Kościół Ewangelicko-Augsburski w Ustroniu

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kościół Ewangelicko-Augsburski Apostoła Jakuba Starszego w Ustroniu
kościół parafialny
rejestr zabytków
Distinctive emblem for cultural property.svg A/188/60 z 2.03.1960 oraz A-349/78 z 07.07.1978[1]
Ilustracja
Państwo  Polska
Miejscowość Ustroń
Wyznanie protestanckie
Kościół Kościół Ewangelicko-Augsburski
Parafia Parafia Ewangelicko-Augsburska w Ustroniu
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Kościół Ewangelicko-Augsburski w Ustroniu
Kościół Ewangelicko-Augsburski w Ustroniu
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kościół Ewangelicko-Augsburski w Ustroniu
Kościół Ewangelicko-Augsburski w Ustroniu
Ziemia49°43′28″N 18°48′23″E/49,724444 18,806389

Kościół Ewangelicko-Augsburski Apostoła Jakuba Starszego w Ustroniuewangelicko-augsburski kościół parafialny mieszczący się w Ustroniu, przy ulicy Ignacego Daszyńskiego.

W okresie reformacji tutejsza ludność, która wzorem panującego księcia cieszyńskiego przeszła na protestantyzm, przejęła pierwszy katolicki, drewniany kościół ustroński, stojący na miejscu dzisiejszego cmentarza. Z kolei w czasach kontrreformacji ustrońscy ewangelicy, prześladowani za swe wyznanie, odprawiali nabożeństwa w ukrytych w górach miejscach (m.in. na stokach Równicy). Dopiero po patencie tolerancyjnym cesarza Józefa II (1781 r.) zbudowali w 1785 r., w oddaleniu od centrum wsi, drewniany dom modlitwy.

Inicjatorem budowy większego, murowanego kościoła był ówczesny proboszcz zboru luterańskiego ks. Karol Fryderyk Kotschy. Koszt budowy świątyni opiewał na sumę 8 tysięcy guldenów, które starano się uzyskać od zborowników z Ustronia. Gdy nie udało się uzyskać całej sumy, ks. Kotschy, dzięki znajomościom znalazł wsparcie poza Księstwem Cieszyńskim. Ofiarodawcami byli m.in. arcyksiążę Karol Habsburg, Ministerstwo Wyznań i Oświaty w Saksonii, Wielki Książę Saksonii-Weimaru-Eisenach i król pruski Fryderyk Wilhelm III. Kamień węgielny pod budowę położono 25 lipca 1835 roku. Kościół został wybudowany według projektu lwowskiego architekta Floriana Onderka. Budowę ukończono w 1838 roku, wtedy także poświęcono kościół, którego dokonał ks. senior Józef Schimko, proboszcz ewangelicki z Bielska[2]. Wieża została dobudowana w latach 1856-1857 po całkowitym zrównaniu w prawach katolików i innych wyznań chrześcijańskich w cesarstwie. Murowana na planie kwadratu, jest zakończona strzelistym ostrosłupowym hełmem. Świątynia jest murowana, do jej budowy użyto kamienia i cegły. Budowla nie ma wyraźnie zaznaczonych, jednolitych cech stylowych. Ma klasycystyczną fasadę, trójnawowe wnętrze z dwukondygnacyjnymi, drewnianymi lożami nad nawami bocznymi i półkoliście zamknięte prezbiterium po stronie wschodniej. Nawa główna posiada sklepienie kolebkowe. Dach kościoła jest czterospadowy i pokryty blachą.

Do wyposażenia kościoła należą m.in: rokokowa ambona z przełomu XVIII i XIX stulecia oraz obraz Ostatniej Wieczerzy z początku XIX stulecia pędzla J. Stetke, a także kielichy, dzbany cynowe i lichtarze pochodzące z XIX wieku.

Obok kościoła dawna szkoła ewangelicka o siedmioosiowej fasadzie, wzniesiona w 1835 r. na miejscu starszej, drewnianej z 1783 r. Tu również piętrowa, murowana plebania z końca XVIII w., kryta polskim dachem łamanym.

Przypisy

  1. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie. 31 marca 2017; 6 miesięcy temu.
  2. Lidia Szkaradnik. Chwałę twą budować. „Gazeta Ustrońska”. 8 (749), s. 6, 2006-02-23. Ustroń. ISSN 1231-9651. 

Bibliografia[edytuj]

  • Zabytki Ustronia
  • Mirosław Barański: Beskid Śląski. Pasmo Stożka i Czantorii. Przewodnik turystyczny. Warszawa: Wydawnictwo PTTK "Kraj", 1996, s. 284. ISBN 83-7005-370-X.
  • Marcin Żerański: Śląsk Cieszyński. Od Bielska-Białej do Ostrawy. Cieszyn: Pracownia na pastwiskach, 2012, s. 213. ISBN 9788393310937.
  • Michał Kowalski: Śląsk Cieszyński - Po obu stronach Olzy. Wyd. II. Kraków: Amistad Sp. z o.o. - Program PolskaTurystyczna.pl, 2009, s. 90. ISBN 978-83-7560-069-8.