Łacha (jezioro)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Jezioro Łacha)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Łacha
Łacha Nowowiejska z wyższego prawego brzegu (tarasu nadzalewowego) w kierunku południowym.
Łacha Nowowiejska z wyższego prawego brzegu (tarasu nadzalewowego) w kierunku południowym.
Położenie
Państwo  Polska
Miejscowości nadbrzeżne Józefów[1] k/Warszawy
Region Dolina Środkowej Wisły
Morfometria
Powierzchnia 7 ha[1]
Wymiary
• max długość
• szerokość

1100 m[1]
60-70 m[1]
Głębokość
• średnia

1-4[1] m
Hydrologia
Rzeki zasilające - (wody gruntowe[1])
Rodzaj jeziora starorzecze Wisły[1]
Położenie na mapie powiatu otwockiego
Mapa lokalizacyjna powiatu otwockiego
Łacha
Łacha
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Łacha
Łacha
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Łacha
Łacha
Ziemia52°08′13″N 21°11′14″E/52,136944 21,187222
Jeziorko Łacha - widoczny wyższy prawy brzeg (skarpa tarasu nadzalewowego).
Jeziorko Łacha - rozwijające się glony.

Łacha[2], Jezioro Łacha[3][4][5], Jeziorko Łacha[1], Łacha Nowowiejska[4][5]starorzecze Wisły (łacha wiślana[1]) znajdujące się na osiedlu Nowa Wieś w Józefowie[1], w powiecie otwockim, w województwie mazowieckim, tuż na południe od granicy Warszawy.

Opis jeziora[edytuj | edytuj kod]

Jezioro jest wydłużone, jego brzegi są wysokie. Położone jest na tarasie zalewowym Wisły na jej prawym brzegu tuż pod 3-4 m skarpą tarasu nadzalewowego (Praskiego) stanowiącego jego prawy brzeg. Lewy brzeg ma wysokość około 1.7 m[1].

Połączenie z Wisłą[edytuj | edytuj kod]

Zbiornik jest połączony z Wisłą Strugą pod Małpim Gajem, którą uchodzi z niego woda[6]. Przy wysokich stanach wody w Wiśle wpływa do niego wiele ryb[4]. Według niektórych nowszych informacji połączenie z Wisłą tworzy się przy wyjątkowo wysokim poziomie wody w rzece. Struga pod Małpim Gajem około 500 m poniżej jeziora tworzy rozlewisko o nazwie Dołek Kowalskiego lub Mała Łacha i 50-100 m dalej urywa się. Połączenie istniało jeszcze na początku lat 80.[7]

Również okresowo dawno temu pojawiało się drugie połączenie z Wisłą, na południowym krańcu zbiornika. Zostało zniszczone w wyniku prac ziemnych[7].

Wahania poziomu lustra wody w jeziorze spowodowane są przesączaniem się jej z Wisły przez grunt[7].

W dnie zbiornika znajdują się źródła zimnej wody, autorzy tych informacji nie precyzują jednak jej pochodzenia[7].

Przyroda i jej ochrona oraz zagrożenia[edytuj | edytuj kod]

Społeczna Straż Rybacka przy lokalnym kole PZW podczas jednego z patroli zaobserwowała żółwia błotnego[7].

W jeziorze występują płoć, leszcz, okoń, karaś, lin[1]. Jest ono zarybiane przez Polski Związek Wędkarski[7].

Dominującym gatunkiem ryb łowionym w jeziorze przez wędkarzy jest jednak sumik karłowaty, nazywany przez nich „byczek”. W 2015 roku taki stan trwał już od około 5 lat. W celu oszacowania liczebności tego inwazyjnego gatunku, pod koniec czerwca lokalne koło PZW we współpracy z ichtiologami PZW oraz z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego przeprowadziło połów przy pomocy agregatu prądotwórczego. Jednego dnia odłowiono aż około 30 kg tych ryb[8], częśc. [9]. Na tej podstawie naukowcy stwierdzili, że w jeziorze może być nawet kilkanaście ton sumików karłowatych. Odłowy te oraz przeprowadzone później przy pomocy sieci wykazały równocześnie, że w jeziorze występuje w dużej ilości wiele innych gatunków ryb[8].

Rozpoczęto też wtedy akcję tępienia sumika karłowatego. Polega ona na rozmieszczaniu w jeziorze sieci pułapkowych o nazwie racznik. Do samego sierpnia tego roku odłowiono w ten sposób ponad 5000 sumików karłowatych. Inne złapane gatunki ryb są wypuszczane z powrotem[10].

Zbiornik położony jest na obszarze specjalnej ochrony ptaków (OSO) Natura 2000 „Dolina Środkowej Wisły” (PLB140004)[11][12][13][14] oraz Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 42/14.02.2007 r., poz. 870)[15][14].

Jezioro położone jest na wysokości wiślanego rezerwatu Wyspy Zawadowskie[16][14], od około 190 do około 370 m od jego granicy[14].

Na południowym krańcu jeziora od początku lat 90. prowadzone są intensywne prace ziemne, niszczona jest linia brzegowa i roślinność, zostało zniszczone południowe połączenie z Wisłą[7].

Latem wyraźnie widoczny jest też proces eutrofizacji[7].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g h i j k l Zdzisław Biernacki: IV. Geomorfologia i wody powierzchniowe. W: Wisła w Warszawie. Warszawa: Biuro Zarządu m.st. Warszawy, Wydział Planowania Przestrzennego i Architektury, Opracowanie graficzne, druk i oprawa: Dom Wydawniczy ELIPSA, 2000, s. 22-70. ISBN 83-907333-7-4. [dostęp 2014-10-18].
  2. Ewa Wolnicz-Pawłowska: Nazewnictwo geograficzne Polski. T. 1: Hydronimy. Cz. 2: Wody Stojące. Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006, s. 185. ISBN 83-239-9607-5. [dostęp 2015-01-08].
  3. Jezioro Łacha (Józefów). wikimapia. [dostęp 2015-06-27].
  4. a b c Jezioro Łacha (Łacha Nowowiejska). FishingMania.pl. [dostęp 2015-06-27].
  5. a b Jeź. Łacha - PZW. Targeo.pl. [dostęp 2015-06-27].
  6. STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO MIASTA JÓZEFÓW. ZMIANA STUDIUM UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO ZATWIERDZONEGO UCHWAŁĄ NR 273/III/2001 RADY MIASTA JÓZEFOWA Z DNIA 1 LUTEGO 2001 R. (www), str. 11. AMPLUS PROJEKT, WRZESIEŃ 2009.
  7. a b c d e f g h Łowiska. Jezioro Łacha Nowowiejska.. PZW (Polski Związek Wędlarski). Okręg Mazowiecki. Koło Miejskie nr 26 w Józefowie). [dostęp 2015-06-27].
  8. a b Artur Walkiewicz. Wypowiedzieliśmy wojnę byczkom. „Józefów nad Świdrem. Pismo samorządowe”. 7(265), s. 11, lipiec 2015. Józefów: Rada Miasta Józefowa. Cytat: Prezes Koła Miejskiego nr 26 PZW w Józefow. 
  9. Raport z badań ichtiologicznych Jeziora Łacha Nowowiejska. Józefów dnia 29.06.2015 r. Komendant Powiatowej Straży Rybackiej Zdzisław Gromak. Opracował: Artur Walkiewicz. [Dostęp 2015-11-30]
  10. Artur Walkiewicz. Akcja „Sumik”. „Józefów nad Świdrem. Pismo samorządowe”. 8(266), s. 14, sierpień 2015. Józefów: Rada Miasta Józefowa. Cytat: Prezes Koła Miejskiego nr 26 PZW w Józefow. 
  11. Dz.U. z 2004 r. Nr 229, poz. 2313: Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000. [uchylone] [data dostępu: 2015-01-08]
  12. Dz.U. z 2011 r. Nr 25, poz. 133: Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków. [data dostępu:2015-01-08]
  13. Mapa obszaru specjalnej ochrony ptaków Dolina Środkowej Wisły (PLB140004). Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. [dostęp 2015-01-08]. [OSO_PLB140004_10_19.jpg]
  14. a b c d Geoserwis GDOŚ. Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska. [dostęp 2015-06-27].
  15. Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 42/14.02.2007 r., poz. 870: Rozporządzenie Nr 3 Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 lutego 2007 r. w sprawie Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu; Załącznik nr 7 do rozporządzenia nr 3 Wojewody Mazowieckiego z dnia 13 lutego 2007 r. Opis przebiegu granicy Warszawskiego Obszaru Chronionego Krajobrazu dla gminy Józefów. [data dostępu: 2015-01-08]
  16. [Dz.U. z 1998 r. Nr 166, poz. 1224 Rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 23 grudnia 1998 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody.]. [dostęp 2015-06-27].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]