Kurtaczki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Hydrornis)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kurtaczki
Pittidae[1]
Swainson, 1831
Przedstawiciel rodziny – kurtaczek tęczowy (Pitta iris)
Przedstawiciel rodziny – kurtaczek tęczowy (Pitta iris)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd wróblowe
Podrząd tyrankowce
Rodzina kurtaczki
Typ nomenklatoryczny

Corvus triostegus Sparrman, 1786 = Corvus brachyurus Linnaeus, 1766

Synonimy

Rodzaju:

Rodzaje

Kurtaczki[16] (Pittidae) – monotypowa rodzina ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes) obejmująca około trzydziestu gatunków ptaków.

Występowanie[edytuj]

Poza kilkoma gatunkami, które zamieszkują Afrykę, kurtaczki występują w tropikach Azji i Australii[17].

Charakterystyka[edytuj]

Nazwa kurtaczków w języku angielskim, pittas, pochodzi z okolic Madrasu w południowych Indiach od słowa pitta i oznacza po prostu ptaka. Po raz pierwszy użyto tej nazwy w 1713 roku.

Długość ciała wynosi 15-29 cm, masa ciała od 42 do 207 g[18]. Upierzenie w większości przypadków bardzo barwne. Środowisko życia stanowią lasy wiecznie zielone, namorzyny, zarośla bambusów, zadrzewione wąwozy, lasy wtórne oraz plantacje.

Gniazdo stanowi kulista, niestaranna konstrukcja z gałązek i korzonków, często z wplecionym mchem. Posiada boczne wejście. W lęgu 1-7 jaj, zwykle 2-5. Cechuje je okrągły kształt, barwa biała do płowożółtej z szarym lub liliowym kreskowaniem albo czerwonawymi lub fioletowawymi plamkami. Masa jaja wynosi 5-10 g. Inkubacja trwa 12-21 dni, młode pozostają w gnieździe 12-21 dni, stają się samodzielne po kolejnych 5 do 24 dniach.

Systematyka[edytuj]

Etymologia[edytuj]

  • Pitta: nazwa pitta oznaczającego w języku telugu piękną błyskotkę lub zwierzę domowe[19].
  • Hydrornis: gr. ὑδρο- hudro- – wodny, od ὑδωρ hudōr, ὑδατος hudatos – woda; ορνις ornis, ορνιθος ornithos – ptak[20]. Gatunek typowy: Paludicola nipalensis Hodgson, 1837.
  • Eucichla: gr. ευ eu – ładny, piękny; κιχλη kikhlē – drozd[21]. Gatunek typowy: Turdus cyanurus Boddaert, 1783 = Turdus guajanus Statius Muller, 1776.
  • Gigantipitta: łac. gigas, gigantis – olbrzymi, od gr. γιγα gigas, γιγαντος gigantos – olbrzymi; rodzaj Pitta Vieillot, 1816[22]. Gatunek typowy: Myiothera caerulea Raffles, 1822.
  • Iridipitta: gr. ιρις iris, ιριδος iridos – tęcza; rodzaj Pitta Vieillot, 1816[23]. Gatunek typowy: Pitta baudii S. Müller & Schlegel, 1839.
  • Melanopitta: gr. μελας melas, μελανος melanos – czarny; rodzaj Pitta VVieillot, 1816[24]. Gatunek typowy: Turdus sordidus Statius Müller, 1776.
  • Erythropitta: gr. ερυθρος eruthros – czerwony; rodzaj Pitta Vieillot, 1816[25]. Gatunek typowy: Pitta macklotii Temminck, 1834.
  • Anthocincla: Rodzaj Anthus Bechstein, 1805, świergotek; łacińskie cinclus – drozd, od gr. κιγκλος kinklos – mały, niezidentyfikowany przybrzeżny ptak[26]. Gatunek typowy: Anthocincla phayrei Blyth, 1862.
  • Cervinipitta: łac. cervinus – koloru jelenia, cervus – jeleń; rodzaj Pitta Vieillot, 1816[27]. Gatunek typowy: Turdus moluccensis Statius Müller, 1776.
  • Leucopitta: gr. λευκος leukos – biały; rodzaj Pitta Vieillot, 1816[28]. Gatunek typowy: Pitta cyanea Blyth, 1843.
  • Purpureipitta: łac. purpureus – purpurowego koloru, od purpura – purpurowy, od gr. πορφυρα porphura – purpurowy; rodzaj Pitta Vieillot, 1816[29]. Gatunek typowy: Pitta venusta S. Müller, 1836.
  • Cyanopitta: gr. κυανος kuanos – ciemno-niebieski; rodzaj Pitta Vieillot, 1816[30]. Gatunek typowy: Brachyurus steerii Sharpe, 1876.
  • Calopitta: gr. καλος kalos – piękny; rodzaj Pitta Vieillot, 1816[31]. Gatunek typowy: Pitta maxima S. Müller & Schlegel, 1845.
  • Galeripitta: łac. galerum – czapka, od galea – hełm; rodzaj Pitta Vieillot, 1816[32]. Gatunek typowy: Turdus sordidus Statius Müller, 1776.
  • Insignipitta: łac. insignis – godny uwagi, od in – w kierunku; signum – znak, wskazówka; rodzaj Pitta Vieillot, 1816[33]. Gatunek typowy: Pitta elliotii Oustalet, 1874.
  • Monilipitta: łac. monile, monilis – naszyjnik, kołnierz; rodzaj Pitta Vieillot, 1816[34]. Gatunek typowy: Pitta (Phoenicocichla) arquata Gould, 1871.
  • Ornatipitta: łac. ornatus – strojny, od ornare – stroić; rodzaj Pitta Vieillot, 1816[35]. Gatunek typowy: Turdus guajanus Statius Muller, 1776.
  • Pulchripitta: łac. pulcher, pulchra – piękny; rodzaj Pitta Vieillot, 1816[36]. Gatunek typowy: Pitta iris Gould, 1842.
  • Austropitta: łac. australis – południowy, od auster, austri – południe; rodzaj Pitta Vieillot, 1816[37]. Gatunek typowy: Pitta strepitans Temminck, 1825 = Pitta versicolor Swainson, 1825.

Podział systematyczny[edytuj]

Do rodziny należy jeden rodzaj z następującymi gatunkami[16]:

Przypisy

  1. Pittidae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. E. Blyth. Report for December Meeting, 1842, with Addenda subsequently appended. „The journal of the Asiatic Society of Bengal”. 12 (2), s. 960, 1843 (ang.). 
  3. H.G.L. Reichenbach: Avium Systema Naturale. Drezno i Lipsk: Expedition der vollständigsten naturgeschichte, 1850, s. tab. 52. (niem.)
  4. a b c C.L. Bonaparte. Conspectus Systematis Ornithologiæ. „Annales des sciences naturelles, Zoologie”. Seria 2. 1, s. 135, 1854 (fr.). 
  5. C.L. Bonaparte. Conspectus Volucrum Zygodactylorum. „Ateneo Italiano”. 2, s. 317, 1854 (wł.). 
  6. E. Blyth. Report of Curator, Zoological Department, February, 1862. „The journal of the Asiatic Society of Bengal”. 31, s. 343, 1862 (ang.). 
  7. a b Elliot 1870 ↓, s. 413.
  8. Elliot 1870 ↓, s. 416.
  9. J. Gould: Monograph of the Pittidae. John Gould, 1880, s. ryc. (8). (ang.)
  10. P.L. Sclater: Catalogue of the Birds in the British Museum. Cz. 14. 1888, s. 419. (ang.)
  11. a b c Elliot 1895 ↓, s. xviii.
  12. a b Elliot 1895 ↓, s. xvii.
  13. G.M. Mathews. New generic names, with some notes on others. „Austral Avian Record”. 2, s. 62, 1913-1915 (ang.). 
  14. Pitta, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 2015-01-29]
  15. L.J.P. Vieillot: Analyse d’une nouvelle ornithologie élémentaire. Paris: Deteville, libraire, rue Hautefeuille, 1816, s. 42. (fr.)
  16. a b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Pittidae Swainson, 1831 - kurtaczki - Pittas (wersja: 2015-05-27). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2017-04-29].
  17. F. Gill & D. Donsker (red.): NZ wrens, broadbills & pittas (ang.). IOC World Bird List: Version 7.1. [dostęp 2017-04-29].
  18. J. Erritzoe: Family Pittidae (Pittas). W: J. del Hoyo, A. Elliott & D.A. Christie: Handbook of the Birds of the World. Cz. 8: Broadbills to Tapaculos. Barcelona: Lynx Edicions, 2003, s. 135-160. ISBN 84-87334-50-4. (ang.)
  19. Jobling 2017 ↓, s. Pitta.
  20. Jobling 2017 ↓, s. Hydrornis.
  21. Jobling 2017 ↓, s. Eucichla.
  22. Jobling 2017 ↓, s. Gigantipitta.
  23. Jobling 2017 ↓, s. Iridipitta.
  24. Jobling 2017 ↓, s. Melanopitta.
  25. Jobling 2017 ↓, s. Erythropitta.
  26. Jobling 2017 ↓, s. Anthocincla.
  27. Jobling 2017 ↓, s. Cervinipitta.
  28. Jobling 2017 ↓, s. Leucopitta.
  29. Jobling 2017 ↓, s. Purpureipitta.
  30. Jobling 2017 ↓, s. Cyanopitta.
  31. Jobling 2017 ↓, s. Calopitta.
  32. Jobling 2017 ↓, s. Galeripitta.
  33. Jobling 2017 ↓, s. Insignipitta.
  34. Jobling 2017 ↓, s. Monilipitta.
  35. Jobling 2017 ↓, s. Ornatipitta.
  36. Jobling 2017 ↓, s. Pulchripitta.
  37. Jobling 2017 ↓, s. Austropitta.

Bibliografia[edytuj]

  1. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2017. [dostęp 2017-04-29]. (ang.)
  2. A. Kemp & M.D. Bruce: Kurtaczki. Pittidae. W: Ptaki. Wszystkie rodziny świata. Warszawa: Buchmann, 2012, s. 656. ISBN 978-83-7670-263-6.
  3. D.G. Elliot: A monograph of the Pittidæ, or family of ant-thrushes. Londyn: B. Quaritch, 1895. (ang.)
  4. D.G. Elliot. Remarks on some lately-described Pittae, with a Synopsis of the Family as now known. „Ibis”. Nowa seria. 6, s. 408-421, 1870 (ang.). 

Linki zewnętrzne[edytuj]