Irlandzkie Bractwo Republikańskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Irlandzkie Bractwo Republikańskie (irl. Bráithreachas na Poblachta, ang. Irish Republican Brotherhood, IRB) – tajna organizacja irlandzka istniejąca pod koniec XIX i na początku XX wieku, dążąca do wyzwolenia Irlandii spod władzy Wielkiej Brytanii.

Organizację założył w 1858 James Stephens. Współzałożyciel bractwa, John O'Mahony, założył w tym samym roku jego komórkę w USA i w Kanadzie - Fenian Brotherhood, przekształcone w 1867 w Clan na Gael. Z czasem powstały także komórki w Szkocji i w Anglii.

IRB odegrało znaczącą rolę w historii Irlandii w II połowie XIX wieku, organizując na szeroką skalę nowy typ walki o wolność dla Irlandii: akcje agitacyjne, bojkoty ekonomiczne Brytyjczyków, wspieranie irlandzkiej kultury (zwłaszcza propagowanie języka irlandzkiego).

Na początku XX wieku nastąpiły w IRB pierwsze podziały. Młodzi działacze, tacy jak Patrick Pearse czy Eamon de Valera, związani z Irlandzkimi Ochotnikami, rozpoczęli akcje zbrojne przeciw władzy brytyjskiej, co spowodowało konflikty ze starymi działaczami.

W 1919 przywódcą Bractwa został Michael Collins. Po zaakceptowaniu Traktatu przez IRB pod przywództwem Collinsa, organizacja straciła na znaczeniu i była postrzegana przez społeczeństwo jako narzędzie w rękach zwolenników Traktatu. W 1924 roku została rozwiązana.

Przywódcy IRB[edytuj | edytuj kod]

  • James Stephens (1858-1866)
  • Thomas J. Kelly (1866-1867)
  • James Francis Xavier O’Brien (1869?-1872?)
  • Charles Joseph Kickham (1873-1882)
  • John O’Connor (1882?-1891?)
  • John O’Leary (1891?-1907)
  • Neal O’Boyle (1907-1910)
  • John Mulholland (1910-1912)
  • Seamus Deakin (1913-1914)
  • Denis McCullough (1915-1916)
  • Thomas Ashe (1916-1917)
  • Seán McGarry (1917-1919)
  • Harry Boland (1919-1920)
  • Patrick Moylett (1920)
  • Michael Collins (1920-1922)
  • Richard Mulcahy (1922-1924)