-89648-09-1.
  4. a b c d e f E. Gerhardt, Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik, Warszawa: Klub dla Ciebie – Bauer-Weltbild Media, 2006, ISBN 83-7404-513-2.