Grądy (powiat łomżyński)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Grądy
Państwo  Polska
Województwo podlaskie
Powiat łomżyński
Gmina Nowogród
Wysokość 116 m n.p.m.
Liczba ludności 144
Strefa numeracyjna (+48) 86
Kod pocztowy 18-414
Tablice rejestracyjne BLM
SIMC 0402448
Położenie na mapie gminy Nowogród
Mapa lokalizacyjna gminy Nowogród
Grądy
Grądy
Położenie na mapie powiatu łomżyńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu łomżyńskiego
Grądy
Grądy
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Grądy
Grądy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Grądy
Grądy
Ziemia 53°10′43,05″N 21°52′42,49″E/53,178625 21,878469

Grądywieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie łomżyńskim, w gminie Nowogród.

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa łomżyńskiego.

Historia[edytuj]

Historia Grądów sięga początków XV wieku. Wtedy to książę mazowiecki Janusz I nadał ziemie lezące pomiędzy wsią Sławiec a majątkiem Zycharzewo (obecnie wsie Chmielowo, Dzierzgi, Sulimy).

Obszar o powierzchni 10 włók (około 180 ha) leżący nad rzeczką Długanoga (obecna nazwa: Krzywa Noga)[1] otrzymali Dobiesław i Stanisław z Gumowa[2]. (Tłumaczenie z łaciny: Ks. Janusz nadał Dobiesławowi i Stanisławowi z Gumowa 10 włók nad rzeką Długanoga z obydwoma brzegami, leżących między Sławcem a Zycharzewem obok Nowogrodu, wyjąwszy barcie. Z których to 10 włók Dobiesław otrzymał dwie trzecie, a Stanisław – jedną trzecią.)

Nazwa Grądy została wzięta prawdopodobnie od nazwy lasów pokrywających ten teren. Istnienie lasu wskazuje wyłączenie z książęcego nadania dochodów z barci.

Według Słownika Geograficznego z roku 188O[3] roku nazwa Grąd (Grądy) określa miejsce wyniesione pomiędzy terenami podmokłymi. W słowniku podano, że w XIX wieku Grądy to wieś i folwark należący do gminy Miastkowo w powiecie łomżyńskim, parafia Nowogród. w 1827 mieszkało w Grądach 120 mieszkańców. Zabudowania tworzyło 14 domów i 8 drewnianych budynków. Powierzchnia gruntów łącznie wynosiła 600 mórg (grunty orne i ogrody 185 m, łąki 42 m, stawy 1 m, Lasy 352 m, nieużytki i place 20 m). w 1875 roku wydzielono hipotecznie Nomenklaturę Sulki o powierzchni 27 morgów. W 1866 w ramach uwłaszczenia (po powstaniu styczniowym na mocy dekretu carskiego z 2 marca 1864 roku) chłopom przekazano 240 mórg.

W danych pierwszego spisu powszechnego w II Rzeczypospolitej w roku 1921 Grądy pokazane jako dwie miejscowości: Grądy szlacheckie i Grądy Włościańskie. Dane statystyczne z roku 30 września 1921[4]:

Ludność Ludność Ludność Wyznanie Wyznanie Narodowość Narodowość
Budynki mieszkalne Ogółem Mężczyźni Kobiety rzymskokatolickie prawosławne polska inna
Grądy Szlacheckie 24 158 82 76 155 3 156 2
Grądy Włościańskie 21 132 60 72 132 132

Przypisy

  1. Informacja na podstawie Mapy Podziału Hydrograficznego Polski KZGW.
  2. Rejestr kancelarii ks. Janusza I (1414-1426) (Archiwum Główne Akt Dawnych, Metryka Koronna, sygn.. MK3. Opracowanie: Krzysztof Chłapowski, Małgorzata Jesiotr, Kazimierz Pacuski, Anna Salina, Hubert Wajs).
  3. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich; nakł. Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego, 1880-1914.
  4. GUS RP – Pierwszy Powszechny Spis Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 września 1921 roku.

Bibliografia[edytuj]

  • Jerzy Wiśniewski, Początek i rozwój nowego osadnictwa w ziemi łomżyńskiej w końcu XIV i w XV wieku, 1989.

Linki zewnętrzne[edytuj]