Kobiór

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy wsi. Zobacz też: Kobiór (przystanek kolejowy).
Kobiór
Herb
Herb
Promnice – pałac myśliwski w Kobiórze
Promnice – pałac myśliwski w Kobiórze
Państwo  Polska
Województwo śląskie
Powiat pszczyński
Gmina Kobiór
Liczba ludności (2017) 4789[1]
Strefa numeracyjna (+48) 32
Kod pocztowy 43-210
Tablice rejestracyjne SPS
SIMC 0215321
Położenie na mapie powiatu pszczyńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu pszczyńskiego
Kobiór
Kobiór
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
Kobiór
Kobiór
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kobiór
Kobiór
50,06028°N 18,93944°E/50,060278 18,939444
Strona internetowa miejscowości
Kościół Wniebowzięcia NMP

Kobiór (niem. Kobier) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie pszczyńskim, w gminie Kobiór, której jest siedzibą.

W latach 1973-1977 w gminie Kobiór (obejmującej 3 sołectwa: Kobiór, Czarków i Piasek)[2][3]. W latach 1977-1991 dzielnica Tychów[3][4]. Od 2 kwietnia 1991 ponownie w reaktywowanej gminie Kobiór (nie obejmującej już Czarkowa i Piasku)[4].

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Według jednej z teorii nazwa miejscowości pochodzi od staropolskiej nazwy kobierca i związana jest z tkactwem, które się rozwijało w miejscowości[5]. Niemiecki nauczyciel Heinrich Adamy w swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu wymienia jako pierwotną zanotowaną nazwę wsi Kobier podając jej znaczenie "Weberdorf" - "Wieś tkaczy"[5].

Zdaniem Andrzeja Bańkowskiego „od stp. kobiora 'łopian'”, co dalej „niejasne, raczej *kob-era (z powodu użytkowania wróżbiarskiego albo magicznego rośliny, p. kobiec), (…) więc bez związku wprost z kobierzec”[6].

Henryk Borek twierdził wprost, że nazwa miejscowości pochodzi "od gwar. kobiór 'łopian, podbiał'"[7].

Historia[edytuj | edytuj kod]

Kobiór powstał w XV wieku na polanie w środku pszczyńskiej puszczy. W dokumencie sprzedaży dóbr pszczyńskich wystawionym przez Kazimierza II cieszyńskiego w języku czeskim we Frysztacie w dniu 21 lutego 1517 roku wieś została wymieniona jako Kobyer[8].

W plebiscycie na Górnym Śląsku przeprowadzonym 20 marca 1921 roku w miejscowości większość osób głosowała za przyłączeniem do Polski. Za Polską oddano 1053 głosy (81,7%), za Niemcami zaś 236 głosów (18,3%). W roku 1922 Kobiór wraz z całym ówczesnym powiatem pszczyńskim włączono do Polski[9].

Od jesieni 1942 do IX 1943 w Kobiórze funkcjonował podobóz KL Auschwitz-Birkenau - Kobier (Aussenkommando Kobier)[10], przeznaczony dla około 150 więźniów. Byli wynajmowani przez Oberforestamt Pless (Nadleśnictwo Pszczyna) do prac leśnych.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego, w latach 1975-1991 jako dzielnica miasta Tychy.

Podczas spisu powszechnego w 2002 Kobiór był miejscowością, w której najwięcej osób zadeklarowało narodowość śląską - 21,93%.

W miejscowości urodził się ks. Bernard Czernecki, kawaler Orderu Orła Białego[11]. W Kobiórze mieszkał i został pochowany na miejscowym cmentarzu prof. Ryszard M. Małajny.

Grób prof. Ryszarda M. Małajnego (1953–2018) na cmentarzu w Kobiórze

Transport i komunikacja[edytuj | edytuj kod]

W 1870 zbudowano stację i linię kolejową, łączącą dziś Katowice z Bielskiem, Wisłą i przygranicznymi Zebrzydowicami, a także bitą drogę, zamienioną obecnie na drogę krajową nr. 1 (DK1 Gdańsk - Łódź - Katowice - Cieszyn). Oprócz DK 1 przez Kobiór przebiega droga wojewódzka łącząca Kobiór z Mikołowem.

Sport[edytuj | edytuj kod]

Od 1948 w Kobiórze działa piłkarski klub sportowy LKS Leśnik Kobiór. Prowadzi sekcję trampkarzy, juniorów, seniorów. Do lat sześćdziesiątych klub występował pod nazwą Lechia Kobiór i zrzeszał sekcje piłki nożnej, hokeja na lodzie, piłki ręcznej oraz tenisa stołowego. Obecnie w klubie działa tylko sekcja piłki nożnej. Drużyna występuje w rozgrywkach A klasy, grupie tyskiej. Klub swoje mecze rozgrywa na Gminnym Ośrodku Sportowym. Obecnie trenerem jest Adrian Cebula.

W Kobiórze funkcjonuje także drużyna skata - Skat Club Kobiór, który obecnie występuje w rozgrywkach I ligi.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rok 2017 w ujęciu statystycznym
  2. Uchwała Nr XX/99/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie katowickim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Katowicach z dnia 20 grudnia 1972 r., Nr. 12, Poz. 103)
  3. a b Dz.U. 1977 nr 3 poz. 14
  4. a b Dz.U. 1991 nr 2 poz. 8
  5. a b Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 11.
  6. Andrzej Bańkowski Etymologiczny słownik języka polskiego, T.1 A–K, Warszawa 2000, s. 735
  7. Borek Henryk: Wśród śląskich nazw, wyd. Instytut Śląski w Opolu, Opole 1986, s. 38
  8. Ludwik Musioł. Dokument sprzedaży księstwa pszczyńskiego z dn. 21. lutego 1517 R.. „Roczniki Towarzystwa Przyjaciół Nauk na Śląsku”. R. 2, s. 235–237, 1930. Katowice: nakł. Towarzystwa ; Drukiem K. Miarki. 
  9. Mapa obszaru plebiscytowego zawierająca wyniki głosowania w poszczególnych miejscowościach
  10. Kobior, tiergartenstrasse4.org [dostęp 2017-11-24] (pol.).
  11. Ks. Prałat Bernard Czernecki. matkakosciola-jastrzebie.pl. [dostęp 2017-11-14].