Jeffrey Epstein

Jeffrey Epstein

Jeffrey Epstein (2013)
Pełne imię i nazwisko	Jeffrey Edward Epstein
Data i miejsce urodzenia	20 stycznia 1953 Nowy Jork
Data i miejsce śmierci	10 sierpnia 2019 Nowy Jork
Zawód, zajęcie	finansista
Narodowość	żydowsko-amerykańska
Partnerka	Ghislaine Maxwell

Jeffrey Epstein w 1980

Od lewej: Bill Clinton, Jeffrey Epstein, Ghislaine Maxwell (1993)

Prywatna wyspa Epsteina

Jeffrey Edward Epstein (wym. ˈdʒɛfri ˈɛdwərd ˈɛpstiːn; ur. 20 stycznia 1953 w Nowym Jorku, zm. 10 sierpnia 2019 tamże) – amerykański finansista, przestępca seksualny, handlarz ludźmi i seryjny gwałciciel.

Życiorys

Młodość i edukacja

Urodził się na Brooklynie w Nowym Jorku w rodzinie żydowskich imigrantów. Jego rodzicami byli Paula (1918-2004) i Seymour G. Epstein (1916-1991), którzy pobrali się na krótko przed narodzinami Jeffreya. Matka zajmowała się domem, a ojciec pracował jako ogrodnik. Miał młodszego brata Marka. Dziadek Julius Epstein urodził się w Białymstoku. W jednym z ujawnionych przez Kongres Stanów Zjednoczonych maili Jeffrey stwierdził, że uważa się za Polaka. Bracia Epstein byli utalentowani muzycznie, Jeffrey grał na fagocie i pianinie. W 1967 uzyskał stypendium na prestiżowy obóz muzyczny Interlochen.

Przez krótki okres po ukończeniu liceum uczęszczał do college’u Cooper Union i New York University. Studiował matematykę, nie kończąc jednak studiów.

Kariera

W latach 70. pracował jako nauczyciel matematyki i fizyki w elitarnej prywatnej szkole Dalton School na nowojorskim Manhattanie, pomimo nieuzyskania dyplomu ukończenia studiów. Podczas pracy w szkole miał zachowywać się niewłaściwie wobec niektórych uczennic. Dzięki pracy w szkole nawiązał kontakty, które umożliwiły mu znalezienie pracy w banku inwestycyjnym Bear Stearns. Ojciec jednego z jego uczniów miał być pod wrażeniem Epsteina na tyle, że umożliwił kontakt Epsteinowi z dyrektorem w Bear Stearns – Alanem Greenbergiem. Zaczynał tam jako asystent tradera, ale szybko piął się do góry i awansował.

We wczesnych latach 80. założył własną firmę konsultingową, International Assets Group. Wtedy zaczął się niejasny okres kariery Epsteina, natychmiast miał zacząć zbierać klientów, by zarządzać ich majątkami. Miał mówić swoim przyjaciołom, że czasami pracuje dla rządów i bardzo bogatych ludzi nad odzyskaniem zdefraudowanych pieniędzy, a czasem miał współpracować z dyktatorami nad ukryciem skradzionych pieniędzy.

W latach 80. często podróżował po Stanach Zjednoczonych, Europie i Bliskim Wschodzie, miał mówić niektórym ludziom, że pracował w wywiadzie. Posiadał wtedy fałszywy austriacki paszport wskazujący Arabię Saudyjską jako miejsce zamieszkania. Podczas jednej z podróży, Douglas Leese miał go zapoznać z biznesmenem Stevenem Hoffenbergiem. Zaczął z nim współpracować przy interesach. Hoffenberg zatrudnił Epsteina jako swojego konsultanta dla swojej firmy windykacyjnej Towers Financial Corporation. Wspólnie pracowali nad próbą przejęcia Pan American World Airways, która się nie powiodła. W 1997 r. Hoffenberg został skazany na 20 lat więzienia za oszukanie tysięcy swoich inwestorów na ok. 460 milionów dolarów, jego firma miała działać jak piramida finansowa. Hoffenberg twierdził, że architektem oszustwa był Epstein, ale nigdy nie postawiono mu zarzutów.

W 1988 r. założył spółkę J. Epstein and Co., firmę konsultingową, która oferowała usługi zarządzania majątkiem dla bardzo zamożnych osób fizycznych. Jego głównym klientem przez ok. 20 lat był miliarder Les Wexner (twórca m.in. marki bieliźnianej Victoria’s Secret), który miał powierzyć mu zarządzanie nad swoimi wszystkimi funduszami inwestycyjnymi. W 1992 r. Epstein zasiadł w zarządzie fundacji Wexnera. W 1998 r. Epstein kupił siedemdziesięciohektarową wyspę Little St. James, zmienił nazwę swojej firmy na Financial Trust Company i przeniósł jej siedzibę na Wyspy Dziewicze, by znacznie zaoszczędzić na podatkach. Ważnym klientem Epsteina był inwestor Leon Black, w latach 2012–2017 miał zapłacić mu ok. 170 milionów dolarów. Istotną klientką Epsteina była także Elizabeth Johnson, dziedziczka fortuny Johnson&Johnson. Epstein utrzymywał dobrą znajomość z Jesem Staleyem, dyrektorem banku JP Morgan, którego Epstein był klientem.

W 2002 r. firma Epsteina zgłosiła, że ma 88 milionów dolarów kapitału od swoich akcjonariuszy. W 2025 r. Forbes opublikował artykuł, w którym wyliczył, że większość majątku Epsteina w latach 1999–2018 pochodziła z 490 milionów dolarów uzyskanych w opłatach, w większości uzyskanych od Leslie Wexnera i Leona Blacka.

W 2015 r. Epstein inwestował w startup założony przez Ehuda Baraka, byłego premiera Izraela. W 2015 i 2016 r. zainwestował 40 milionów dolarów w dwa fundusze zarządzane przez Valar Ventures, firmę współzałożoną przez Petera Thiela.

Procesy sądowe, śmierć i następstwa

Protestujący wzywający do ujawnienia akt Epsteina (2025)

Pokój do masażu w nowojorskiej kamienicy Epsteina (2019)

W 2005 roku policja w Palm Beach na Florydzie rozpoczęła dochodzenie w sprawie Epsteina po tym, jak jeden z rodziców zgłosił, że mężczyzna wykorzystywał seksualnie ich 14-letnią córkę. Federalni urzędnicy zidentyfikowali 36 dziewcząt, w tym niektóre w wieku zaledwie 14 lat, które Epstein rzekomo wykorzystywał seksualnie. W 2006 został aresztowany pod zarzutem nakłaniania do prostytucji. W 2008 roku Epstein przyznał się do winy (nakłaniania i pozyskiwania osób poniżej 18 roku życia do prostytucji) i został skazany na karę 18 miesięcy więzienia. W tym czasie doszło także do poufnej ugody z prokuraturą na Florydzie, kierowanej przez Alexandra Acostę, o nieściganie za przestępstwa federalne. Prawnikiem reprezentującym Epsteina był znany profesor prawa Alan Dershowitz. Epstein został zwolniony w 2009 r. po 13 miesiącach (w większości odbył karę w programie pracy na wolności). W trakcie odbywania wyroku mógł spędzać sześć dni w tygodniu w swoim biurze w Palm Beach.

Jedną z pierwszych ofiar Epsteina, która ujawniła się publicznie była Virginia Giuffre. W 2011 r. powiedziała brytyjskiemu Daily Mail, że była ofiarą handlu niewolnicami seksualnymi prowadzonym przez Epsteina i Ghislaine Maxwell. Miała być zmuszona do uprawiania seksu z brytyjskim księciem Andrzejem.

W 2018 r. reporterzy Miami Herald zidentyfikowali ok. 80 domniemanych ofiar przestępstw seksualnych Epsteina lub jego współpracowników. W lipcu 2019 prokuratura zarzuciła Epsteinowi, że sprowadzał do swoich nieruchomości (w tym tzw. Wyspy Pedofilów) dziesiątki nieletnich, którym płacił po kilkaset dolarów za seks. Jednocześnie, zdaniem śledczych, miał też werbować dziewczynki i oferować je innym milionerom, którzy również wykorzystywali je seksualnie. Groziło mu 45 lat więzienia, proces miał się rozpocząć w czerwcu 2020.

Zmarł 10 sierpnia 2019. Według oficjalnie podanej wersji popełnił samobójstwo w areszcie przez powieszenie. Takie orzeczenie przedstawił rzeczoznawca medyczny. Prawnicy Epsteina zakwestionowali, że doszło do samobójstwa. W sprawie okoliczności śmierci Epsteina wszczęto śledztwo. W listopadzie 2019 strażnikom więziennym, którzy mieli za zadanie pilnowanie Epsteina, postawiono zarzuty zaniedbania obowiązków. Wokół sytuacji narosło wiele teorii, jakoby Epstein miał albo zostać zabity przez osoby trzecie, lub że jest nadal żywy. Autopsja wykazała nietypowe dla samobójstwa złamania kości szyi. Główny lekarz sądowy, dr Barbara Simpson, utrzymywała że choć złamania są rzadkie, mogą wystąpić w samobójstwach przez powieszenie, szczególnie u osób starszych (Epstein miał 66 lat).

3 grudnia 2019 rozpoczął się kolejny proces w sprawie związanej z Epsteinem. Dziewięć kobiet zadeklarowało, że były przez niego molestowane seksualnie i zgwałcone. Najwcześniejsze zarzucane czyny miały mieć miejsce w 1985 roku. Jedna z oskarżających kobiet zeznała, że była molestowana w wieku 13 lat. W procesie domagały się odszkodowania w wysokości 557 mln dolarów wypłacanego z majątku Epsteina.

W 2021 r. skazano Ghislaine Maxwell, byłą dziewczynę i współpracowniczkę Epsteina, za współpracę z Epsteinem w handlu dziewczętami w celach seksualnych.

W 2025 r. część deputowanych Kongresu USA rozpoczęła naciski na ujawnienie akt związanych ze śledztwem w sprawie Epsteina. Część dokumentów była ujawniana już wcześniej, w ramach toczących się procesów. 12 listopada 2025 Komisja Nadzoru Izby Reprezentantów opublikowała 20 tys. stron dokumentów z majątku Epsteina, zawierających liczne e-maile wysłane i otrzymane przez niego, a ich treść była szeroko dyskutowana w mediach. 18 listopada 2025 r. Kongres niemal jednogłośnie zagłosował za ustawą nakazującą resortowi sprawiedliwości ujawnienie akt sprawy Epsteina. Następnego dnia prezydent Donald Trump podpisał ustawę. Pod koniec stycznia 2026 roku Departament Sprawiedliwości upublicznił około trzy miliony stron, 180 tys. zdjęć i 2 tys. filmów z akt spraw dotyczących Epsteina. Zastępca prokuratora generalnego Todd Blanche oświadczył, że część dokumentów została okrojona – nieujawniono materiałów zawierających pornografię dziecięcą, dane osobowe czy informacje wrażliwe na temat ofiar.

Oskarżenia o związki z wywiadem

O Epsteinie krążyły plotki, że miał on powiązania ze służbami wywiadowczymi. Mówił o nich m.in. były współpracownik Epsteina, Steven Hoffenberg. Według serwisu Daily Beast, Alexander Acosta (który został później sekretarzem pracy w gabinecie Donalda Trumpa) miał powiedzieć członkom zespołu ds. przejmowania władzy przez nowego prezydenta, że Epstein należał do wywiadu. Alexander Acosta później zaprzeczył tym doniesieniom, jednocześnie nie odnosząc się do nich wprost.

Mosad

Dziennikarz Dylan Howard i zespół dziennikarzy śledczych powiązali Epsteina z izraelskim Instytutem do spraw Wywiadu i Zadań Specjalnych w książce „Epstein: Dead Men Tell No Tales” (w wolnym tłum. „Epstein: Martwi głosu nie mają”). Polegali oni głównie na byłym oficerze izraelskiego wywiadu, Arim Ben-Menashe. Według niego działalność szpiegowska Epsteina służyła zbieraniu kompromitujących materiałów na temat wpływowych ludzi w celu ich szantażowania. Amerykanin mógł mieć też powiązania z Mosadem poprzez Ghislaine Maxwell, której ojciec, Robert Maxwell, również był podejrzewany o kontakty z izraelską agencją, a nawet bycie jej agentem. Epstein miał też powiązania biznesowe z byłym premierem Izraela, Ehudem Barakiem.

CIA

Były dyrektor Centralnej Agencji Wywiadowczej i dyplomata, William J. Burns, spotkał się z Epsteinem trzy razy. Według rzecznika CIA, Burns prosił Epsteina o „ogólną poradę w sprawie przejścia do sektora prywatnego”.

Życie prywatne

Herbert N. Straus House, nowojorska kamienica należąca do Epsteina

Związki

Przez lata nawiązał wiele powiązań i przyjaźni ze znanymi i wpływowymi ludźmi ze świata polityki, show-biznesu i nauki. Wśród jego znajomych wymieniani są m.in. Bill Clinton, Donald Trump, Bill Gates, książę Andrzej, Ehud Barak, Peter Mandelson, Woody Allen, Larry Summers, Noam Chomsky, Steve Bannon, Peter Thiel, George Mitchell i Bill Richardson.

Epstein przez lata utrzymywał bliską relację z Ghislaine Maxwell, córką magnata mediowego Roberta Maxwella. Miała aktywnie pomagać Epsteinowi w poszukiwaniu i pozyskiwaniu nowych ofiar do jego przestępstw seksualnych. W 2022 roku Maxwell została skazana na 20 lat więzienia za pomoc w masowym wykorzystywaniu seksualnym nieletnich kobiet. Wcześniej została uznana winną m.in. handlu nieletnimi i nakłanianiu nastolatek do podróży w celu udziału w nielegalnych aktach seksualnych. Miała także brać udział w molestowaniu ofiar. Według prokuratorów, Maxwell była prawą ręką Epsteina.

Majątek

Majątek Epsteina był szacowany na setki milionów dolarów. Epstein był właścicielem ekskluzywnej kamienicy na Manhattanie, willi na Florydzie, rancza w Nowym Meksyku i mieszkania w Paryżu oraz dwóch wysp przy St. Thomas.