Gołąbek śledziowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gołąbek śledziowy
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd gołąbkowce
Rodzina gołąbkowate
Rodzaj gołąbek
Gatunek gołąbek śledziowy
Nazwa systematyczna
Russula xerampelina (Schaeff.) Fr.
Epicr. syst. mycol.: 356 (Uppsala, 1838)
Mapa zasięgu
zasięg występowania na mapie
Zasięg w Europie
Ilustracja


Gołąbek śledziowy (Russula xerampelina (Schaeff.) Fr.) – gatunek grzybów należący do rodziny gołąbkowatych (Russulaceae)[1].

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji: Russula, Russulaceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi (według Index Fungorum)[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1774 r. Schaeffer nadając mu nazwę Agaricus xerampelinus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadał mu w 1838 r. Elias Magnus Fries, przenosząc go do rodzaju Russula[1].

Nazwę polską podał Władysław Wojewoda w 2003 r., Alina Skirgiełło w 1991 r. opisała ten gatunek pod nazwą gołąbek winny[2]. Niektóre synonimy łacińskie[3]:

  • Agaricus esculentus var. xerampelinus (Schaeff.) Pers. 1801
  • Agaricus rubellus Batsch 1783
  • Agaricus xerampelinus Schaeff. 1770
  • Russula alutacea var. erythropus Fr. 1774
  • Russula erythropus Fr. ex Pelt. 1908
  • Russula erythropus var. ochracea J. Blum 1961
  • Russula xerampelina var. erythropus (Fr. ex Pelt.) Konrad & J. Favre

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnicy 5–10 cm, za młodu półkolisty z czasem staje się płaski, wgnieciony pośrodku. Może mieć różny kolor, w zależności od tego, pod jakim drzewem rośnie, w lasach iglastych- purpurowy, w lasach dębowych- różowy, brązowoczerwony, pod brzozami żółty, żółtozielony. Powierzchnia najpierw śluzowata, potem sucha i zamszowata[4].

Blaszki

U młodych osobników kremowobiałe, potem staja się żółtawokremowe. Po naciśnięciu brązowieją[4].

Trzon

Wysokość: 4–8 cm, grubość: 15– 30 mm. Gładki lub lekko pomarszczony, czerwony albo biały z czerwonym odcieniem[4].

Miąższ

Kremowy, miejscami brązowożółty. Smak za młodu trochę ostry, później prawie nieodczuwalny. Zapach u dojrzałego osobnika przypomina zapach śledzi[4].

Wysyp zarodników

Ochrowy, zarodniki wielkości 8–11×7,5–8,5 μ, śmietankowożółtawe[4].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

W lasach liściastych, iglastych i mieszanych, w parkach, na ziemi i ściółce leśnej. Wytwarza owocniki od sierpnia do końca listopada[2].

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb jadalny, podczas przyrządzania woń śledzi znika[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Index Fungorum (ang.). [dostęp 2013-03-05].
  2. a b Władysław Wojewoda: Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski. Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003. ISBN 83-89648-09-1.
  3. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2014-01-03].
  4. a b c d e f Ewald Gerhardt: Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik. Warszawa: 2006, s. 452. ISBN 83-7404-513-2.