Gradacja (językoznawstwo)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Gradacja, stopniowanie – proces w morfologii języków, pozwalający na różnicowanie przymiotników i przysłówków pod względem intensywności danej cechy. Kategorią gramatyczną wyrażającą gradację jest stopień. Większość języków indoeuropejskich wyróżnia trzy stopnie: równy, który opisuje samą cechę, bez informacji o jej intensywności (np. pol. duży, ciężki, miły), wyższy, który wskazuje na większą intensywność (większy, cięższy, milszy), oraz najwyższy, który wskazuje na największą intensywność (największy, najcięższy, najmilszy). W niektórych językach, np. w walijskim, występuje tzw. ekwatyw, wkazujący na taką samą intensywność cechy (np. hyned „tak samo stary, jak”). Stopień może być wyrażany syntetycznie za pomocą afiksów fleksyjnych (cięż-szy, naj-cięż-szy), lub analitycznie za pomocą przydawki (bardziej wymagający).