Kałamarnica kolosalna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kałamarnica kolosalna
Mesonychoteuthis hamiltoni
Robson, 1925
Kałamarnica kolosalna
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ mięczaki
Gromada głowonogi
Nadrząd dziesięciornice
Rząd kałamarnice
Rodzina Cranchiidae
Rodzaj Mesonychoteuthis
Robson, 1925
Gatunek kałamarnica kolosalna
Zasięg występowania
Mapa występowania

Kałamarnica kolosalna[1] (Mesonychoteuthis hamiltoni) – gatunek kałamarnicy z rodziny Cranchiidae. Obok kałamarnicy olbrzymiej (Architeuthis dux) jeden z największych znanych mięczaków.

Budowa[edytuj | edytuj kod]

Mesonychoteuthis hamiltoni jest jednym z największych znanych bezkręgowców – maksymalna masa przedstawiciela tego gatunku wynosi około 500 kg[2]. M. hamiltoni mają odmienne proporcje i znacznie masywniejszy płaszcz niż kałamarnice olbrzymie o tej samej długości[3]. Wyróżnia się u nich głowę, nogę (przekształconą nogę tworzą ramiona wraz z lejkiem) i worek trzewiowy. Głowa charakteryzuje się wysokim poziomem rozwinięcia, oczy osiągają do 30 cm średnicy. Otwór gębowy otoczony jest wieńcem 10 ramion, przy czym dwa ramiona są wydłużone i służą do chwytania ofiar. W worku trzewiowym znajdują się narządy wewnętrzne. Ubarwienie od białego po różowawe[4].

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

O tych kałamarnicach wciąż wiadomo niewiele, gdyż do roku 2005 opisano zaledwie dziesięć egzemplarzy. Kałamarnica kolosalna żyje w wodach antarktycznych, choć młode okazy znajdowane są w cieplejszych wodach.

Prawdopodobnie zasiedla mezo- i batypelagial, jednak osobniki młodociane przebywają również przy powierzchni[2]. M. hamiltoni zanotowano  nawet na głębokości około 2000 metrów pod poziomem morza, prowadzą głównie bentoniczny tryb życia. Występuje w zimnych wodach Oceanu Południowego, od Antarktydy do południowego krańca Afryki, Ameryki Południowej i Nowej Zelandii[5].

Mesonychoteuthis hamiltoni jest często uważany za bardzo aktywnego i agresywnego drapieżnika[3], jednak oszacowania jego wymagań metabolicznych i energetycznych sugerują, że kałamarnica ta prowadzi powolny tryb życia i wymaga bardzo niewiele pokarmu – dorosłemu osobnikowi o masie 500 kg ważąca 5 kg ryba może wystarczyć na około 200 dni. W takim wypadku wymagania pokarmowe wynosiłyby jedynie 0,03 kg na dzień, co odpowiada 45,1 kcal. Prawdopodobnie kałamarnica kolosalna poluje z zasadzki i chwyta zdobycz za pomocą haków na ramionach i mackach. Żywi się głównie rybami, zwłaszcza antarem polarnym, natomiast sama stanowi potencjalne pożywienie dla kaszalotów[2] i rekinów Somniosus antarcticus[6] (wcześniej uznawanych za S. microcephalus).

Historia odkryć[edytuj | edytuj kod]

Rozmrożony okaz na wystawie w muzeum w Wellington

Rodzaj Mesonychoteuthis z gatunkiem Mesonychoteuthis hamiltoni został nazwany w 1925 przez Robsona, na podstawie dwóch macek znalezionych w żołądku kaszalota. W 2007 roku udało się złowić doskonale zachowany okaz kałamarnicy kolosalnej o długości ok. 10 m i masie 495 kg[7], po czym został on zamrożony i przetransportowany do Nowej Zelandii. 28 kwietnia 2008 r. naukowcy zaczęli rozmrażać kałamarnicę wyłowioną przez rybaków rok wcześniej; operację można było obserwować na stronie internetowej[8].

Ostatni okaz, jaki wyłowili rybacy w lipcu 2008 r. w Australii, ważył 245 kg, a jego ramiona mierzyły od 12 do 15 metrów[9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Kałamarnice olbrzymie w Antarktyce. [dostęp 16 maja 2011].  Cytat: „kałamarnica kolosalna (Mesonychoteuthis hamiltoni)”.
  2. a b c Rui Rosa, Brad A. Seibel. Slow pace of life of the Antarctic colossal squid. „Journal of the Marine Biological Association of the United Kingdom”. 90 (7), s. 1375–1378, 2010. DOI: 10.1017/S0025315409991494 (ang.). 
  3. a b Kat Bolstad: Deep-Sea Cephalopods: An Introduction and Overview (ang.). TONMO – The Octopus News Magazine Online. [dostęp 16 maja 2011].
  4. Jura Czesław: Bezkręgowce- Postawy morfologii funkcjonalnej, systematyki i filogenezy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2004. ​ISBN 978-83-01-14595-8​.
  5. Rodhouse P.G.,Clarke M.R. Distribution of the early-life phase of the Antarctic squid Galiteuthis glacialis in relation to the hydrology of the Southern Ocean in the sector 15° to 30°E. "Marine Biology". 3, s.353- 357,1986.
  6. Yves Cherel, Guy Duhamel. Antarctic jaws: cephalopod prey of sharks in Kerguelen waters. „Deep Sea Research Part I: Oceanographic Research Papers”. 51 (1), s. 17–31, 2004. DOI: 10.1016/j.dsr.2003.09.009 (ang.). 
  7. Photos: Fishermen haul in world's biggest squid. nzherald.co.nz, 23 lutego 2007.
  8. Piotr Kościelniak: Gigantyczny głowonóg z lodu. rp.pl, 29 kwietnia 2008.
  9. Kraken odnaleziony. TVN24.pl, 18 lipca 2008.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]