Hurma wschodnia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Hurma wschodnia
Diospyros kaki1.jpg
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad klad astrowych
Rząd wrzosowce
Rodzina hebankowate
Rodzaj hurma
Gatunek hurma wschodnia
Nazwa systematyczna
Diospyros kaki Thumb.
Nova Acta Regiae Soc. Sci. Upsal. 3:208. 1780
Synonimy

Diospyros chinensis Blum[2]

"(comns)" Zdjęcia i grafiki w Commons

Hurma wschodnia (Diospyros kaki), nazywana również hebanem wiśniówką i nieprawidłowo hebanowcem wschodnim – gatunek drzewa z rodziny hebankowatych. Pochodzi z Chin, jest tam i w innych rejonach uprawiane[2].

Dojrzewający owoc kaki

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Drzewo osiągające około 12 m wysokości. Korona okrągława lub wyciągnięta w górę, regularnie sklepiona i dość gęsta.
Pień
Przeważnie prosty, w przekroju kolisty, dobrze widoczny aż do górnej strefy korony. Kora bruzdowana lub złuszczona wzdłuż, szarobrunatna lub lekko czerwonawa, oddziela się małymi płatami i dlatego wydaje się dość szorstka i niedelikatna.
Liście
Skrętoległe, czasem naprzeciwległe, podłużno-eliptyczne do podłużno-owalnych, z przodu zaostrzone, u nasady klinowato zwężone mają 6-15 cm długości i do 7 cm szerokości, z wierzchu są ciemnozielone i błyszczące, od spodu jaśniejsze i gęsto owłosione, z czasem jednak łysiejące i owłosione tylko na większych nerwach. Ogonki liściowe o długości 5-10 cm są również delikatnie owłosione.
Kwiaty
Szerokości około 3 cm są zwykle jednopłciowe; męskie przeważnie w małych, ściśniętych pęczkach, żeńskie - pojedynczo, z czterodziałkowym kielichem i bladożółtą lub siarkowożółtą, czterodzielną koroną. Kwitnie w czerwcu.
Owoc
W typie jagody, grubości 4-7 cm jest podobny do spłaszczonego pomidora, intensywnie pomarańczowy lub złotobrunatny, z powiększonymi działkami kielicha, trwale pozostającymi na owocu; ma ona bardzo przyjemny smak, jest jednak jadalny tylko w stanie pełnej dojrzałości (mniej więcej od października do listopada)[3]. W Polsce, w handlu nazywany jest po prostu kaki.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • Drzewo uprawiane w Chinach, Korei, w Japonii, na wyspie Jawa w Indonezji, w Europie Południowej, W USA (Kalifornia, Floryda). W Europie Środkowej wytrzymuje zimę tylko na obszarach uprawy winorośli, poza tym jest bardzo rzadko spotykane[3].
  • Roślina zawierająca dużo garbników. Sok wykorzystywany jest do nasączania sieci rybackich, drewna aby nie ulegało gniciu i do garbowania skór. Sok używany jest również w produkcji farb.
  • Drewno jest oryginalnie szarobrunatne i niezwykle twarde. Używane bywa przeważnie do wyrobu przedmiotów narażonych na uderzenia, np. kręgli i kul[3].
  • Owoce niektórych odmian hurmy są jadalne.

Przypisy

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-03-12].
  2. 2,0 2,1 Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-03-10].
  3. 3,0 3,1 3,2 Bruno T. Kremer: Drzewa. Warszawa: Świat Książki, 1996, s. 250. ISBN 83-7129-141-8.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.