Hebankowate

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Hebankowate
Ilustracja
Diospyros kaki
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad astrowe
Rząd wrzosowce
Rodzina hebankowate
Nazwa systematyczna
Ebenaceae Gürcke in H. G. A. Engler & K. A. E. Prantl
Nat. Pflanzenfam. IV, 1: 153. Dec 1891[2]

Hebankowate (Ebenaceae) – rodzina roślin należąca do rzędu wrzosowców Ericales. Obejmuje 4 rodzaje liczące w sumie około 550 gatunków[1]. Występują one w strefie tropikalnej i subtropikalnej, nieliczni przedstawiciele spotykani są także w strefie ciepłego klimatu umiarkowanego w strefie międzyzwrotnikowej (południowo-wschodnie Stany Zjednoczone, Bliski Wschód, Korea i Japonia). Niektóre gatunki dostarczają cenionego drewna – hebanu (zwłaszcza hurma hebanowa). Owoce kilku gatunków są jadalne (zwłaszcza hurmy wschodniej, kaukaskiej i amerykańskiej)[3].

Diospyros lotus
Euclea racemosa

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Niewielkie drzewa i krzewy z zimozielonymi liśćmi i ciemną, czarną korą[3].
Liście
Pojedyncze, całobrzegie, zwykle ogonkowe, wyrastają skrętolegle, rzadko naprzeciwlegle. U niektórych gatunków wykształcają się na dolnej stronie liści pozakwiatowe miodniki[3].
Kwiaty
Wyrastają w skąpokwiatowych kwiatostanach, czasem pojedynczo (zwłaszcza żeńskie). Kwiaty są zazwyczaj rozdzielnopłciowe, przy czym rośliny mogą być dwupienne lub jednopienne. Kwiaty są 3- lub 5-krotne, rzadko 6- lub 7-krotne. Działki kielicha są zrośnięte, płatki zrastają się w rurkę i z wolnymi końcami. Kolor mają biały, kremowy lub lekko różowy. W kwiatach męskich pręciki wyrastają w dwóch okółkach w liczbie 2 lub 4 razy większej od liczby płatków. Ich nitki są krótkie i spłaszczone. W kwiatach żeńskich wykształcone są prątniczki w jednym okółku. Zalążnia jest górna i składa się takiej liczby komór ile w kwiecie jest płatków. W każdej komorze rozwijają się dwa zarodki rozdzielone fałszywą przegrodą. Słupek u nasady jest zrośnięty, w górze rozdziela się na tyle znamion ile jest komór zalążni[3].
Owoce
Jagody o mięsistej owocni, wsparte trwałymi i często powiększonymi działkami kielicha[3].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Jedna z rodzin w obrębie rzędu wrzosowców w kladzie astrowych, siostrzana wobec pierwiosnkowatych[1].

wrzosowce


niecierpkowate Balsaminaceae




Marcgraviaceae



Tetrameristaceae







wielosiłowate Polemoniaceae



okotijowate Fouquieriaceae




czaszniowate Lecythidaceae





Sladeniaceae



Pentaphylacaceae





sączyńcowate Sapotaceae




hebankowate Ebenaceae



pierwiosnkowate Primulaceae





?

Mitrastemonaceae



herbatowate Theaceae




symplokowate Symplocaceae




styrakowate Styracaceae



zimnicowate Diapensiaceae







kapturnicowate Sarraceniaceae




aktinidiowate Actinidiaceae



tuliłezkowate Roridulaceae






orszelinowate Clethraceae




zwichrotowate Cyrillaceae



wrzosowate Ericaceae









Podział rodziny według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)[1] i GRIN[4]

Podrodzina: Lissocarpoideae Wallnöfer

Podrodzina: Ebenoideae Thorne & Reveal

  • Diospyros L. – hurma, hebanek, hebanowiec, persymona
  • Euclea L. – euklea, niegota
  • Royena L. – royena, wikotek, lustrowiec

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d P.F. Stevens: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2014-10-15].
  2. Robert W. Kiger, James L. Reveal: A comprehensive scheme for standardized abbreviation of usable plant-family names and type-based suprafamilial names. University of Maryland. [dostęp 2014-10-15].
  3. a b c d e Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 134-135. ISBN 1-55407-206-9. (ang.)
  4. GRIN Genera of Ebenaceae (ang.). USDA, ARS, National Genetic Resources Program. Germplasm Resources Information Network - (GRIN). [dostęp 2014-10-15].