Kopalnie i Zakłady Chemiczne Siarki Siarkopol w Grzybowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Grupa Azoty Kopalnie i Zakłady Chemiczne Siarki „Siarkopol” S.A. w Grzybowie
Grupa Azoty Kopalnie i Zakłady Chemiczne Siarki „Siarkopol” S.A. w Grzybowie
Siedziba Grupa Azoty KiZChS „Siarkopol” S.A. w Grzybowie
Forma prawna spółka akcyjna
Państwo  Polska
Siedziba Grzybów
28-200 Staszów
Numer KRS 0000185170
Prezes Karol Dytkowski
Przewodniczący
rady nadzorczej
Jerzy Koziara
Branża siarka
Produkty siarka rodzima, siarka płynna, granulowana, pastylkowana, mielona i nierozpuszczalna, dwusiarczek węgla, spedycja
Zatrudnienie 782 (2012)[1]
Kapitał zakładowy 55.000.000 zł
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa lokalizacyjna województwa świętokrzyskiego
Grupa Azoty Kopalnie i Zakłady Chemiczne Siarki „Siarkopol” S.A. w Grzybowie
Grupa Azoty Kopalnie i Zakłady Chemiczne Siarki „Siarkopol” S.A. w Grzybowie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Grupa Azoty Kopalnie i Zakłady Chemiczne Siarki „Siarkopol” S.A. w Grzybowie
Grupa Azoty Kopalnie i Zakłady Chemiczne Siarki „Siarkopol” S.A. w Grzybowie
Ziemia50°31′41,2″N 21°05′01,7″E/50,528111 21,083806
Strona internetowa

Grupa Azoty Kopalnie i Zakłady Chemiczne Siarki „Siarkopol” S.A. w Grzybowie (skrócona nazwa: Grupa Azoty SIARKOPOL; dawniej KiZCHS Siarkopol S.A w Grzybowie)[2] – przedsiębiorstwo z siedzibą w Grzybowie, działające w formie spółki akcyjnej, zajmujące się wydobyciem siarki, jej przetwórstwem i spedycją. Grupa Azoty SIARKOPOL jest jedynym na świecie przedsiębiorstwem, które prowadzi kopalniane wydobycie siarki[2]. Spółka jest również właścicielem Hotelu „Gwarek” w centrum Staszowa. Od 21 listopada 2013 r. zakłady w Grzybowie wchodzą w skład Grupy Azoty S.A., która posiada 85% akcji spółki[2][3].

Historia[edytuj]

Tradycje przedsiębiorstwa sięgają 1964 r., kiedy uruchomiono kopalnię doświadczalną w Grzybowie[4]. 1 sierpnia 1964 r. dyrektor działających wówczas Kopalni i Zakładów Przetwórczych Siarki „Siarkopol” w Tarnobrzegu utworzył ją jako oddział budowanej odkrywkowej Kopalni "Machów". Kopalnia doświadczalna w Grzybowie miała przeprowadzić próby wydobycia siarki metodą podziemnego wytopu, tzw. metodą otworową[5]. Technologię wydobycia oparto na metodzie Frascha, dostosowując ją do specyfiki złoża "Grzybów-Gacki". W dniu 1 czerwca 1966 r. wydobyto tą metodą pierwszą tonę siarki. Instalacje doświadczalne zostały rozbudowane, a niski koszt wydobycia i duża wydajność skłoniły KiZPS w Tarnobrzegu do zastosowania metody otworowej także na złożu Jeziórko-Jamnica.

Kopalnia Siarki „Grzybów”[edytuj]

15 stycznia 1967 r. decyzją Ministra Przemysłu Chemicznego utworzone zostało odrębne przedsiębiorstwo pod nazwą Przedsiębiorstwo Doświadczalne - Kopalnia Siarki „Grzybów”, którego dyrektorem został Franciszek Nadrowski. Już po roku kopalnia przeszła na przemysłową skalę wydobycia[6]. Od 1970 r. kopalnia zrzeszona była w Kombinacie Kopalni i Zakładów Przetwórczych Siarki „Siarkopol” z siedzibą w Tarnobrzegu.

Kopalnia Siarki „Siarkopol”[edytuj]

Zmiany organizacyjne w Kombinacie spowodowały, że od 1971 r. kopalnia zmieniła nazwę na Kopalnia Siarki „Siarkopol” w Grzybowie i zaczęła podlegać pod dyrektora przedsiębiorstwa wiodącego, jakim zostały Kopalnie i Zakłady Przetwórcze Siarki w Machowie. W 1973 r., po likwidacji Kombinatu, kopalnia w Grzybowie stała się znowu samodzielnym przedsiębiorstwem, ale decyzją Ministra Przemysłu Chemicznego, zgrupowanym wraz z innymi jednostkami przemysłu siarkowego w Wielkiej Organizacji Gospodarczej (WOG) Zjednoczenia Kopalnictwa Surowców Chemicznych w Krakowie[7]. W wyniku reform gospodarczych w 1982 r. zlikwidowano WOG, a w jego miejsce powołano Zrzeszenie, do którego obligatoryjnie należała też kopalnia w Grzybowie. Od 1987 r., kiedy obowiązek przynależności do zrzeszenia minął, kopalnia zaczęła działać samodzielnie.

Od 21 listopada 2013 r. właścicielem 85% akcji spółki jest Grupa Azoty S.A.[8][9][10]

Wydobycie i produkcja[edytuj]

Surowiec wydobywany metodą podziemnego wytopu cechuje się jakością powyżej światowych norm[11], przewidujących 99,95% czystości.[12] Przedsiębiorstwo produkuje siarkę w postaci płynnej, granulowanej, mielonej i płatkowanej oraz, od 1979 r., dwusiarczek węgla. Spółka posiada własny tabor kolejowy i dostęp do szerokotorowej linii LHS[13].

Eksploatacja prowadzona była początkowo na złożu „Grzybów-Gacki”, a następnie na złożu „Osiek”.

Złoże „Grzybów-Gacki”[edytuj]

Od 1982 r., w związku z widocznym wyczerpywaniem się złoża, rozważano budowę kolejnej kopalni. Trwały też prace nad ponowną eksploatacją otworów. W 1985 r. udział reeksploatacji w produkcji siarki przekraczał 50%[14]. Kopalnia w Grzybowie działała do 1996 r. Największe wydobycie, na poziomie 1.471.990 ton siarki, osiągnięto w 1980 r., przekraczając 50% wykorzystania złoża[15]. W okresie ujętym na wykresie wydobycia, czyli od uruchomienia kopalni w 1966 do końca 1991 r., wykorzystano złoże na poziomie 70%.[15]

Złoże „Osiek”[edytuj]

Począwszy od 1984 r., kiedy zapadła decyzja Prezydium Rządu w tej sprawie, trwały prace nad budową nowej kopalni siarki „Osiek” na złożu w pobliżu miasta Osiek[14]. Kopalnia ta funkcjonuje od 1993 r. Jest to jedyna kopalnia siarki na świecie, prowadząca wydobycie metodą podziemnego wytopu.

Kalendarium[edytuj]

  • lipiec 1964 r. - powołanie tzw. Doświadczalnej Kopalni Siarki w Grzybowie,
  • 1 czerwca 1966 r. - wydobycie pierwszej tony siarki metodą podziemnego wytopu,
  • 1 stycznia 1967 r. - oficjalnie utworzono samodzielne przedsiębiorstwo - Doświadczalną Kopalnię Siarki „Grzybów” w Grzybowie,
  • w 1972 r. - przedsiębiorstwo osiągnęło zdolność wydobywczą 1 mln ton siarki,
  • w 1975 r. - rozpoczęto realizację inwestycji zakładającej budowę instalacji do produkcji CS2 (największej na świecie instalacji do produkcji dwusiarczku węgla),
  • w 1979 r. - uruchomiono Zakład Produkcji Dwusiarczku Węgla,
  • w grudniu 1981 r. - podjęto decyzję o budowie instalacji siarki nierozpuszczalnej w dwusiarczku węgla,
  • w 1993 r. - uruchomienie wydobycia siarki w Kopalni „Osiek”,
  • 1 maja 1996 r. zakończono eksploatację siarki w Kopalni Siarki w Grzybowie,
  • 1 stycznia 2004 r. przedsiębiorstwo stało się Jednoosobową Spółką Skarbu Państwa,
  • 1 czerwca 2004 r. uruchomiono instalację granulacji siarki w Kopalni Siarki „Osiek”,
  • 21 listopada 2013 r. przejęcie 85% akcji spółki przez Grupę Azoty S.A.[16].
  • 1 czerwca 2015 r. - uruchomienie nowej instalacji do pastylkowania siarki w Kopalni Siarki " Osiek"

Władze[17][edytuj]

  • Karol Dytkowski – Prezes Zarządu
  • Wiesław Grudzień- Wiceprezes Zarządu
  • Joanna Muszyńska- Przewodnicząca Rady Nadzorczej

Badania i rozwój[edytuj]

Grupa Azoty SIARKOPOL[2] specjalizuje się w wydobyciu surowców[18][19]. Zakłady w Grzybowie produkują produkty pochodzenia siarkowego takie jak: siarka płynna[20], siarka granulowana[21], siarka mielona[22], siarka pastylkowana[23], dwusiarczek węgla oraz siarka nierozpuszczalna[24] w disiarczku węgla. Spółka jest jednym z niewielu producentów tego ostatniego produktu, wykorzystywanego w przemyśle oponiarskim[25]. W 2012 r. nastąpiło uruchomienie nowej instalacji siarki nierozpuszczalnej, pozwalającej wytwarzać ok. 5 000 ton tego produktu rocznie[26]. W lipcu 2015 r. zakłady w Grzybowie uruchomiły instalacje do pastylkowania siarki, pozwalającą wytwarzać siarkę granulowaną[27]. Obecnie większość (ok. 70 proc. swojej produkcji) siarki wydobywanej przez zakłady w Grzybowie trafia na eksport[28].

Od 1994 r. w strukturze spółki funkcjonuje Zakład Usług Kolejowych. Składa się on z dwóch oddziałów: eksploatacji bocznic oraz remontu cystern. Posiada również własny tabor kolejowy w postaci: lokomotywy, cysterny do przewozu siarki płynnej oraz kontenerów i cystern do przewozu dwusiarczku węgla[29].

Przypisy[edytuj]

  1. Kopalnie i Zakłady Chemiczne Siarki Siarkopol S.A.. [dostęp 2016-04-13].
  2. a b c d O Spółce. [dostęp 2016-04-13].
  3. Grupa Azoty SA nowym właścicielem „Siarkopolu” Grzybów. [dostęp 2016-04-13].
  4. Siarkopol - Grzybów - hossa trwa. [dostęp 2016-04-13].
  5. E. Gutman, K. Kwiecień: Polska siarka. 1992, s. 151.
  6. E. Gutman, K. Kwiecień: Polska siarka. 1992, s. 125.
  7. E. Gutman, K. Kwiecień: Polska siarka. 1992, s. 134.
  8. Grupa Azoty ma zgodę na przejęcie Siarkopolu. [dostęp 2016-04-13].
  9. Grupa Azoty przejęła Siarkopol. [dostęp 2016-04-13].
  10. Grupa Azoty odkupuje akcje od pracowników Siarkopolu. [dostęp 2016-04-13].
  11. Osiek, jedyna taka kopalnia na świecie. [dostęp 2016-04-13].
  12. 45 Rocznica Pierwszego Wytopu siarki metodą otworową. [dostęp 2016-04-13].
  13. Siarkopol Grzybów sprzedany. [dostęp 2016-04-13].
  14. a b E. Gutman, K. Kwiecień: Polska siarka. 1992, s. 168.
  15. a b E. Gutman, K. Kwiecień: Polska siarka - Tabela 16. 1992, s. 171.
  16. Grupa Azoty przejęła Siarkopol. [dostęp 2016-04-13].
  17. Zarządzanie. [dostęp 2016-04-13].
  18. Grupa Azoty: Trzy filary optymalizacji nowej strategii. [dostęp 2016-04-13].
  19. Od wydobycia do przetworzenia, czyli jaką drogę przebywają surowce. [dostęp 2016-04-13].
  20. Siarka płynna. [dostęp 2016-04-13].
  21. Siarka granulowana. [dostęp 2016-04-13].
  22. Siarka mielona. [dostęp 2016-04-13].
  23. Siarka pastylkowana. [dostęp 2016-04-13].
  24. Siarka nierozpuszczalna. [dostęp 2016-04-13].
  25. Raport zintegrowany Grupy Azoty. [dostęp 2016-04-13].
  26. Zakład Produkcji Chemicznej. [dostęp 2016-04-13].
  27. Kolejna ważna inwestycja Grupy Azoty. [dostęp 2016-04-13].
  28. Siarka z Siarkopolu popłynie do Maroka statkami PŻM. [dostęp 2016-04-13].
  29. Zakład usług kolejowych. [dostęp 2016-04-13].

Bibliografia[edytuj]

  1. Eugeniusz Gutman, Kazimierz Kwiecień: Polska siarka. Wyd. 2. Warszawa: AKA, 1992. ISBN 838569000X.