Koala

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Koala
Phascolarctos[1]
de Blainville, 1816[2]
Ilustracja
Przedstawiciel rodzaju – koala australijski (P. cinereus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ kręgowce
Gromada ssaki
Nadrząd torbacze
Rząd dwuprzodozębowce
Podrząd wombatokształtne
Rodzina koalowate
Rodzaj koala
Typ nomenklatoryczny

Lipurus cinereus Goldfuss, 1817

Synonimy

Koala[9] (Phascolarctos) – rodzaj ssaka z rodziny koalowatych (Phascolarctidae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj obejmuje jeden żyjący współcześnie gatunek występujący w Australii[10][11][12].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała samic 65–73 cm, samców 67–82 cm; masa ciała samców samic 4,1–11 kg, 4,2–14,9 kg[11]. Koala w naturalnym środowisku żyje średnio 20 lat, a jego populacja obecnie maleje i tym samym jest narażony na wyginięcie[13].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Phascolarctos (Phascolarctus): gr. φασκωλoς phaskōlos „skórzany worek, torba”; αρκτος arktos „niedźwiedź”[14].
  • Lipurus (Liscurus): gr. λειπω leipō „porzucić, pozostawić”; ουρα oura „ogon”[15]. Gatunek typowy: Lipurus cinereus Goldfuss, 1817.
  • Morodactylus: gr. μωρος mōros „przytępiony, ociężały”; δακτυλος daktulos „palec”[16]. Gatunek typowy: Lipurus cinereus Goldfuss, 1817.
  • Koala: aborygeńska nazwa gula lub gulawany dla koali[17]. Gatunek typowy: Lipurus cinereus Goldfuss, 1817.
  • Draximenus: etymologia nieznana[18]. Nowa nazwa dla Lipurus Goldfuss, 1817.

Podział systematyczny[edytuj | edytuj kod]

Do rodzaju należy jeden występujący współcześnie gatunek[10][9]:

oraz gatunki wymarłe:

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Niepoprawna późniejsza pisownia Lipurus Goldfuss, 1817.
  2. Niepoprawna późniejsza pisownia Phascolarctos de Blainville, 1816.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Phascolarctos, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. H.M.D. de Blainville. Prodrome d’une nouvelle distribution systématique du règne animal. „Bulletin de la Société Philomáthique”. Année 1816, s. 108 (116), 1816. Paris (fr.). 
  3. G.A. Goldfuss: Lipurus cinereus. W: J.Ch.D. Schreber: Die Säugthiere in Abbildungen nach der Natur, mit Beschreibungen. Erlangen: Expedition des Schreber’schen säugthier- und des Esper’schen Schmetterlingswerkes, 1817, s. ryc. clv Aa, Ab. (niem.)
  4. G.A. Goldfuss: Handbuch der Zoologie. Cz. 2. Nürnburg: Johann Leonhard Schrag, 1820, s. 445. (niem.)
  5. H.R. Schinz: Das Thierreich, eingetheilt nach dem Bau der Thiere als Grundlage ihrer Naturgeschichte und der vergleichenden Anatomie von den Herrn Ritter von Cuvier. Cz. 1: Säugethiere und Vögel. Stuttgart und Tübingen: in der J.G. Cotta’schen Buchhandlung, 1821, s. 265. (niem.)
  6. G.T. Lay: Zoology. W: T. Curtis (red.): A London Encyclopaedia, Or Universal Dictionary of Science, Art, Literature and Practical Mechanics: Comprising a Popular View of the Present State of Knowledge : Illustrated by Numerous Engravings, a General Atlas, and Appropriate Diagrams. Cz. 22. London: Thomas Tegg, 1829, s. 744. (ang.)
  7. H. McMurtie: Cuvier’s animal kingdom: arranged according to its organization. London: Orr and Smith, 1834, s. 78. (ang.)
  8. R. Owen. Outlines of a Classification of the Marsupialia. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 7, s. 19, 1839 (ang.). 
  9. a b Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 10. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  10. a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 74. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.)
  11. a b S. Jackson: Family Phascolarctidae (Koala). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 5: Monotremes and Marsupials. Barcelona: Lynx Edicions, 2015, s. 416. ISBN 978-84-96553-99-6. (ang.)
  12. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red.): Genus Phascolarctos. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-10-24].
  13. Koala, facts and photos, Animals, 11 kwietnia 2010 [dostęp 2020-06-14] (ang.).
  14. Palmer 1904 ↓, s. 529.
  15. Palmer 1904 ↓, s. 379.
  16. Palmer 1904 ↓, s. 432.
  17. Palmer 1904 ↓, s. 358.
  18. Palmer 1904 ↓, s. 244.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 1–984, 1904 (ang.). 
  2. Genus Phascolarctos de Blainville, 1816 – koala, The Taxonomicon (en)