Józef Pszczoła

Józef Pszczoła
	starszy sierżant
Data i miejsce urodzenia	26 grudnia 1892 ; Kraków
Data i miejsce śmierci	20 października 1956 ; leśniczówka Grabczak Nadleśnictwo Kup
	Przebieg służby
Lata służby	1913–1924, 1939
Siły zbrojne	Armia Austro-Węgier; Wojsko Polskie
Jednostki	4 Dywizja Strzelców Polskich; 31 pułk strzelców
Stanowiska	dowódca plutonu
Główne wojny i bitwy	I wojna światowa; wojna polsko-bolszewicka; kampania wrześniowa
Późniejsza praca	leśniczy
	Odznaczenia
	Multimedia w Wikimedia Commons

Józef Pszczoła (ur. 26 grudnia 1892 w Krakowie, zm. 20 października 1956 w leśniczówce Grabczak) – żołnierz armii austriackiej i starszy sierżant Wojska Polskiego II RP, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys

Urodził się w rodzinie kupieckiej Walentego i Agnieszki z Załubskich^[1]^[2]. Absolwent gimnazjum w Krakowie. Działał w Drużynach Strzeleckich. Od października 1913 zmobilizowany do armii austriackiej, po wybuchu wojny został wysłany na front francuski gdzie dostał się do niewoli rosyjskiej. W niewoli pracował w kamieniołomach na Uralu, skąd próbował uciec^[2].

Udało mu się przedostać w styczniu 1919 do 4 Dywizji Strzelców Polskich^[3]. Po 19 lipca w szeregach odrodzonego Wojska Polskiego w składzie 31 pułku strzelców brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej^[3]^[2].

Szczególnie odznaczył się 18 sierpnia 1920, kiedy „będąc d-cą plutonu /.../ w boju pod Wyszkowem nad Bugiem opanował most udaremniając bolszewikom wysadzenie go w powietrze. Następnie zaskoczył nieprzyjacielską placówkę z karabinem maszynowym. Obsługa została wybita a km zdobyty”^[4]^[2]. Za tę postawę został odznaczony Orderem Virtuti Militari.

Po zakończeniu wojny pozostał w wojsku jako żołnierz zawodowy do 1924 służąc nadal w 31 pułku strzelców^[3]^[2]. Po zakończeniu służby w wojsku zdał egzamin na leśniczego i rozpoczął pracę w leśnictwie^[3]. Podczas kampanii wrześniowej aresztowany przez Rosjan jednak udało mu się uciec z niewoli i wrócić w rodzinne strony. Podczas okupacji pracował jako leśnik w Tarnowie^[2].

Po zakończeniu wojny przeniósł się z rodziną do leśniczówki Grabczak w Nadleśnictwie Kup, gdzie pracował jako leśnik do śmierci. Został pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie^[2].

Życie prywatne

Żonaty ze Stanisławą z d. Bobóg-Świątkiewicz. Mieli dwie córki: Janinę (ur. 1925) i Aleksandrę (ur. 1931)^[2].

Ordery i odznaczenia

Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 5203 – 28 lutego 1922^[5]^[2]^[6]
Krzyż Niepodległości 6 XII 1932^[7]^[2]
Krzyż Walecznych – trzykrotnie^[7]^[2]

Przypisy

↑ Kolekcja VM ↓, s. 1.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Polak (red.) 1993 ↓, s. 173.
1 2 3 4 Kolekcja VM ↓, s. 4.
↑ Kolekcja VM ↓, s. 6.
↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 18 marca 1922, s. 227.
↑ Libert 1928 ↓, s. 40.
1 2 Kolekcja VM ↓, s. 3.

Bibliografia

Pszczoła Józef. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari; sygn. I.482.64-5587 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2026-04-07].
Bogusław Polak (red.): Kawalerowie Virtuti Militari 1792 – 1945. T. 2/2. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Wyższej Szkoły Inżynierskiej w Koszalinie, 1993. ISBN 83-900510-0-1.
Feliks Libert: Zarys historii wojennej 31-go Pułku Strzelców Kaniowskich. Warszawa: Zakłady Graficzne „Polska Zjednoczona”, 1928, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.
Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2025-05-15].

[CITEREFKolekcja_VMs._1-1] Kolekcja VM ↓, s. 1.

[CITEREFPolak_(red.)1993173-2] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Polak (red.) 1993 ↓, s. 173.

[CITEREFKolekcja_VMs._4-3] 1 2 3 4 Kolekcja VM ↓, s. 4.

[CITEREFKolekcja_VMs._6-4] Kolekcja VM ↓, s. 6.

[CITEREFDz._Pers._MSWojsk.Nr_6_z_18_marca_1922,_s._227-5] Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 18 marca 1922, s. 227.

[CITEREFLibert192840-6] Libert 1928 ↓, s. 40.

[CITEREFKolekcja_VMs._3-7] 1 2 Kolekcja VM ↓, s. 3.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]