Jaskinie Dziesięciu Tysięcy Buddów

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jaskinie Dziesięciu Tysięcy Buddów
Jaskinie Dziesięciu Tysięcy Buddów
Państwo  Chiny
Miejscowość okolice Longmen
Wyznanie buddyzm
Historia
Data budowy V-IX w.
Położenie na mapie Chińskiej Republiki Ludowej
Mapa lokalizacyjna Chińskiej Republiki Ludowej
Jaskinie Dziesięciu Tysięcy Buddów
Jaskinie Dziesięciu Tysięcy Buddów
Położenie na mapie świata
Mapa lokalizacyjna świata
Jaskinie Dziesięciu Tysięcy Buddów
Jaskinie Dziesięciu Tysięcy Buddów
Ziemia 34°33′16″N 112°28′16″E/34,554444 112,471111
Jaskinie Longmena
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Chiny Luoyang groty z rzezbami wotywnymi Longmen Shiku - Smoczych Wrot i okolice 06.JPG
Longmen Shiku
Kraj  Chiny
Typ kulturowe
Spełniane kryterium I, II, III
Numer ref. 1003
Regionb Azja, Australia i Oceania
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 2000
na 24. sesji
a Oficjalna nazwa wpisana na liście UNESCO
b Oficjalny podział dokonany przez UNESCO
Posągi Buddy w Longmen Shiku
Nisze naskalne

Jaskinie Dziesięciu Tysięcy Buddów, także Jaskinie Smoczych Wrót (chin. upr. 龙门石窟, chin. trad. 龍門石窟, pinyin Lóngmén Shíkū) – jedna ze świątyń wykutych w wapiennych skałach ciągnących się wzdłuż rzeki Yi He, w pobliżu miejscowości Longmen we wschodnich Chinach. Świątynie w Longmen poświęcone są Buddzie, indyjskiemu księciu, którego nauki stały się podstawą buddyzmu.

Prace rzeźbiarskie w jaskiniach Longmen zaczęły się w 494 roku, gdy cesarz Xiaowen z Północnej dynastii Wei przeniósł stolicę państwa do miasta Luoyang w prowincji Henan. Jaskinie leżą w odległości 12 kilometrów od Luoyang, które jest dziś wielkim miastem. Na ścianach znajdują się tysiące małych figurek Buddy, od których jaskinia wzięła swą nazwę. Posążki te wykonane są w technice płaskorzeźby. Małym Buddom towarzyszą muzycy grający na fletach, cymbałach, harfach i innych instrumentach. Miękki wapień pozwalał na bardzo szczegółowe ukształtowanie postaci. W jaskini znajduje się także duży posąg Buddy w towarzystwie czterech uczniów.

W latach 1915–1916 władze miasta oceniły, że groty zawierają 97306 figur buddów. Jednak ostatnie liczenie wykazało, że jest ich 142289[1].

Dla historyków największe znaczenie mają inskrypcje, niektóre datowane, towarzyszące wyobrażeniom buddów i bodhisattwów. Wynika z nich, że najbardziej aktywne okresy kreatywności w grotach to lata 500–530 i 650–710. Pierwszy z tych okresów związany był z rozkwitem Północnej dynastii Wei. Drugi – z okresem panowania wielkiej protektorki buddyzmu cesarzowej Wu Zetian. Był to także okres, kiedy chińscy pielgrzymi Xuanzang i Yijing byli aktywni jako tłumacze oraz kiedy tacy wybitni nauczyciele jako Daoxuan, Fazang i Shandao propagowali swoje nauki.

Z ilości wyobrażeń danych buddów i bodhisattwów można zorientować się, który z nich cieszył się największą popularnością, a tym samym był przedmiotem kultu[2]:

Budda lub bodhisattwa Datowane Niedatowane Razem
Amitabha 133 89 222
Awalokiteśwara 82 115 197
Siakjamuni 61 33 94
Maitreja 49 13 62
Ksitigarbha 11 22 33
Bhaiśjadźjaguru 3 12 15
Mahasthamaprapta 2 3 5

Najpopularniejszymi byli Amitabha i Awalokiteśwara, których wyobrażenie liczą więcej niż połowę wyobrażeń buddów i bodhisattwów w powyższej tabeli.

Bardzo interesujące dane wynikają z zestawienia ilości wyobrażeń z okresem, w którym zostały stworzone. Wynika z nich, kiedy dany budda czy bodhisattwa cieszył się największym kultem[2]:

Data Siakjamuni Maitreja Amitabha Awalokiteśwara
500 3
510 14 10 1
520 11 11 1 3
530 11 8 6 10
540 7 3 1 8
650 2 11 6
660 5 4 40 18
670 1 26 5
680 3 11 7
690 3 1 15 8
700 1 9 8
710 2 6 4
720 2 4

W okresie północnej dynastii Wei zdecydowanie górowali Siakjamuni i Maitreja. Jednak w okresie dynastii Tang najpopularniejszymi stają się Amitabha i Awalokiteśwara. Przyczyną tego było aktywne nauczanie takich mistrzów Szkoły Czystej Krainy jak Daozhuo i Shandao.

Inskrypcje dzieli się zwykle na trzy rodzaje, ze względu na ich pochodzenie:

  1. Pochodzące od klasy panującej (np. rodziny cesarskiej), urzędników i intelektualistów
  2. Pochodzące od religijnych stowarzyszeń pod kierownictwem pewnych mnichów
  3. Pochodzące od mnichów i mniszek będących przywódcami społeczności buddyjskiej w Luoyangu.

Jaskinie skalne przestano rzeźbić w IX wieku, wraz z końcem dynastii Tang.

W 2000 roku jaskinie w Longmen wpisano na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Przypisy

  1. Kenneth Ch'en. Buddhism in China. Str. 171
  2. a b Kenneth Ch'en. Buddhism in China. Str. 172