Hejnał Poznania

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pierwszy hejnał odegrany po wojnie na ruinach ratusza, 27 grudnia 1945

Hejnał Poznania – jeden z najstarszych hejnałów miejskich; tradycja wygrywania hejnału w Poznaniu pochodzi, co najmniej z czasów renesansu, informacje o trębaczach miejskich[a][1] pochodzą z dokumentów z XV w.[b][2][1] Melodia oparta jest na tradycji, nie zachował się zapis hejnału z tamtych czasów. Jednakże prosta melodia, oparta na naturalnym trójdźwięku, umożliwia odtworzenie na prostym, bezwentylowym instrumencie: rogu czy trąbce wskazuje na dawne pochodzenie. W 1726 zawieszono działalność trębacza[3]. Od 1749 r. hejnał wygrywano wielokrotnie w ciągu doby, co godzinę od 19 do 6 rano i od 11 do 14[4][3]. Tradycja wykonywania hejnału trwała do XIX w. Hejnał był odgrywany także po I wojnie światowej[4] aż do 1939[5].

Po sześcioletniej przerwie spowodowanej II wojną światową, hejnał zabrzmiał ponownie z wieży ratuszowej 27 grudnia 1945 o 12:00[5][6]. Został zagrany przez kaprala straży pożarnej, Władysława Gryskę[6].

W czasach PRL hejnał grany był z okazji świąt, np. rocznicy wyzwolenia miasta lub Jarmarku Świętojańskiego[7][8][9][10]. 12 maja 1991 wznowiona została tradycja grania hejnału w niedziele i święta[11].

Od 1 czerwca 2002[12] r. hejnał jest grany z wieży ratusza miejskiego, codziennie o 12[13], a od grudnia 2003 o każdej pełnej godzinie między 7 a 21 jest wygrywany na kurancie[2][14].

Legenda o hejnale Poznania[edytuj | edytuj kod]

Z hejnałem Poznania związana jest legenda o uratowaniu miasta przez króla kruków, według której tradycyjny hejnał grywany jest na pamiątkę tamtego wydarzenia[15][16][4].

 Zobacz więcej w artykule Ratusz w Poznaniu, w sekcji Legenda o Królu Kruków.

Inna legenda związana z hejnałem opowiada o trębaczu Jaśku, który trąbił hejnał po zapaleniu się wieży ratuszowej od pioruna. Winą za pożar została obarczona Kachna (wcześniej uwięziona wskutek intrygi uknutej przez Izabellę – kochankę Jana Baptysty Quadro – zazdrosną o to, że Kachna pozowała do fresku na ścianie ratusza). Ostatecznie kłamstwo Izabelli wyszło na jaw. Król skazał ją na wygnanie, a Kachnę uwolnił i oddał Jaśkowi. Jaśko otrzymał w nagrodę złotą trąbkę[17][16].

Hejnał grany po I wojnie światowej
Hejnał grany po I wojnie światowej
Współczesny hejnał Poznania
Współczesny hejnał Poznania

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. w zapiskach występujący pod określaniami łacińskimi: tibicen, tibicinator, tibia canens, fistulator, surma, tubicen, tubicinator - z dodatkiem civilis (miejski), a także vigil nocturnus in turri praetorii - "stróż nocny z wieży ratuszowej"
  2. są to m.in. księgi rachunkowe miasta od 1493 w których zapisano wynagrodzenie dla trębacza "ratusznego"

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Mika Marian J.: Trębacz ratuszowy (Przyczynek do historii muzyki w Poznaniu), w: Kronika Miasta Poznania nr 2-3/1947 s. 160
  2. a b Poznaj Poznań. Przewodnik po Starym Rynku. Ratusz (pol.). miasto Poznań. [dostęp 2010-12-16].
  3. a b Mika Marian J.: Trębacz ratuszowy (Przyczynek do historii muzyki w Poznaniu), w: Kronika Miasta Poznania nr 2-3/1947 s. 161
  4. a b c Jerzy Młodziejowski: Hejnał ratuszowy w: Kronika Miasta Poznania 1/1945 s. 16
  5. a b Mika Marian J.: Trębacz ratuszowy (Przyczynek do historii muzyki w Poznaniu), w: Kronika Miasta Poznania nr 2-3/1947 s. 159
  6. a b Kronika Miasta Poznania nr 4/1975 s. 134, fot.
  7. Kronika obchodów rocznicy wyzwolenia w: Kronika Miasta Poznania nr 3/1971 s. 156
  8. Wydarzenia w Poznaniu w: Kronika Miasta Poznania nr 1/1980 s. 131
  9. Wydarzenia w Poznaniu w: Kronika Miasta Poznania nr 1/1981 s. 88
  10. Jarmarki Świętojańskie w: Kronika Miasta Poznania nr 4/1978 s. 124
  11. Przegląd wydarzeń w Poznaniu, w: Kronika Miasta Poznania nr 1-2/1991 s. 228
  12. Joanna Kardasz: Przywrócą hejnał (pol.). Poznań nasze miasto, 2002-04-18. [dostęp 2010-12-16].
  13. Przegląd wydarzeń w Poznaniu, w: Kronika Miasta Poznania nr 3/2002 s. 358
  14. Montaż dzwonów na wieży Poznańskiego Ratusza. (pol.). [dostęp 2010-12-16].
  15. Legenda o tym jak król kruków uratował Poznań (pol.). Region Wielkopolska. [dostęp 2010-12-16].
  16. a b Jerzy Młodziejowski: Hejnał ratuszowy w: Kronika Miasta Poznania 1/1945 s. 15
  17. Jerzy Młodziejowski: Hejnał ratuszowy w: Kronika Miasta Poznania 1/1945 s. 14

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]