Karnegia olbrzymia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Karnegia olbrzymia
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd goździkopodobne
Rząd goździkowce
Rodzina kaktusowate
Rodzaj karnegia
Gatunek karnegia olbrzymia
Nazwa systematyczna
Carnegiea gigantea (Engelm.) Britton & Rose
J. New York Bot. Gard. 9:188, t. 32. 1908
Synonimy
  • Cereus giganteus Engelm[3].
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa zasięgu

Karnegia olbrzymia, saguaro (Carnegiea gigantea Britton & Rose) – gatunek sukulenta z rodziny kaktusowatych, jedyny przedstawiciel monotypowego rodzaju Carnegiea Britton & Rose. Występuje w USA (Arizona, Kalifornia) i Meksyku (Sonora)[3]. W sąsiedztwie miasta Tucson w Arizonie znajduje się Park Narodowy Saguaro[5]. Kaktus saguaro jest symbolem stanu Arizona[6].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Kolumnowy, osiąga wysokość 18 m, jest uznawany za najwyższego przedstawiciela rodziny. Największym osobnikiem rosnącym w Stanach Zjednoczonych jest roślina znaleziona w hrabstwie Pinal w Arizonie, mierząca 16,5 m wysokości, o średnicy korony 4,7 metra oraz obwodzie pnia 2,1 m[7].
Kwiaty
Są białe, samosterylne, zakwitające wczesną wiosną[8].
Owoce: Czerwone[8], dojrzewają jesienią, zawierające około 2000 drobnych nasion[9].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Zakwita po raz pierwszy w wieku ok. 75 lat i wtedy pojawiają się pierwsze rozgałęzienia. Kwiaty otwierają się nocą i są otwarte do popołudnia[9]. Zapylane są przez nietoperze i owady[10]. Do prawidłowego wzrostu potrzebuje pełnego słońca. Preferuje podłoża dobrze przepuszczalne. Rośnie bardzo powoli. Po 10 latach ma około 15 cm wysokości. Ciepłolubny występuje głównie na południowych zboczach[8]. W czasie deszczu pobiera bardzo szybko wodę, którą magazynuje w łodydze na okres suszy.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system system APG III z 2009)

Należy do rodziny kaktusowatych (Cactaceae) Juss., która jest jednym z kladów w obrębie rzędu goździkowców (Caryophyllales) i klasy roślin okrytonasiennych[2]. W obrębie kaktusowatych rodzaj klasyfikowany jest do plemienia Pachycereeae z podrodziny Cactoideae[3].

Galeria[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Kwiat
Owoc

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. a b Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-05-07] (ang.).
  3. a b c Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2011-01-17].
  4. Carnegiea gigantea, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  5. Welcome to Saguaro National Park (ang.). National Park Service. [dostęp 2014-05-31].
  6. Arizona, Saguaro National Park (ang.). The American Southwest. [dostęp 2014-05-31].
  7. Carnegiea gigantea (ang.). American Forests, protecting and restoring forests. [dostęp 2014-05-31].
  8. a b c Plant Fact Sheet: Saguaro Cactus (ang.). Arizona-Sonora Desert Museum. [dostęp 2014-05-31].
  9. a b How Saguaros Reproduce (ang.). National Park Service. [dostęp 2014-05-31].
  10. Rudolf Šubík, Libor Kunte: Encyklopedia kaktusów. Ewa Świerżewska (tłum.). Warszawa: Dom Wydawniczy Bellona, 2006. ISBN 83-11-10517-0.