Koleantus delikatny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Koleantus delikatny
Ilustracja
Systematyka[1]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Klad rośliny naczyniowe
Klad rośliny nasienne
Klasa okrytonasienne
Klad jednoliścienne
Rząd wiechlinowce
Rodzina wiechlinowate
Rodzaj koleantus
Gatunek koleantus delikatny
Nazwa systematyczna
Coleanthus subtilis (Tratt.) Seidel ex Roem. & Schult.
Syst. Veg. 2: 276 1817[2]
Synonimy

Schmidtia subtilis Tratt.
Schmidtia utricularia J.Presl & C.Presl
Schmidtia utriculata J.Presl & C.Presl
Schmidtia utriculosa Sternb.
Smidetia humilis Raf.
Wilibalda subtilis (Tratt.) Roth
Zizania subtilis (Tratt.) Raspail[2]

Koleantus delikatny (Coleanthus subtilis) – gatunek rośliny z monotypowego rodzaju należącego do rodziny wiechlinowatych. Drobna, jednoroczna roślina pojawiająca się na odsłaniających się dnach stawów i na brzegach rzek w Europie, Azji i Ameryce Północnej.

Kłosek koleantusa

Rozmieszczenie[edytuj | edytuj kod]

Gatunek notowany jest z rozproszonych stanowisk w Europie, Azji i Ameryce Północnej. W obrębie zasięgu występują dysjunkcje liczące tysiące kilometrów. W Europie Środkowej obserwowany w Niemczech, Czechach i na Słowacji. W Polsce stwierdzony po raz pierwszy w 2003 roku na dnie stawu koło wsi Borowa na Dolnym Śląsku[3]. Na kolejnym stanowisku odnaleziony został w 2008 na Stawach Milickich[4].

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Pokrój
Delikatna, ścieląca się trawa tworząca luźne, niewielkie kępki.
Łodyga
Źdźbła nitkowato cienkie od 2 do 5 cm długości, zwykle skupione i często pęczkowato rozgałęzione.
Liście
Pochwy liściowe, zwłaszcza górnych liści rozdęte. Blaszki liści złożone i sierpowato zgięte osiągają do 2 cm długości.
Kwiaty
Skupione w wiechach rozwijających się początkowo w pochwie najwyższego liścia. Oś kwiatostanu jest powyginana wężowato. Kłoski skupione w pęczkach, spłaszczone, o długości zaledwie 1 mm pozbawione są plew. Plewki dolne wyciągnięte są w ość[5].

Biologia i ekologia[edytuj | edytuj kod]

Pojawia się nietrwale na brzegach rzek i na szlamie stawów po spuszczeniu wody (w Polsce dotychczas odnajdowany tylko w kompleksach stawów rybnych)[4]. Kwitnie od sierpnia do października[5].

Zagrożenia i ochrona[edytuj | edytuj kod]

Ze względu na rzadkość występowania chroniony jest w Polsce prawną ochroną gatunkową od 2004[6]. Został umieszczony w Polskiej Czerwonej Księdze Roślin w kategorii EN (zagrożony)[7]. Tę samą kategorię posiada na polskiej czerwonej liście[8].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG III z 2009)

Rodzaj Coleanthus należy do rodziny wiechlinowatych (Poaceae), rzędu wiechlinowców (Poales)[1]. W obrębie rodziny zaliczany jest do podrodziny wiechlinowych (Pooideae), plemienia Poeae, podplemienia Coleathinae[9].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-02-02].
  2. a b Coleanthus subtilis. W: The Plant List [on-line]. [dostęp 2011-02-02].
  3. Jerzy Fabiszewski, Jan Cebrat. Coleanthus subtilis (Tratt.) Seidel - a new species to the Polish vascular flora. „Acta Societatis Botanikorum Poloniae”. 72, 2, s. 135-138, 2003. 
  4. a b Zygmunt Dajdok. Coleanthus subtilis (Poaceae) na terenie Stawów Milickich – nowe stanowisko w Polsce. „Fragm. Flor. Geobot. Polonica”. 16 (2), s. 227-236, 2009. 
  5. a b Grau, Kremer, Moseler, Rambold, Triebel: Trawy. Warszawa: GeoCenter, s. 143. ISBN 83-7129-701-7.
  6. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących roślin objętych ochroną (Dz. U. Nr 168, poz. 1764)
  7. Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.
  8. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
  9. Poaceae (grass family) (ang.). W: Taxonomy Browser [on-line]. The National Center for Biotechnology Information. [dostęp 2010-12-31].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]