Przejdź do zawartości

Google Dragonfly

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii

Dragonfly – nieistniejący już prototyp wyszukiwarki internetowej stworzonej przez Google, opartej na zasadach cenzury internetu w Chinach[1][2][3]. Wyszukiwarka była zaprojektowana w taki sposób, że wszelkie historie wyszukiwania były łączone z numerami telefonu użytkowników[1][4]. Nie pokazywała w wynikach stron takich jak Wikipedia oraz tych publikujących informacje na temat wolności słowa, praw człowieka, demokracji, religii, oraz innych niewygodnych tematów dla rządu Chińskiej Republiki Ludowej(inne języki)[5][6]. Użytkownik nie był powiadamiany, że wyniki, do których chciał uzyskać dostęp, są ocenzurowane[3][7].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Pierwsza edycja (google.cn / google.hk)[edytuj | edytuj kod]

Relacje między amerykańską korporacją a rządem chińskim były napięte na długo przed uruchomieniem Dragonfly. Pierwsza edycja wyszukiwarki (google.cn) uruchomiona w 2006 roku była również oparta na cenzurze państwowej, jednak w porównaniu do Dragonfly, Google przypominał każdego dnia Chińczykom o tym, że niektóre wyniki na poszczególne zapytania są usuwane[3][8].

W styczniu 2010 roku Google stało się ofiarą operacji Aurora(inne języki), tj. serii cyberataków wymierzonych w główne amerykańskie firmy. Oprócz Google’a ofiarą padły również korporacje takie jak Yahoo, Adobe, Dow Chemical czy Morgan Stanley[9]. Cyberprzestępcy wykradli kod źródłowy Google’a oraz uzyskały dostęp do skrzynek pocztowych na Gmailu, należących do znanych chińskich aktywistów ds. praw człowieka[10]. W odpowiedzi, chińskojęzyczna edycja została przekierowana z google.cn do google.hk, gdzie cenzura wpływała w znacznie mniejszym stopniu na wyświetlane wyniki przynajmniej po stronie korporacji[11]. Sergey Brin, ówczesny prezes spółki, twierdził w wywiadzie, że operacja Aurora była dodatkową motywacją do wycofania się z Chin, choć dodał, że pogorszenie stosunków i zwiększeń żądań do ocenzurowania treści firma zauważyła już po olimpiadzie w Pekinie (2008)[11]. Decyzja o wycofaniu z Chin spotkała się z krytyką aktywistów i światowych mediów, z czego jedna z teorii sugerowała, że zamknięcie google.cn zostało zaplanowane jako ruch przede wszystkim biznesowy, mający głównie ratować wizerunek Google i wycofanie z rynku, którego i tak nie byli w stanie podbić[11][12]. Die Tageszeitung zauważył przy tym, że Google i tak zachował odziały programistyczne i reklamowe w Chinach[12].

Dragonfly[edytuj | edytuj kod]

Opinia publiczna dowiedziała się o projekcie Dragonfly w sierpniu 2018 roku, gdy The Intercept(inne języki) ujawnił wewnętrzną notatkę od pracownika Google[13][14]. Według tego samego artykułu, prace nad wyszukiwarką trwały od 2017 roku[13][15]. Sama notatka mówiła o tym, że nowy system wyszukiwania miałby wymagać logowania się, a dane użytkowników, w tym ich lokalizacja, miały być dostępne dla chińskiego partnera[13]. Kierownictwo przekazało, że projekt ten był we wczesnym stadium rozwoju i nie był on gotowy do uruchomienia w Chinach[16][17]. Podczas prezentacji zorganizowanej w październiku 2018 roku przez Sundara Pichaia, stwierdził, że Google nie miał pewności co do możliwości lub chęci działania w Chinach, lecz było „ważnym drążyć dalej temat”. Prezes Google’a pochwalił prace nad prototypem, mówiąc, że Google potrafiło zwrócić dokładne wyniki wyszukiwania, na przykład tych dotyczących leczenia raka[18][19]. Nawiązał przy tym do śmierci Wei Zexiego, która nastąpiła w wyniku przyjęcia eksperymentalnego leczenia raka, o którym się dowiedział z promowanego wyniku na Baidu[20].

Między listopadem a grudniem 2018 roku projekt miał zostać oficjalnie zamknięty[21]. Kilku pracowników Google twierdziło wówczas, że Yonatan Zunger, inżynier pracujący od wielu lat w Google, już na pierwszych spotkaniach zwracał uwagę na zagrożenia dla wolności osób żyjących w Chinach wynikających z utworzenia Dargonfly w proponowanym kształcie[22]. Obawy Zungera, który odszedł z firmy, zostały odrzucone przez szefostwo projektu, co potwierdziło 3 innych, anonimowych pracowników wciąż pozostających wówczas w Google[22]. Kadra kierownicza na różne sposoby próbowała ukrywać szczegóły projektu, w tym nie robiąc zwyczajowych, papierowych notatek, a gdy w 2018 roku jedna z notatek wyciekła poza zespół nakazali jest skasowanie z komputerów[13][22]. W listopadzie 2018 roku, na platformie Medium, opublikowano list otwarty, w którym wystosowano postulat o porzuceniu projektu[23]. Pracownicy podpisani pod tym listem twierdzili, że „rząd chiński mógłby wykorzystać istnienie takiego projektu do dalszego nadużywania praw człowieka”, przyłączając się do postulatu złożonego m.in. przez Amnesty International[24]. Pod listem podpisało się ponad 700 osób pracujących w Google na różnych stanowiskach[23].

Według pracowników amerykańskiej korporacji, mimo ogłoszonego „zamknięcia”, prace były dalej kontynuowane, ponieważ jeszcze w 2019 roku wciąż przydzielony był budżet na rozwój projektu[25].

W lipcu 2019 roku Google poinformowało o oficjalnym zakończeniu prac nad projektem[26]. Na przesłuchaniu zorganizowanym przez Komisję Sądową Senatu Stanów Zjednoczonych(inne języki), Karan Bhatia(inne języki) poinformował o porzuceniu wszelkich prac nad Dragonfly[26][27].

O ile uruchomienie Dragonfly zostało odwołane, Google nie wykluczyło dalszych działań na terenie Chin w przyszłości. Bhatia dodał, że wszelkie decyzje o powrocie na rynek chiński zostaną podjęte wyłącznie po stosownych konsultacjach z głównymi akcjonariuszami[28].

Potencjalny zysk oraz ryzyko[edytuj | edytuj kod]

Od marca 2010 roku, gdy Google zaprzestało obsługę chińskiej wersji językowej poprzez google.cn, do 2018 roku, populacja Chińczyków mających dostęp do internetu wzrosła do 772 milionów użytkowników[29]. Oznaczałoby to znaczny wzrost przychodów z tytułu ponownego wejścia na rynek chiński – niemniej, istniało również ryzyko pozostania w niszy chińskiego internetu, jako iż duopol dzierżyły wyszukiwarki Baidu oraz Sogou(inne języki)[29]. Google, jako iż opiera swoje przychody w głównej mierze na reklamach, nie posiadało danych o Chińczykach sprzed prawie dekady, co też znacznie utrudniło realizację strategii wyświetlania reklam, przynajmniej na moment zapowiedzi powrotu na rynek chiński[29].

Google Dragonfly był zaprojektowany jako dedykowana aplikacja na smartfony z Androidem – gdy zainstalowana, Dragonfly mógł śledzić historię zapytań osób korzystających z tej wyszukiwarki. Rodziło to obawy wśród chińskich internautów, ponieważ gdy wyszukali pojęcie zabronione przez rząd chiński, mogło to spowodować potencjalne reperkusje prawne[30].

W ramach Dragonfly planowano również fałszować dokładność prognoz pogody oraz jakości powietrza dla chińskich użytkowników, sprawiając, że Chińczycy by byli gorzej poinformowani i bardziej obojętni w tym kontekście. Dane miały być pobierane od bliżej nieznanego źródła w Pekinie, oskarżonego o fałszowanie danych[30][31].

Reakcje[edytuj | edytuj kod]

Krytyczne[edytuj | edytuj kod]

Projekt Dragonfly został poddany surowej krytyce przez użytkowników, oraz ze strony pracowników Google’a[32][33][23]. Wkrótce po opublikowaniu artykułu na portalu The Intercept ujawniającego szczegóły wyszukiwarki, 1 400 pracowników podpisało list otwarty postulujący o większą transparentność nie tylko Dragonfly, ale i też wszelkich projektów pod szyldem Google[2][34]. 31 sierpnia 2018 roku Jack Poulson, jeden ze starszych specjalistów ds. uczenia maszynowego, zrezygnował ze swojej funkcji w ramach protestu[35]. We wrześniu 2018, Amnesty International opublikował list otwarty adresowany do kierownictwa Google, potępiający niniejszy projekt. W liście wspomniano o „kapitulacji Google’a w walce o prawa człowieka” oraz nawoływano do rezygnacji z dalszego rozwoju Dragonfly[36]. Ponieważ w Chinach obowiązuje system zaufania społecznego, rząd chiński może poprosić o wydanie wszelkich danych zebranych na temat obywateli (w tym historii wyszukiwania), żeby móc oszacować ich zdolność do praw obywatelskich[37]. Eksperci teoretyzowali, że gdyby Dragonfly stał się rzeczywistością, Google mogłoby zacząć wydawać dane o chińskich internautach na żądanie rządu[38].

Po publikacji kolejnego tekstu przez The Intercept, w którym opisano podejrzenia na temat pominięcia podstawowych procedur bezpieczeństwa i prywatności projektu Dragonfly, Liz Fong-Jones, jedna z inżynierek Google’a napisała post na Twitterze proponujący organizację strajku pracowników z całego świata[39]. Napisała, że „granica”, po której przekroczeniu strajk się odbędzie, dotyczyła uruchomienia wyszukiwarki w Chinach bez odbycia wszelkich procedur bezpieczeństwa, lub gdyby okazało się, że zespół ds. prywatności i bezpieczeństwa został zmuszony do akceptacji obecnych jego warunków[40]. Uruchomiono również fundusz mający na celu wesprzeć finansowo pracowników Google’a, gdyby ci zrezygnowali z pracy – dla celów jego powołania zebrano ponad 200 000 dolarów[41][42].

W październiku 2018 roku Mike Pence, ówczesny wiceprezydent Stanów Zjednoczonych, nawoływał do natychmiastowego porzucenia prac nad projektem Dragonfly. W wystąpieniu podkreślił, że jeżeli Dragonfly zostałby uruchomiony, wzmocniłoby to cenzurę internetu w Chinach oraz mogłoby to naruszyć prywatność chińskich obywateli(inne języki)[43][44][45]. Według senatora Marka Warnera, który w wystąpieniu z grudnia 2018 skrytykował zarówno rząd w Pekinie, jak i Google, Dragonfly jest dowodem na sukces Chin w rekrutowaniu zachodnich korporacji do realizowania celów rządu chińskiego w zakresie totalnej kontroli nad informacją[46].

Generał Joseph Dunford(inne języki), pełniący funkcję przewodniczącego Kolegium Połączonych Szefów Sztabów, również skrytykował Google. Według niego nie do wyjaśnienia był fakt inwestowania w autokratyczny rząd Chin, wykorzystującym powszechną cenzurę mającą na celu wszelkie ograniczenie wolności słowa. Ostrzegł również przed zwiększeniem wpływów Rosji i Chin na Stany Zjednoczone, czego Google powinien za wszelką cenę unikać i zamiast tego współpracować z Pentagonem[47].

Pozytywne[edytuj | edytuj kod]

Mimo szerokiej krytyki pewna grupa pracowników Google poparła istnienie projektu. W listopadzie 2018 roku do redakcji TechCrunch wpłynął niepodpisany list nawołujący do kontynuowania prac nad Dragonfly, ponieważ projekt jest tożsamy z misją organizacji informacji z całego świata w taki sposób, żeby były użyteczne i dostępne dla każdego[48]. W liście mimo wspomnienia, że Dragonfly jest w stanie wyrządzić potencjalnie większe szkody niż przynieść korzyści, mogłoby to też umożliwić odnalezienie odpowiedniej ścieżki wejścia na rynek chiński[48]. Trzech anonimowych pracowników Google’a poparło istnienie Dragonfly, twierdząc, że potrzebny jest potencjalny konkurent dla dominującej wówczas wyszukiwarki jaką było wówczas Baidu (blisko 70% rynku)[49].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Noah Smith, Google’s prototype Chinese search engine links searches to phone numbers, „The Guardian”, 19 września 2018, ISSN 0261-3077 [dostęp 2024-05-13] (ang.).
  2. a b Kate Conger, Daisuke Wakabayashi, Google Employees Protest Secret Work on Censored Search Engine for China, „The New York Times”, 16 sierpnia 2018, ISSN 0362-4331 [dostęp 2024-05-13] (ang.).
  3. a b c Sherisse Pham, Why Google returning to China would be controversial | CNN Business [online], CNN, 1 października 2018 [dostęp 2024-05-13] (ang.).
  4. Ryan Gallagher, Google China Prototype Links Searches to Phone Numbers [online], The Intercept, 14 września 2018 [dostęp 2024-06-29] (ang.).
  5. James Vincent, Whistleblower reveals Google’s plans for censored search in China [online], The Verge, 1 sierpnia 2018 [dostęp 2024-05-13] (ang.).
  6. Google wanted to launch China search engine in ‘six to nine months’, report says [online], South China Morning Post, 10 października 2018 [dostęp 2024-05-13] (ang.).
  7. Nowy Google: zaprojektowany i ocenzurowany w Kalifornii, specjalnie dla Chin [online], dobreprogramy, 2 sierpnia 2018 [dostęp 2024-05-15] (pol.).
  8. CNN.com – Google to censor itself in China – Jan 25, 2006 [online], edition.cnn.com [dostęp 2024-05-13].
  9. Tracking State-Sponsored Cyberattacks Around the World [online], Council on Foreign Relations [dostęp 2024-05-13] (ang.).
  10. Kim Zetter, Google Hack Attack Was Ultra Sophisticated, New Details Show, „Wired”, ISSN 1059-1028 [dostęp 2024-05-13] (ang.).
  11. a b c Google Co-Founder on Pulling out of China: 'It Was a Real Step Backward’, „Der Spiegel”, 30 marca 2010, ISSN 2195-1349 [dostęp 2024-05-13] (ang.).
  12. a b The World from Berlin: Google’s Move to Hong Kong ‘A Face-Saving Capitulation’, „Der Spiegel”, 24 marca 2010, ISSN 2195-1349 [dostęp 2024-05-13] (ang.).
  13. a b c d Ryan Gallagher, Lee Fang, Google Suppresses Memo Revealing Plans to Closely Track Search Users in China [online], The Intercept, 21 września 2018 [dostęp 2024-05-13] (ang.).
  14. Report: Google suppressed an explosive memo about its Chinese search engine [online], CNET [dostęp 2024-05-13] (ang.).
  15. Google planuje uruchomienie ocenzurowanej wyszukiwarki w Chinach [online], cyberdefence24.pl, 3 sierpnia 2018 [dostęp 2024-05-15] (pol.).
  16. Mark Bergen, Google CEO Tells Staff China Plans Are ‘Exploratory’ After Backlash [online], Bloomberg, 16 sierpnia 2018 (ang.).
  17. Alexia Fernández Campbell, Google’s censored search engine for China is sparking a moral crisis within the company [online], Vox, 25 września 2018 [dostęp 2024-05-13] (ang.).
  18. Abner Li, Sundar Pichai calls Dragonfly a project to see what Google looks like in China after 8 years [online], 9to5Google, 15 października 2018 (ang.).
  19. Nitasha Tiku, Google Tests of a Censored Chinese Search Engine Went Well, „Wired”, ISSN 1059-1028 [dostęp 2024-05-13] (ang.).
  20. China investigates search engine Baidu after student’s death, „BBC News”, 3 maja 2016 [dostęp 2024-05-13] (ang.).
  21. Ryan Gallagher, Google’s Secret China Project „Effectively Ended” After Internal Confrontation [online], The Intercept, 17 grudnia 2018 [dostęp 2024-05-13] (ang.).
  22. a b c Ryan Gallagher, Google Shut Out Privacy and Security Teams From Secret China Project [online], The Intercept, 29 listopada 2018 [dostęp 2024-05-13] (ang.).
  23. a b c Google Employees Against Dragonfly, We are Google employees. Google must drop Dragonfly. [online], Medium, 2 stycznia 2019 [dostęp 2024-05-13] (ang.).
  24. Google must not capitulate to China’s censorship demands [online], Amnesty International, 27 listopada 2018 [dostęp 2024-05-13] (ang.).
  25. Ryan Gallagher, Google Employees Uncover Ongoing Work on Censored China Search [online], The Intercept, 4 marca 2019 (ang.).
  26. a b Google’s Project Dragonfly ‘terminated’ in China [online], BBC News, 17 lipca 2019 (ang.).
  27. Anthony Cuthbertson, Google finally says it will kill censored Chinese search engine Project Dragonfly [online], The Independent, 17 lipca 2019 [dostęp 2019-07-20] (ang.).
  28. Jean Baptiste Su, Confirmed: Google Terminated Project Dragonfly, Its Censored Chinese Search Engine [online], Forbes [dostęp 2020-03-02] (ang.).
  29. a b c Tom Simonite, Google Wants China. Will Chinese Users Want Google?, „Wired”, ISSN 1059-1028 [dostęp 2024-05-13] (ang.).
  30. a b Ryan Gallagher, Google China Prototype Links Searches to Phone Numbers [online], The Intercept, 14 września 2018 [dostęp 2024-05-13] (ang.).
  31. Tania Branigan, Apec: China blocks access to US air pollution data for Beijing, „The Guardian”, 10 listopada 2014, ISSN 0261-3077 [dostęp 2024-05-13] (ang.).
  32. Alexia Fernández Campbell, The employee backlash over Google’s censored search engine for China, explained [online], Vox, 17 sierpnia 2018 [dostęp 2018-09-26].
  33. Caroline O’Donovan, Google Employees Are Organizing To Protest The Company’s Secret, Censored Search Engine For China [online], BuzzFeed News, 17 sierpnia 2018 [dostęp 2018-09-26] (ang.).
  34. Bryan Menegus, Here’s the Letter 1,400 Google Workers Sent Leadership in Protest of Censored Search Engine for China [online], Gizmodo, 16 sierpnia 2018 [dostęp 2018-10-10] (ang.).
  35. Senior Google Scientist Resigns Over „Forfeiture of Our Values” in China [online], Gizmodo, 13 września 2018 [dostęp 2023-08-22] (ang.).
  36. Open letter: Google must not capitulate on human rights to gain access to China [online], Amnesty International, 28 sierpnia 2018 [dostęp 2018-12-09] (ang.).
  37. Larry Diamond, Anna Mitchell, China’s Surveillance State Should Scare Everyone [online], The Atlantic, 2 lutego 2018 [dostęp 2018-12-09] (ang.).
  38. Julian Vigo, Project Dragonfly And Google’s Threat To Anti-Democratic Processes [online], Forbes, 18 października 2018 [dostęp 2018-12-09] (ang.).
  39. Sean Captain, Meet the Google engineer getting its workers ready to strike [online], Fast Company, 2018 [dostęp 2018-12-09] (ang.).
  40. Casey Newton, A looming strike over Project Dragonfly is putting new pressure on Google [online], The Verge, 30 listopada 2018 [dostęp 2018-12-09].
  41. Jillian D’Onfro, Google employees are so angry about how Google handled plans for a censored Chinese search engine, some are talking about a strike [online], CNBC, 29 listopada 2018 [dostęp 2024-05-14] (ang.).
  42. Colin Lecher, Google employees raise more than $200,000 in pledges for strike fund [online], The Verge, 29 listopada 2018 [dostęp 2024-05-14] (ang.).
  43. Remarks by Vice President Pence on the Administration’s Policy Toward China [online], WhiteHouse.gov(inne języki), 4 października 2018 [dostęp 2018-08-05] (ang.).
  44. Shaun Nichols, Iron Mike Pence blasts Google for its censor-happy Dragonfly Chinese search engine [online], The Register, 4 października 2018 [dostęp 2018-10-05] (ang.).
  45. Roberta Rampton, David Alexander, Pence says Google should halt Dragonfly app development [online], Reuters, 4 października 2018 [dostęp 2018-10-03] (ang.).
  46. Kate Fazzini, Senator slams Google’s censored search engine work in China [online], CNBC, 7 grudnia 2018 [dostęp 2018-12-09].
  47. Idrees Ali, Phil Stewart, Paresh Dave, Top U.S. general urges Google to work with military [online], Reuters, 6 grudnia 2018.
  48. a b Jon Russell, Taylor Hatmaker, It turns out some Google staff do believe in controversial plan to re-enter China [online], TechCrunch, 28 listopada 2018 [dostęp 2018-12-09] (ang.).
  49. Krystal HuH., Exclusive: 3 Chinese Google employees express support for censored search engine project [online], Yahoo! Finance(inne języki), 20 listopada 2018 [dostęp 2018-12-09] (ang.).