Jurand ze Spychowa

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Jurand ze Spychowa
Postać z Krzyżaków
Twórca Henryk Sienkiewicz
Wystąpienia Krzyżacy (powieść),
Krzyżacy (film)
Grany przez Andrzej Szalawski
Dane biograficzne
Data urodzenia XIV wiek

Jurand ze Spychowa – fikcyjna postać z powieści Krzyżacy Henryka Sienkiewicza (1887–1900); polski rycerz, który po śmierci swej żony stał się pogromcą odpowiedzialnych za jej zgon Krzyżaków; ojciec Danusi.

Życiorys[edytuj]

Jego żona umarła uduszona na powrozie przytroczonym do konia, podczas napadu Krzyżaków na Spychów (Jurand przebywał wówczas w Złotoryi, wraz z dworem księcia Janusza). Od tamtej pory poświęcił się zemście i stał się postrachem rycerzy zakonu.

Był ojcem Danusi, ukochanej (i pierwszej żony) Zbyszka z Bogdańca. Krzyżacy (Zygfryd de Löwe) za zabicie kilku rycerzy zakonnych, w tym Godfryda, wypalili mu jedyne oko (drugie stracił już wcześniej podczas jednej z bitew), obcięli język, prawą dłoń i przetrzymywali w lochach. Zygfryd, aby wyrządzić mu jeszcze większą krzywdę, wypuścił go[1]. Jurand idąc przez las, spotkał Maćka z Bogdańca i Jagienkę. Rozpoznał go Czech Hlawa, giermek Zbyszka z Bogdańca[2]. Opiekowała się nim przez dłuższy czas w Spychowie Jagienka, podczas gdy Maćko wraz ze Zbyszkiem szukali porwanej Danuśki. Rycerze wzięli wówczas Zygfryda do niewoli i posłali Jurandowi, aby go osądził, bowiem to on upokorzył Juranda. Tymczasem Jurand postanowił darować mu życie[3].

Zmarł wkrótce po śmierci Danuśki, a Spychowem zajął się Hlawa wraz ze swoją żoną Anulą Sieciechówną[4].

Charakterystyka[edytuj]

Jurand ze Spychowa „[...] był to człowiek mający nie tylko ciało, lecz i duszę z żelaza. Umiał łamać innych, umiał i siebie”[5].

W adaptacjach filmowej[edytuj]

W ekranizacji Krzyżaków z 1960 roku (reż. Aleksander Ford) rolę Juranda zagrał Andrzej Szalawski[6].

Upamiętnienia[edytuj]

Jedna z ulic na warszawskiej Białołęce nosi imię i nazwisko bohatera[7]. Ulica Juranda ze Spychowa mieści się także w Olsztynie[8] i Starogardzie Gdańskim[9].

Przypisy

  1. Sienkiewicz 2004 ↓, Tom II. Rozdział 7.
  2. Sienkiewicz 2004 ↓, Tom II. Rozdział 19.
  3. Sienkiewicz 2004 ↓, Tom II. Rozdział 25.
  4. Sienkiewicz 2004 ↓, s. 391-393.
  5. Sienkiewicz 2004 ↓, Rozdział 32.
  6. Krzyzacy (1960) (ang.). Internet Movie Database (imdb.com). [dostęp 2017-11-06].
  7. Juranda ze Spychowa (ul). mapa.targeo.pl. [dostęp 2017-11-13].
  8. Juranda ze Spychowa (ul). mapa.targeo.pl. [dostęp 2017-11-13].
  9. Juranda ze Spychowa (ul). mapa.targeo.pl. [dostęp 2017-11-13].

Bibliografia[edytuj]