Karol Foks

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Karol Foks
Karl Fox
Kraj działania Niemcy/Polska
Data i miejsce urodzenia 26 października 1878
Biskupiec
Data i miejsce śmierci 15 stycznia 1953
Białystok
proboszcz parafii św. Wojciecha w Ełku
Okres sprawowania 1919-1946
Wyznanie katolickie
Prezbiterat 31 stycznia 1904

Karol Foks, właśc. Karl Fox (ur. 26 października 1878 w Biskupcu Reszelskim, zm. 15 stycznia 1953 w Białymstoku) - proboszcz niemieckiej parafii rzymskokatolickiej św. Alberta w Ełku (dziś - katedra pw. św. Wojciecha w Ełku) sprawujący swoją funkcję nieprzerwanie od czasów pierwszej do końca drugiej wojny światowej. W 1945 stał się pierwszym katolickim proboszczem w polskim Ełku, gdzie sprawował swoją funkcję do 1946.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Był synem Karola i Marii z domu Szotowski. Studiował w seminarium w Braniewie, święcenia kapłańskie przyjął 31 stycznia 1904. Na pierwszą placówkę duszpasterską został skierowany w charakterze kapelana (wikariusza) do Klebarka Wielkiego, skąd już 26 marca 1904 przeszedł do Wartemborka; tam był najpierw drugim, a od sierpnia 1907 pierwszym wikariuszem, a 20 grudnia 1910 przejął zarząd parafią jako komendariusz. Od października 1912 był proboszczem w Wielbarku, gdzie pozostawał również w czasie wejścia wojsk rosyjskich. Nominację na proboszcza ełckiego otrzymał 12 grudnia 1919.

Po przegranym przez Polskę plebiscycie w Ełku w 1920 r. udzielał pomocy i pomagał ukrywać się polskim aktywistom plebiscytowym z powiatu ełckiego zagrożonym represjami oraz deportacją do Polski. W okresie II wojny światowej pomagał polskim robotnikom zbiegłym z robót przymusowych i niemieckim dezerterom. Kontaktował się z nim wywiad AK.

W styczniu 1945, kiedy jego niemieccy parafianie w pośpiechu opuszczali Ełk przed nadciągającą Armią Czerwoną, on pozostał mimo nakazu ewakuacji. Był Niemcem, mówił po polsku z silnym niemieckim akcentem, zyskał jednak sympatię powojennych polskich osadników, a także otrzymał polskie obywatelstwo. W 1946 został przeniesiony - pomimo tego, że chciał pozostać w parafii św. Wojciecha w Ełku - na pierwszego po wojnie proboszcza do Starych Juch. Zmarł w Szpitalu Wojewódzkim w Białymstoku w 1953.

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

We wrześniu 2009 roku ełccy radni miejscy nazwali imieniem ks. Karola Foksa plac przy skrzyżowaniu ulic Jana Pawła II i Matki Teresy z Kalkuty.[1]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Kopiczko, Duchowieństwo katolickie diecezji warmińskiej w latach 1821–1945, część 2: Słownik, Olsztyn 2003, s. 70 (tu miejsce śmierci: Stare Juchy)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Radio5 - informacje z Twojego regionu!, www.radio5.com.pl [dostęp 2017-11-24] (pol.).