Kurtaczki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Hydrornis)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kurtaczki
Pittidae[1]
Swainson, 1831
Przedstawiciel rodziny – kurtaczek tęczowy (Pitta iris)
Przedstawiciel rodziny – kurtaczek tęczowy (Pitta iris)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd tyrankowce
Rodzina kurtaczki
Synonimy

Rodzaju:

Rodzaje

Kurtaczki (Pittidae) – monotypowa rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes) obejmująca około trzydziestu gatunków ptaków.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Poza kilkoma gatunkami, które zamieszkują Afrykę, kurtaczki występują w tropikach Azji i Australii[16].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Nazwa kurtaczków w języku angielskim, pittas, pochodzi z okolic Madrasu w południowych Indiach od słowa pitta i oznacza po prostu ptaka. Po raz pierwszy użyto tej nazwy w 1713 roku.

Długość ciała wynosi 15-29 cm, masa ciała od 42 do 207 g[17]. Upierzenie w większości przypadków bardzo barwne. Środowisko życia stanowią lasy wiecznie zielone, namorzyny, zarośla bambusów, zadrzewione wąwozy, lasy wtórne oraz plantacje.

Gniazdo stanowi kulista, niestaranna konstrukcja z gałązek i korzonków, często z wplecionym mchem. Posiada boczne wejście. W lęgu 1-7 jaj, zwykle 2-5. Cechuje je okrągły kształt, barwa biała do płowożółtej z szarym lub liliowym kreskowaniem albo czerwonawymi lub fioletowawymi plamkami. Masa jaja wynosi 5-10 g. Inkubacja trwa 12-21 dni, młode pozostają w gnieździe 12-21 dni, stają się samodzielne po kolejnych 5 do 24 dniach.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Nazwa rodzajowa pochodzi od słowa pitta oznaczającego w języku telugu „piękną błyskotkę” lub „zwierzę domowe”.[18].

Gatunek typowy[edytuj | edytuj kod]

Corvus triostegus Sparrman = Corvus brachyurus Linnaeus

Podział systematyczny[edytuj | edytuj kod]

Do rodziny należy jeden rodzaj z następującymi gatunkami[19]:

Uwagi

  1. Greckie ὑδρο- hudro- – „wodny” (ὑδωρ hudōr, ὑδατος hudatos – „woda”); ορνις ornis, ορνιθος ornithos – „ptak”.
  2. Greckie ευ eu – „ładny, piękny”; κιχλη kikhlē – „drozd”.
  3. Łacińskie gigas, gigantis – „olbrzymi” (greckie γιγα gigas, γιγαντος gigantos – „olbrzymi”); rodzaj Pitta Vieillot, 1816, kurtaczek.
  4. Greckie ιρις iris, ιριδος iridos – „tęcza”; rodzaj Pitta Vieillot, 1816, kurtaczek.
  5. Greckie μελας melas, μελανος melanos – „czarny”; rodzaj Pitta VVieillot, 1816, kurtaczek.
  6. Greckie ερυθρος eruthros – „czerwony”; rodzaj Pitta Vieillot, 1816, kurtaczek.
  7. Rodzaj Anthus Bechstein, 1805, świergotek; łacińskie cinclus – „drozd” (greckie κιγκλος kinklos – „mały, niezidentyfikowany brzegowy ptak”).
  8. Łacińskie cervinus – „koloru jelenia” (cervus – „jeleń”); rodzaj Pitta Vieillot, 1816, kurtaczek.
  9. Greckie λευκος leukos – „biały”; rodzaj Pitta Vieillot, 1816, kurtaczek.
  10. Łacińskie purpureus – „purpurowego koloru” (purpura – „purpurowy” (greckie πορφυρα porphura – „purpurowy”)); rodzaj Pitta Vieillot, 1816, kurtaczek.
  11. Greckie κυανος kuanos – „ciemno-niebieski”; rodzaj Pitta Vieillot, 1816, kurtaczek.
  12. Greckie καλος kalos – „piękny”; rodzaj Pitta Vieillot, 1816, kurtaczek.
  13. Łacińskie galerum – „czapka” (galea – „hełm”); rodzaj Pitta Vieillot, 1816, kurtaczek.
  14. Łacińskie insignis – „godny uwagi” (in – „w kierunku”; signum – „znak, wskazówka”); rodzaj Pitta Vieillot, 1816, kurtaczek.
  15. Łacińskie monile, monilis – „naszyjnik, kołnierz”; rodzaj Pitta Vieillot, 1816, kurtaczek.
  16. Łacińskie ornatus – „strojny” (ornare – „stroić”); rodzaj Pitta Vieillot, 1816, kurtaczek.
  17. Łacińskie pulcher, pulchra – „piękny”; rodzaj Pitta Vieillot, 1816, kurtaczek.
  18. Łacińskie australis – „południowy” (auster, austri – „południe”); rodzaj Pitta Vieillot, 1816, kurtaczek.

Przypisy

  1. Pittidae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. E. Blyth. Report for December Meeting, 1842, with Addenda subsequently appended. „The journal of the Asiatic Society of Bengal”. 12 (2), s. 960, 1843 (ang.). 
  3. H. G. L. Reichenbach: Avium Systema Naturale. Drezno i Lipsk: Expedition der vollständigsten naturgeschichte, 1850, s. tab. 52. (niem.)
  4. 4,0 4,1 4,2 C. L. Bonaparte. Conspectus Systematis Ornithologiæ. „Annales des sciences naturelles, Zoologie”. Seria 2. 1, s. 135, 1854 (fr.). 
  5. C. L. Bonaparte. „Ateneo Italiano”. 2, s. 317, 1854 (wł.). 
  6. E. Blyth. Report of Curator, Zoological Department, February, 1862. „The journal of the Asiatic Society of Bengal”. 31, s. 343, 1862 (ang.). 
  7. 7,0 7,1 Elliot 1870 ↓, s. 413.
  8. Elliot 1870 ↓, s. 416.
  9. J. Gould: Monograph of the Pittidae. John Gould, 1880, s. ryc. (8). (ang.)
  10. P. L. Sclater: Catalogue of the Birds in the British Museum. Cz. 14. 1888, s. 419. (ang.)
  11. 11,0 11,1 11,2 Elliot 1895 ↓, s. xviii.
  12. 12,0 12,1 Elliot 1895 ↓, s. xvii.
  13. G. M. Mathews: Austral avian record; a scientific journal devoted primarily to the study of the Australian avifauna. Londyn: Whiterby, 1913-1915, s. 62. (ang.)
  14. Pitta. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2015-01-29]
  15. L. P. Vieillot: Vieillot's Analyse d'une nouvelle ornithologie élémentaire. Londyn: Printed by Taylor and Francis, 1816, s. 42. (fr.)
  16. Frank Gill, David Donsker: NZ wrens, broadbills & pittas (ang.). IOC World Bird List: Version 5.2. [dostęp 2015-06-04].
  17. Johannes Erritzoe: Family Pittidae (Pittas). W: Josep del Hoyo, Andrew Elliott, David A. Christie: Handbook of the Birds of the World. Cz. 8: Broadbills to Tapaculos. Barcelona: Lynx Edicions, 2003, s. 135-160. ISBN 84-87334-50-4. (ang.)
  18. J. A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D. A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2014. [dostęp 2015-05-27]. (ang.)
  19. Systematyka i nazwy polskie za: Rodzina: Pittidae Swainson, 1831 - kurtaczki - Pittas (wersja: 2015-05-27). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2015-01-29].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Alan Kemp & Murray D. Bruce: Kurtaczki. Pittidae. W: Ptaki. Wszystkie rodziny świata. Warszawa: Buchmann, 2012, s. 656. ISBN 978-83-7670-263-6.
  2. D. G. Elliot: A monograph of the Pittidæ, or family of ant-thrushes. Londyn: B. Quaritch, 1895. (ang.)
  3. D. G. Elliot. Remarks on some lately-described Pittae, with a Synopsis of the Family as now known. „Ibis”. Nowa seria. 6, s. 408-421, 1870 (ang.). 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]