Kondor królewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kondor królewski
Sarcoramphus papa[1]
(Linnaeus, 1758)
Kondor królewski
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada ptaki neognatyczne
Rząd kondorowe
Rodzina kondorowate
Rodzaj Sarcoramphus[2]
Duméril, 1805
Gatunek kondor królewski
Synonimy
  • Vultur papa Linnaeus, 1758[3]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Kondor królewski[5] (Sarcoramphus papa) – gatunek dużego ptaka padlinożernego z rodziny kondorowatych (Cathartidae).

Zasięg występowania[edytuj]

Kondor królewski zamieszkuje Amerykę Południową i Centralną, od południowego Meksyku po południową Argentynę[6].

Taksonomia[edytuj]

Kondor królewski został pierwotnie opisany przez szwedzkiego przyrodnika – Karola Linneusza w 1758, w dziesiątej edycji jego XVIII-wiecznej pracy – Systema Naturae[7], który nadał mu nazwę Vultur papa[7]. Jako miejsce typowe autor wskazał, bazując na tekstach „The Warwovwen, or Indian Vulture” Albina z 1734 roku i „The King of the Vultures” Edwardsa z 1743 roku, błędnie zachodnie Indie (łac. In India occidentali)[7]; błędną lokalizację skorygował w 1908 roku Hans von Berlepsch ustalając ja na Surinam[8]. Jedyny przedstawiciel rodzaju Sarcoramphus[5] opisanego przez André Dumérila w 1805 roku[9].

Etymologia[edytuj]

Nazwa rodzajowa: gr. σαρξ sarx, σαρκος sarkos – ciało; ῥαμφος rhamphos – dziób[10].
Epitet gatunkowy: późnołac. papa – papież < łac. papa – ojciec, biskup < gr. παπας papas – ojciec[11].

Morfologia[edytuj]

Długość ciała 71–81 cm; masa ciała 3000–3750 g; rozpiętość skrzydeł 170–200 cm[12]. Upierzenie ptaka w przeważającej mierze białe, z szarymi lub czarnymi piórami wokół szyi, na lotkach oraz ogonie. Jego głowa i szyja (w górnym odcinku) są nieopierzone. Kolor skóry w różnych obszarach ciała bardzo się różni – może być żółty, pomarańczowy, niebieski, fioletowy, bądź czerwony. Kondor królewski ma zauważalny żółty, mięsisty grzebień na dziobie. Ptak jest padlinożercą, dzięki silnemu dziobowi często jako pierwszy robi początkowe nacięcie na ciele martwego zwierzęcia. Dzięki dużym rozmiarom zwykle odgania od padliny swoich mniejszych krewnych – inne gatunki kondorów. Może dożyć w niewoli 30 lat[13].

Ekologia[edytuj]

Biotop 
Nisko położone lasy tropikalne (do 1200 m n.p.m.).
Gniazdo 
Jaja 
Samica składa zwykle jedno jajo.
Wysiadywanie 
Jajo wysiadywane jest przez obydwoje rodziców. Pióra piskląt są brązowe, zmiana ubarwienia na dorosłe następuje w wieku 18 miesięcy.
Pożywienie 
Żywi się wyłącznie padliną. W przeciwieństwie do innych kondorów nie zaobserwowano, aby zabijał chore lub zdychające zwierzęta[14]. Często wypatruje wzdłuż brzegów rzek wyrzuconych ryb, jednak nie przeszukuje miejscowych wysypisk śmieci[15].
Ciekawostki 
W hieroglificznym alfabecie przedkolumbijskich Majów znak kondora królewskiego Cib oznacza 13. dzień miesiąca w ich kalendarzu.

Przypisy

  1. Sarcoramphus papa, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Sarcoramphus. w: Integrated Taxonomic Information System (ang.) [dostęp 29 grudnia 2010]
  3. King Vulture (Sarcoramphus papa) (ang.). IBC: The Internet Bird Collection. [dostęp 29 grudnia 2010].
  4. BirdLife International 2012. Sarcoramphus papa. W: IUCN 2016. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) Wersja 2015-4. <www.iucnredlist.org>. (ang.) [dostęp 2016-05-11]
  5. a b Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Rodzina: Cathartidae Lafresnaye, 1839 - kondorowate - New World Vultures (Wersja: 2015-09-05). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2016-08-31].
  6. F. Gill, D. Donsker: New World vultures, Secretarybird, kites, hawks & eagles (ang.). IOC World Bird List: Version 6.3. [dostęp 2016-08-31].
  7. a b c C. Linneaus: Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 86. (łac.)
  8. Hans von Berlepsch. On the birds of Cayenne. „Novitates Zoologicae”. 15, s. 289, 1908 (ang.). 
  9. A.M.C. Duméril: Zoologie analytique, ou, Méthode naturelle de classification des animaux, rendue plus facile a l'aide de tableaux synoptiques. Paris: Allais, libraire, 1806, s. 32. (fr.)
  10. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2016. [dostęp 2016-08-31]. (ang.)
  11. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2016. [dostęp 2016-08-31]. (ang.)
  12. D. Houston, G.M. Kirwan, J.S. Marks: King Vulture (Sarcoramphus papa). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie, E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2016. [dostęp 2016-05-11]. (ang.)
  13. King Vulture. [dostęp 2007-09-11].
  14. Ormiston, D.: Sarcoramphus papa. [dostęp 2007-09-11].
  15. Channing, Keith: King Vulture-Sarcorhamphus papa. [dostęp 2007-09-20].

Linki zewnętrzne[edytuj]