Gustaw Iszkowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gustaw Iszkowski
podpułkownik podpułkownik
Data i miejsce urodzenia 11 sierpnia 1878
Lwów
Data i miejsce śmierci 7 sierpnia 1951
Francja
Przebieg służby
Lata służby przed 1908 do 1918
Siły zbrojne Armia Austro-Węgier
Jednostki 4 Pułk Dragonów Austro-Węgier
Stanowiska szef placówki HK-Stelle
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
Odznaczenia
Order Korony Żelaznej III klasy (Austro-Węgry)

Gustaw Marian Ryszard[1] von Iszkowski (ur. 11 sierpnia 1878 we Lwowie, zm. 7 sierpnia 1951 we Francji[1]) – polski żołnierz, oficer Sztabu Generalnego Armii Austro-Węgier, szef HK-Stelle we Lwowie (1908–1912), attaché wojskowy w Hadze (1916–1918). Jeden z oficerów prowadzących Józefa Piłsudskiego (od jesieni 1908)[2].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był oficerem Armii Austro-Węgier polskiej narodowości[3]. Służył w stopniu kapitana, po czym w listopadzie 1908 został awansowany do stopnia kapitana I klasy sztabu generalnego w korpusie, przydzielony wówczas do 4 Pułku Dragonów[4]. Od 1908 do 1912 był szefem placówki wywiadowczej, HK-Stelle (Hauptkundschaftstelle) we Lwowie[3][5]; w tym czasie od jesieni 1908 w stopniu kapitana był oficerem prowadzącym zwerbowanego do współpracy wywiadowczej Józefa Piłsudskiego (na zlecenie Maximiliana Ronge[6]) oraz wciągnął Walerego Sławka na listę konfidentów, ale poza kartoteką główną, na zasadzie kontaktu specjalnego[7]. Podczas I wojny światowej w stopniu majora sztabu generalnego kierował HK-Stelle w Jędrzejowie[8], w stopniu podpułkownika był szefem oddziału wywiadowczego (Nachrichten-Abteilung) na obszarze okupowanym[9]. Następnie służył w stopniu podpułkownika sztabu generalnego armii austriackiej[10].

Wiosną 1919, prawdopodobnie żeby pozamykać swoje sprawy, przyjechał do Polski. Został zaproszony do Warszawy przez Józefa Piłsudskiego, który usiłował namówić go do zaciągnięcia się w szeregi Wojska Polskiego. Według Ryszarda Świętka powołującego się na relację Józefa Rybaka (1882–1953), Iszkowski miał odmówić. Według relacji Rybaka (który odwiedził go w Antibes w 1928) stwierdził „Dla mnie w Polsce Piłsudskiego miejsca nie ma. Za dużo wiem!”[11].

W 1919 został wpisany na tajną „czarną listę” Ministerstwa Spraw Wojskowych, która zawierała wykaz oficerów, którym odmówiono prawa do służby w Wojsku Polskim[11]. Wyemigrował do Francji i zamieszkał w Antibes koło Cannes. Zmarł w 1951 we Francji, został pochowany na cmentarzu w Antibes[1].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Był synem Romualda, inżyniera budownictwa, i Zofii z d. Wex. Miał dwóch braci i dwie siostry. W 1907 ożenił się z Jadwigą Puchalską, z którą miał syna Romualda (ur. w 1907)[1]. W trakcie pobytu w Holandii (1916–1918) ożenił się z Angeline Lamers, narodowości holenderskiej[1] i „nie musiał martwić się o przyszłość”[11]. W 1941 urodziła im się córka, Marie Charlotte[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Iszkowski 2017 ↓.
  2. Świętek 1998 ↓, s. 43.
  3. a b Staroń 2010 ↓, s. 7–8.
  4. Kronika. Awans listopadowy w armii. „Głos Rzeszowski”. 47, s. 2, 1908-11-22. 
  5. Jerzy Gaul, Legiony Polskie w orbicie zainteresować służb wywiadowczych (1914–1916), „Kwartalnik Historyczny”, 2, 1994, s. 28.
  6. Świętek 1998 ↓, s. 414–417.
  7. Świętek 1998 ↓, s. 422.
  8. Jerzy Gaul. Działalność Oddziału Wywiadowczego przy Departamencie Wojskowym Naczelnego Komitetu Narodowego (1914–1915). „Kwartalnik Historyczny”. 85 (3), s. 260-261, 1994. 
  9. Jerzy Jampolski: Wspomnienia z czasów okupacji austrjackiej w Królestwie Kongresowem. Kraków: Krakowska Spółka Wydawnicza, 1924, s. 12, 13.
  10. a b Kronika. „Głos Rzeszowski”, s. 3, Nr 15 z 2 kwietnia 1916. 
  11. a b c Świętek 1998 ↓, s. 57.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]