Kanonierki torpedowe typu Temerario

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kanonierki torpedowe
typu Temerario
Ilustracja
Kraj budowy  Hiszpania
Użytkownicy  Armada Española
 Marynarka Wojenna Wenezueli
Stocznia Varadero de Santa Rosalía, Kartagena
Arsenal de la Carraca, San Fernando
Arsenal de La Graña, Ferrol
Wejście do służby 1891-1894
Wycofanie 1914-1922
Zbudowane okręty 6
Dane taktyczno-techniczne[1][2]
Wyporność normalna: 562 tony
pełna: 630 ton
Długość 58 m między pionami
Szerokość 6,73 m
Zanurzenie 3,16 m
Napęd 2 maszyny parowe potrójnego rozprężania o łącznej mocy 2600 KM
4 kotły, 2 śruby
Prędkość 19 węzłów
Zasięg 3400 Mm przy prędkości 10 węzłów
Załoga 91
Uzbrojenie 2 działa kal. 120 mm (2 x I)
4 działa kal. 57 mm (4 x I)
1 kartaczownica Nordenfelta kal. 25 mm
2 wt kal. 356 mm (2 x I)
6 torped
Opancerzenie pokład: 12,7 mm

Kanonierki torpedowe typu Temerariohiszpańskie kanonierki torpedowe z końca XIX wieku. W latach 1887–1894 w stoczniach Varadero de Santa Rosalía w Kartagenie, Arsenal de la Carraca w San Fernando i Arsenal de La Graña w Ferrol zbudowano sześć okrętów tego typu. Jednostki weszły w skład hiszpańskiej marynarki wojennej w latach 1891-1894. Większość kanonierek wzięła udział w wojnie amerykańsko-hiszpańskiej, operując na wodach Kuby. Po wojnie jedna z nich – „Galicia” – została w 1898 roku nabyta przez Wenezuelę. Wszystkie okręty zakończyły służbę w latach 1914-1922.

Projekt i budowa[edytuj | edytuj kod]

Kanonierki torpedowe typu Temerario zostały zamówione i zbudowane w stoczniach hiszpańskich[1]. Okręty miały stalowe kadłuby, jeden lub dwa umieszczone blisko siebie kominy i dwa maszty[1][3].

Jednostki powstały w stoczniach Varadero de Santa Rosalía w Kartagenie (okręt prototypowy), Arsenal de la Carraca w San Fernando (jeden okręt) i Arsenal de La Graña w Ferrol (cztery jednostki)[1][2]. Stępki pierwszych okrętów położono w 1887 roku, a zwodowane zostały w latach 1889-1892[1][2].

Okręt Stocznia Początek budowy Wodowanie Wejście do służby
Temerario Varadero de Santa Rosalía 1 grudnia 1887 29 października 1889 1891
Nueva España Arsenal de la Carraca 8 listopada 1889
Martín Alonso Pinzón Arsenal de La Graña ? 1889 1893
Galicia 1891 1894
Vicente Yáñez Pinzón
Marqués de Molins 27 maja 1892

Dane taktyczno-techniczne[edytuj | edytuj kod]

Okręty typu Temerario były kanonierkami torpedowymi o długości między pionami 58 metrów, szerokości 6,73 metra i maksymalnym zanurzeniu 3,16 metra[1][2]. Wyporność wynosiła 562 tony, wyporność pełna zaś 630 ton[1][2]. Okręty te miały pancerz pokładowy o grubości 12,7 mm (½ cala), chroniący pomieszczenia maszynowni i kotłów[1][2][a]. Siłownię jednostek stanowiły dwie pionowe maszyny parowe potrójnego rozprężania o łącznej mocy 2600 KM, do których parę dostarczały cztery kotły: dwa lokomotywowe i dwa cylindryczne[1][2]. Prędkość maksymalna napędzanych dwiema śrubami okrętów wynosiła 19 węzłów[1][2][b]. Okręty zabierały standardowo zapas 106 ton węgla, maksymalnie zaś mogły pomieścić 130 ton tego paliwa[1][4]. Zasięg jednostek tego typu wynosił 3400 Mm przy prędkości 10 węzłów[2].

Na uzbrojenie artyleryjskie okrętów składały się dwa pojedyncze działa kalibru 120 mm Hontoria M1883 L/35, cztery pojedyncze działa 6-funtowe kal. 57 mm Nordenfelt L/45 i kartaczownica Nordenfelta kal. 25,4 mm L/40 (1 cal)[1][2]. Broń torpedową stanowiły dwie pojedyncze wyrzutnie kal. 356 mm (14 cali), z zapasem sześciu torped[2]. Standardowa załoga pojedynczego okrętu składała się z 91 oficerów, podoficerów i marynarzy[1][2].

Służba[edytuj | edytuj kod]

Kanonierki torpedowe typu Temerario zostały przyjęte w skład Armada Española w latach 1891-1894[2]. W momencie wybuchu wojny amerykańsko-hiszpańskiej na Kubie stacjonowały „Nueva España”, „Marqués de Molins”, „Vicente Yáñez Pinzón”, „Martín Alonso Pinzón” i „Galicia”; jedynie „Temerario” przebywał na wodach La Platy[5]. Trzy z nich („Nueva España”, „Galicia” i „Martín Alonso Pinzón”) wzięły udział w potyczkach z okrętami US Navy[6]. W 1898 roku „Galicia” została zakupiona przez Wenezuelę i przyjęto ją do służby w Marynarce Wojennej pod nazwą ARV „Bolívar”, którą zakończyła w 1920 roku[7][8]. Pozostałe w służbie hiszpańskiej jednostki skreślono z listy floty w 1914 roku („Martín Alonso Pinzón” i „Vicente Yáñez Pinzón”), w 1916 roku („Nueva España”), w 1920 roku („Temerario”) i w 1922 roku („Marqués de Molins”)[2].

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Jane 1900 ↓, s. 112 podaje, że okręty nie miały pancerza, zaś Jane 1970 ↓, s. 321 podaje, że jego grubość wynosiła 3/5 cala.
  2. Jane 1900 ↓, s. 112 podaje, że okręty osiągały prędkość 13,5 węzła.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Roger Chesneau, Eugene Kolesnik: Conway’s All The World’s Fighting Ships 1860-1905. London: Conway Maritime Press, 1979. ISBN 978-0-85177-133-5. (ang.)
  • Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: Conway Maritime Press, 1985. ISBN 0-85177-245-5. (ang.)
  • Ivan Gogin: BOLÍVAR torpedo gunboat (1894/1898) (ang.). Navypedia. [dostęp 2019-03-17].
  • Ivan Gogin: TEMERARIO torpedo gunboats (1891-1894) (ang.). Navypedia. [dostęp 2019-03-17].
  • Fred T. Jane (red.): Jane’s Fighting Ships 1900. London: Sampson Low, Marston & Co., 1900. (ang.)
  • Fred T. Jane (red.): Jane’s Fighting Ships 1905/6. New York: ARCO Publishing Company, 1970. (ang.)
  • Piotr Olender: Wojna amerykańsko-hiszpańska na morzu 1998 r.. Warszawa: Lampart, 1995. ISBN 83-86776-10-2.