Huayna Capac

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Huayna Capac
ilustracja
Huayna Capac według Felipe Huamana Pomy de Ayali
Sapa Inca
Okres panowania od 1467
do 1525
Poprzednik Topa Inka
Następca Ninan Cuyochi
Dane biograficzne
Dynastia Hanan
Data urodzenia 1467
Data śmierci 1525
Przyczyna śmierci czarna ospa
Ojciec Topa
Matka Mama Ocllo II
Rodzeństwo Capac Guari

Cusi Rimay

Mama Coca

Raura Ocllo (?)

Małżeństwo Cusi Rimay

Toctollo (?)

Raura Ocllo

Dzieci Ninan Cuyochi

Huascar, Atahualpa,

Manco Inca

Cura Ocllo

Tupac Huallpa

Huayna Capac (ur. 1467, zm. 1525) – jedenasty król Inków (Sapa Inca), ostatni z wielkich władców inkaskiego imperium.

Panowanie[edytuj]

Huayna był synem Króla Topy, który przed śmiercią wyznaczył na następcę tronu swego drugiego syna, Huariego (Capac Guari). Książę pozbył się konkurenta, skazując na śmierć jego wpływową matkę, Chuqui Ocllo[1]. Sam Huari wkrótce zmarł na wygnaniu.

Huayna Capac był bardzo młody w momencie koronacji, więc początkowo w jego imieniu sprawowana byłą regencja[2]. Ogromny wpływ na władzę miała też matka młodego władcy - cesarzowa Mama Ocllo.

Podczas rządów Huayny Capaca Imperium Inków osiągnęło swój największy rozkwit. Jednakże jego decyzja, o podziale imperium pomiędzy dwóch synów: Atahualpę oraz Huascara, doprowadziła do wojny domowej. Wojna zakończyła się na krótko przed najazdem Hiszpanów pod dowództwem Francisco Pizarra. Trzecim synem, który został ostatnim przywódcą Inków był Manco Inca. Założył on drugą stolicę Quito.

W 1498 roku Huayna Capac powiększył imperium Inków aż po dzisiejszą Kolumbię. Podbił również tereny dzisiejszego północnego i środkowego Chile.

Gdy Huayna był w Ekwadorze, tłumiąc powstanie, nagle dostał wiadomość z Cuzco od generała Yasca, że do Cuzco dotarła nieznana zaraza. Huayna Capac wrócił do Cuzco i tam zmarł.

Małżeństwa i dzieci[3][edytuj]

Pierwszą królową u boku Inki była jego siostra - Cusi Rimay. Ślub odbył się z wielką pompą. Związek długo był bezdzietny; ostatecznie królowa zmarła podczas porodu swojego syna, który otrzymał imię Ninan Cuyochi.

Po śmierci żony Huayna Capac usiłował zmusić do małżeństwa inną siostrę - Mamę Cocę (Mamę Kukę), ale ta kategorycznie odrzuciła propozycję mariażu. Zdecydowała się wstąpić do klasztoru Kobiet Wybranych.

Główną żoną cesarza została w końcu Raura Ocllo.

Oprócz głównego małżeństwa władca zawarł też mnóstwo drugorzędnych związków. Jedną z pomniejszych małżonek została jego kuzynka - Toctollo, która prawdopodobnie urodziła mu Atahuallpę.

Przypisy

  1. Jan Szemiński i MariuszJ. S. i M. Ziółkowski Jan Szemiński i MariuszJ. S. i M., Mity, rytuały i polityka Inków, PIW, Warszawa 2014, s. 179.
  2. MariaM. Rostworowska MariaM., Historia państwa Inków, Państwowy Instytut wydawniczy, 2007.
  3. MariaM. Rostworowska MariaM., Historia państwa Inków, Państwowy Instytut Wydawniczy, 2007.
Poprzednik
Tupac Yupanqui
Sapa Inca
1467 - 1525
Następca
Ninan Cuyochi