Kordyliera Nadbrzeżna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kordyliera Nadbrzeżna
Cordillera de la Costa
Widok na szczyt Cerro La Campana
Widok na szczyt Cerro La Campana
Najwyższy szczyt Cerro Vicuña Mackenna, 3114 m n.p.m.
Długość 3100 km
Jednostka dominująca Andy
Kontynent Ameryka Południowa
Państwo  Chile

Kordyliera Nadbrzeżna (hiszp. Cordillera de la Costa) – skrajnie zachodni, leżący w Chile nadmorski łańcuch Andów, o średniej wysokości około 2500 m n.p.m. Leży u wybrzeży Oceanu Spokojnego. Od strony lądu ograniczony podłużnymi obrzeżeniami: Atrato-San Juan i Doliną Środkowochilijską[1].

Na południe od cieśniny Chacao łańcuch ten jest częściowo zatopiony przez morze. Tworzy archipelagi przybrzeżnych wysp, np. Chonos oraz pojedyncze wyspy, np. Chiloé, Wellington, Santa Inés, Hornos[1].

Największym obszarem chronionym pasma jest Park Narodowy Chiloé. Mniejsze stanowią m.in. Park Narodowy Nahuelbuta i rezerwaty Los Ruiles i Los Queules[2].

Geologia[edytuj]

Zbudowana jest głównie z prekambryjskich i mezozoicznych skał osadowych, z licznymi intruzjami skał magmowych, pociętych na szereg bloków. Największe wysokości Kordyliery Nadbrzeżnej występują w północnej i środkowej części Chile, najwyższym jest szczyt Cerro Vicuña Mackenna liczący 3114 m n.p.m.

Geografia[edytuj]

Po wschodniej stronie Kordyliery Nadbrzeżnej rozciąga się dolina, na północy obejmująca pustynie i półpustynie, np. Pampa del Tamarugal, Atakama, na których znajdują się liczne solniska, jak Salar de Atacama. Ku południu Kordyliera obniża się i tworzy Dolinę Środkowochilijską. Dalej na południe, aż do południowego krańca kontynentu, dolina jest zalana i tworzy liczne zatoki, jak Ancud i Golfo Corcovado, cieśniny i fiordy[1].

Środowisko przyrodnicze[edytuj]

Palmy jubea (Jubaea chilensis) w Parku Narodowym La Campana

W południowo-centralnym Chile w Kordylierze panuje klimat umiarkowany wilgotny. Z powodu silnych wiatrów zachodnich i występowania frontu polarnego na obrzeżu występują opady do 5000-6000 mm rocznie[2].

W Kordylierze Nadbrzeżnej wyróżnia się 4 główne typy lasów. Są to lasy liściaste maulino, lasy mieszane wiecznie zielone pasma Nahuelbuta, lasy waldiwijskie oraz lasy wiecznie zielone archipelagu Chiloé[2].

Lasy maulino często są zdominowane przez endemicznego dla Chile bukana Nothofagus glauca. Tylko w lasach tego typu występuje Nothofagus alessandrii. Ze ssaków występują m.in. Irenomys tarsalis, Geoxus valdivianus, Dromiciops gliroides[2].

W lasach pasma Nahuelbuta występują endemicznie rośliny Haplopappus nahuelbutae i Mutisia araucana, zaś dominującymi gatunkami są Eucryphia cordifolia, Aextoxicon punctatum i Laureliopsis philippiana[2].

W lesie waldiwijskim w granicach Kordyliery Nadbrzeżnej występują m.in. formacje Aextoxicon punctatum. Z hemiepifitów występujących w tych lasach wymienić można np. Luma apiculata, Gaultheria phyllireifolia, Gricelinia jodinifolia i Psedopanax laetevirens[2].

Fauna[edytuj]

W lasach zdominowanych przez ficroję cyprysowatą (Fitzroya cupressoides) najliczniejszym odnotowanym w latach 1975-1976 rzędem bezkręgowców były skoczogonki (Collembola; 88% zebranych okazów). Drugim w kolejności rzędem były roztocza (Acari) w liczbie 7% zebranych okazów. Na wyższych wysokościach, gdzie występowały bagna z roślinami Donatia (Stylidiaceae), w roku 1975 występowały głównie równonogi (Isopoda) i krzyżakowate (Araneidae). Na niższych wysokościach licznie spotykano prostoskrzydłe (Orthoptera). W 1999 roku doniesiono o pierwszym odkryciu w lasach waldiwijskich ślimaka Macrocyclis peruvianus[2].

Wśród ptaków brak endemitów. Dawniej gryzoń Chelemys macronyx uważany był za endemicznego dla nadbrzeżnych lasów Kordyliery Nadbrzeżnej, jednak odkryto go także w La Picada. Wiadome jest, że z płazów bezogonowych w lasach waldiwijskich występują endemicznie Telmatobufo bullocki, Alsodes vanzolinii, Alsodes barrioi i Eusophus contulmoensis, zaś z gadów jaszczurka Liolaemus schroderi[2].

Przypisy

  1. a b c praca zbiorowa: Wielki Encyklopedyczny Atlas Świata. T. 17. Ameryka Południowa. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 2006, s. 6, 68, 70. ISBN 978-83-01-14932-1.
  2. a b c d e f g h Cecilia Smith-Ramirez. The Chilean coastal range: a vanishing center of biodiversity and endemism in South American temperate rainforests. „Biodiversity and Conservation”. 13, s. 2004, 2004.