Kondor królewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kondor królewski
Sarcoramphus papa[1]
(Linnaeus, 1758)
Kondor królewski
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd szponiaste
Rodzina kondorowate
Rodzaj Sarcoramphus[2]
Duméril, 1830
Gatunek kondor królewski
Synonimy
  • Vultur papa Linnaeus, 1758[3]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Kondor królewski[5] (Sarcoramphus papa) – gatunek dużego ptaka padlinożernego z rodziny kondorowatych (Cathartidae), zamieszkującego Amerykę Południową i Centralną, od południowego Meksyku po południową Argentynę. Jest jedynym żyjącym przedstawicielem rodzaju Sarcoramphus[5].

Upierzenie ptaka w przeważającej mierze białe, z szarymi lub czarnymi piórami wokół szyi, na lotkach oraz ogonie. Jego głowa i szyja (w górnym odcinku) są nieopierzone. Kolor skóry w różnych obszarach ciała bardzo się różni – może być żółty, pomarańczowy, niebieski, fioletowy, bądź czerwony. Kondor królewski ma zauważalny żółty, mięsisty grzebień na dziobie. Ptak jest padlinożercą, dzięki silnemu dziobowi często jako pierwszy robi początkowe nacięcie na ciele martwego zwierzęcia. Dzięki dużym rozmiarom zwykle odgania od padliny swoich mniejszych krewnych – inne gatunki kondorów. Może dożyć w niewoli 30 lat[6].

Taksonomia 
Kondor królewski został pierwotnie opisany przez szwedzkiego przyrodnika – Karola Linneusza w 1758, w dziesiątej edycji jego XVIII-wiecznej pracy – Systema Naturae[7].
Cechy gatunku 
Długość ciała 71–81 cm; masa ciała 3000–3750 g; rozpiętość skrzydeł 170–200 cm[8]. Słabo zaznaczony dymorfizm płciowy – samica nie różni się ubarwieniem od samca, choć jest nieco mniejsza. Upierzenie białe, czarne i szare z różowawym lub żółtawym nalotem. Na głowie i szyi naga, czerwona, czarna i żółta skóra. Na dziobie żółte wyrostki.
Biotop 
Nisko położone lasy tropikalne (do 1200 m n.p.m.).
Gniazdo 
Jaja 
Samica składa zwykle jedno jajo.
Wysiadywanie 
Jajo wysiadywane jest przez obydwoje rodziców. Pióra piskląt są brązowe, zmiana ubarwienia na dorosłe następuje w wieku 18 miesięcy.
Pożywienie 
Żywi się wyłącznie padliną. W przeciwieństwie do innych kondorów nie zaobserwowano, aby zabijał chore lub zdychające zwierzęta[9]. Często wypatruje wzdłuż brzegów rzek wyrzuconych ryb, jednak nie przeszukuje miejscowych wysypisk śmieci[10].
Ciekawostki 
W hieroglificznym alfabecie przedkolumbijskich Majów znak kondora królewskiego Cib oznacza 13. dzień miesiąca w ich kalendarzu.

Przypisy

  1. Sarcoramphus papa, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Sarcoramphus. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 29 grudnia 2010]
  3. King Vulture (Sarcoramphus papa) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 29 grudnia 2010].
  4. BirdLife International 2012. Sarcoramphus papa. W: IUCN 2016. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015-4. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2016-05-11]
  5. a b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Cathartidae Lafresnaye, 1839 - kondorowate - New World vultureS (wersja: 2015-09-05). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2016-05-11].
  6. King Vulture. [dostęp 2007-09-11].
  7. Carolus Linnaeus: Systema naturae (łac.). W: Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis [on-line]. 1758. [dostęp 2008-12-04].
  8. D. Houston, G.M. Kirwan, J.S. Marks: King Vulture (Sarcoramphus papa). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2016. [dostęp 2016-05-11]. (ang.)
  9. Ormiston, D.: Sarcoramphus papa. [dostęp 2007-09-11].
  10. Channing, Keith: King Vulture-Sarcorhamphus papa. [dostęp 2007-09-20].

Linki zewnętrzne[edytuj]