Gustaw Iszkowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gustaw Iszkowski
podpułkownik podpułkownik
Data urodzenia ok. 1880
Data i miejsce śmierci 1952
Francja
Przebieg służby
Lata służby przed 1908 do 1918
Siły zbrojne Armia Austro-Węgier
Jednostki 4 Pułk Dragonów Austro-Węgier
Stanowiska szef placówki HK-Stelle
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
Odznaczenia
Order Korony Żelaznej III klasy (Austro-Węgry)

Gustaw von Iszkowski (ur. ok. 1880, zm. 1952 we Francji[1]) – polski żołnierz, oficer Sztabu Generalnego Armii Austro-Węgier, szef HK-Stelle we Lwowie (1908–1912), attaché wojskowy w Hadze (1916–1918). Jeden z oficerów prowadzących Józefa Piłsudskiego (od jesieni 1908)[2]

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Do 1918[edytuj | edytuj kod]

Był oficerem Armii Austro-Węgier polskiej narodowości[3]. Służył w stopniu kapitana, po czym w listopadzie 1908 został awansowany do stopnia kapitana i klasy sztabu generalnego w korpusie, przydzielony wówczas do 4 Pułku Dragonów[4]. Od 1908 do 1912 był szefem placówki wywiadowczej, HK-Stelle (Hauptkundschaftstelle) we Lwowie[5][6]; w tym czasie od jesieni 1908 w stopniu kapitana był oficerem prowadzącym zwerbowanego do współpracy wywiadowczej Józefa Piłsudskiego (na zlecenie Maximiliana Ronge[7]) oraz wciągnął Walerego Sławka na listę konfidentów, ale poza kartoteką główną, na zasadzie kontaktu specjalnego[8]. Podczas I wojny światowej w stopniu majora sztabu generalnego kierował HK-Stelle w Jędrzejowie[9]. Następnie służył w stopniu podpułkownika sztabu generalnego armii austriackiej[10].

1919–1952[edytuj | edytuj kod]

Wiosną 1919 prawdopodobnie żeby pozamykać swoje sprawy przyjechał do Polski. Został zaproszony do Warszawy przez Józefa Piłsudskiego, który usiłował namówić go do zaciągnięcia się w szeregi Wojska Polskiego. Według Ryszarda Świętka powołującego się na relację Józefa Rybaka (1882–1953), Iszkowski miał odmówić. Wg relacji Rybaka (który odwiedził go w Antibes w 1928) stwierdził „Dla mnie w Polsce Piłsudskiego miejsca nie ma. Za dużo wiem!”[1].

W 1919 został wpisany na tajną „czarną listę” Ministerstwa Spraw Wojskowych, która zawierała wykaz oficerów, którym odmówiono prawa do służby w Wojsku Polskim[1]. Wyemigrował do Francji i zamieszkał w Antibes koło Cannes. Zmarł w 1952 we Francji[1].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

W trakcie pobytu w Holandii (1916–1918) ożenił się z majętną kobietą i „nie musiał martwić się o przyszłość”[1].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Ryszard Świętek: Lodowa ściana: sekrety polityki Józefa Piłsudskiego 1904-1918. Kraków: Platan, 1998, s. 57. ISBN 83-85222-58-8.
  2. Ryszard Świętek: Lodowa ściana: sekrety polityki Józefa Piłsudskiego 1904-1918. Kraków: Platan, 1998, s. 43. ISBN 83-85222-58-8.
  3. Mateusz Staroń. Związek Walki Czynnej i Związek Strzelecki w Przemyślu przed I wojną światową. „Przemyskie Zapiski Historyczne”. 10, s. 7-8, 2010. 
  4. Kronika. Awans listopadowy w armii. „Głos Rzeszowski”, s. 2, Nr 47 z 22 listopada 1908. 
  5. Jerzy Gaul. Legiony Polskie w orbicie zainteresować służb wywiadowczych (1914–1916). „Kwartalnik Historyczny”. 2, s. 28, 1994. 
  6. Mateusz Staroń. Związek Walki Czynnej i Związek Strzelecki w Przemyślu przed I wojną światową. „Przemyskie Zapiski Historyczne”. 16-17, s. 7-8, 2010. 
  7. Ryszard Świętek: Lodowa ściana: sekrety polityki Józefa Piłsudskiego 1904-1918. Kraków: Platan, 1998, s. 414-417. ISBN 83-85222-58-8.
  8. Ryszard Świętek: Lodowa ściana: sekrety polityki Józefa Piłsudskiego 1904-1918. Kraków: Platan, 1998, s. 422. ISBN 83-85222-58-8.
  9. Jerzy Gaul. Legiony Polskie w orbicie zainteresować służb wywiadowczych (1914–1916). „Kwartalnik Historyczny”. 2, s. 260-261, 1994. 
  10. a b Kronika. „Głos Rzeszowski”, s. 3, Nr 15 z 2 kwietnia 1916.