Kopiec Wandy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kopiec Wandy
Widok od północy
Widok od północy
Państwo  Polska
Miejscowość Kraków
Typ pomnika kopiec
Całkowita wysokość 14 m
Ukończenie budowy ok. VII – VIII wieku
Położenie na mapie Krakowa
Mapa lokalizacyjna Krakowa
Kopiec Wandy
Kopiec Wandy
Położenie na mapie województwa małopolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa małopolskiego
Kopiec Wandy
Kopiec Wandy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Kopiec Wandy
Kopiec Wandy
Ziemia50°04′13″N 20°04′05″E/50,070278 20,068056
Wieńczący kopiec pomnik projektu Jana Matejki.

Kopiec Wandykopiec w Nowej Hucie, dzielnicy Krakowa, zbudowany prawdopodobnie ok. VII – VIII wieku. Jeden z czterech kopców istniejących do dziś w Krakowie. Wedle legendy jest mogiłą Wandy, córki księcia Kraka, której ciało miano wyłowić z nurtów nieopodal przepływającej Wisły. Kopiec zwieńczony jest marmurowym pomnikiem projektu Jana Matejki, ozdobionym kądzielą skrzyżowaną z mieczem oraz napisem „Wanda”.

Historia kopca[edytuj | edytuj kod]

  • 1222 – pierwsza wzmianka o wsi Mogiła, której nazwa wiązana jest z Kopcem Wandy.
  • 2. połowa XV wieku – Jan Długosz połączył kopiec w Mogile z grobowcem Wandy.
  • 1584 – pierwsza wzmianka o wyglądzie kopca.
  • 2. połowa XIX wieku – cystersi oddali kopiec w ręce narodu.
  • 1860 – Austriacy otaczyli kopiec szańcem ziemnym w ramach fortyfikacji Twierdzy Kraków.
  • 1888–1890 – zamiana ziemnego szańca na ceglano-kamienny fort.
  • 1890 – Kornel Kozerski na własny koszt odnowił kopiec, na szczycie umieszczając marmurową rzeźbę orła, zaprojektowaną przez Jana Matejkę.
  • ok. 1890 – prawdopodobnie w związku z opisanymi powyżej pracami, kopiec został (pierwszy, i jedyny jak do tej pory raz) przebadany przez nieformalnego naczelnika Ekonomatu w Krakowie i współzałożyciela Towarzystwa Miłośników Historii i Zabytków Krakowa, Teodora Kułakowskiego. Nie było to jednak badanie archeologiczne sensu stricte[1].
  • 1968–1970 – rozebrano fort.
  • grudzień 2016 – przeprowadzono po raz pierwszy badania georadarowe, w wyniku których stwierdzono obecność anomalii[2][3].

Widoki z Kopca Wandy[edytuj | edytuj kod]

Przybliżone wymiary[edytuj | edytuj kod]

  • wysokość 14 m (238 m n.p.m.)
  • średnica podstawy 45–50 m
  • średnica ściętego szczytu 9,5 m
  • objętość około 9000 m³

Ciekawostka[edytuj | edytuj kod]

Stojąc na Kopcu Wandy 4 listopada lub 6 lutego zobaczymy zachodzące słońce dokładnie nad Kopcem Krakusa, natomiast stojąc na kopcu Krakusa 2 maja lub 10 sierpnia zobaczymy słońce wschodzące nad Kopcem Wandy[4]. Są to przybliżone daty słowiańskich świąt Dziadów (jesiennych i wiosennych), Gromnicy oraz święta Peruna.

Dojazd[edytuj | edytuj kod]

Kopiec znajduje się przy ulicy Ujastek Mogilski. Dojazd tramwajem linii 12 MPK Kraków do przystanku Kopiec Wandy lub autobusem do przystanku Kombinat i przejście w 10 minut.

Przypisy

  1. Klemens Bąkowski: Dzieje Krakowa. Kraków: Spółka Wydaw. Polska, 1911, s. 6.
  2. Paweł Pawłowski, Przemysław Błaszczyk: Czy w kopcu Wandy znajduje się jej grobowiec? Sprawdzają to naukowcy. rmf24.pl, 2016-12-12. [dostęp 2017-01-01].
  3. Paweł Pawłowski: Kopiec Wandy odkrywa swoją tajemnicę. Są wyniki badań georadarowych. rmf24.pl, 2016-01-01. [dostęp 2017-01-02].
  4. Tajemnice krakowskich kopców. Rozmowa z prof. Władysławem Góralem z Wydziału Geodezji Górniczej i Inżynierii Środowiska AGH