Interes prawny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Interes prawnyprzesłanka i jedna z podstawowych kategorii w prawie.

Często stanowi bezwzględny warunek zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego tak w prawie prywatnym jak i publicznym, przy czym charakter interesu prawnego w tych gałęziach jest zróżnicowany.

W prawie cywilnym interes prawny zasadniczo sprowadza się do subiektywnego twierdzenia podmiotu o jego występowaniu. Jako warunek wstępny występuję w powództwie o ustalenie, jego uprawdopodobnienie jest również warunkiem stosowania przepisów o interwencji ubocznej oraz w postępowaniu o udzielenie zabezpieczenia. W prawie administracyjnym jest natomiast przesłanką warunkującą uzyskanie przymiotu strony i tym samym formalnej możliwości oczekiwania ochrony prawnej.

Interesu prawnego nie należy utożsamiać z legitymacją procesową. Choć obie kategorie mają zarówno kontekst materialny jak i formalny to są to niewątpliwie różne pojęcia.

Przez interes rozumieć można określoną wartość motywacyjną ujawnianą lub ujawniającą się w razie kontrowersyjnego zbiegu dwóch zachowań przejawianych zależnie co najmniej przez dwa podmioty czy grupy podmiotów[1], podczas gdy legitymacja procesowa to uprawnienie danego podmiotu do występowania w charakterze strony w danym postępowaniu[2].

Interes prawny może być rozumiany wąsko, będąc sprowadzanym wyłącznie do treści prawa przedmiotowego, lub szeroko w sposób uwzględniający ogólną sytuację prawną. Ewolucja interpretacji tego pojęcia zmierza w kierunku ujęcia szerokiego, pojmowanego również z perspektywy konstytucyjnie gwarantowanego prawa dostępu do sądu (art.45 Konstytcji RP). Odrywa się coraz częściej interes prawny od podmiotu praw i obowiązków udzielając ochrony każdemu, kto twierdzi że interes prawny posiada.

Wyraża się również pogląd, że interes prawny może mieć również taki podmiot, na którego prawa i obowiązki w jakimś zakresie – rozumianym szeroko – może wpłynąć istnienie lub nieistnienie prawa przysługującego innym podmiotom prawa lub stosunku prawnego łączącego inne podmioty. W doktrynie pojawia się również opinia że interesu prawnego nie można zakwestionować, gdy ma on znaczenie zarówno dla obecnych, jak i przyszłych (możliwych), ale obiektywnie prawdopodobnych stosunków prawnych i praw (sytuacji prawnej)[3].

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Definicja: E.Samborska-Boć,1982, w Prawo Administracyjne, Kolonia Limited 2010, s. 21.
  2. E.Marszałkowska-Krześ, Postępowanie Cywilne, s. 131.
  3. Wyrok SN II CK 395/05.

Bibliografia[edytuj]

  • Marszałkowska-Krześ E., Postępowanie Cywilne, Warszawa 2013.
  • Adamiak B.,Borkowski J. Kodeks Postępowania Administracyjnego – Komentarz, Warszawa 2014.
  • Boć J.(red), Prawo Administracyjne, Warszawa 2010.
Scale of justice gold.png Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.