Korona hełmowa Kazimierza III Wielkiego

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Cztery korony króla Kazimierza Wielkiego tworzące krzyż skośny Odznaki Honorowej za Zasługi dla Gminy Radoszyce (wzór rysunkowy awersu i rewersu odznaki).

Korona hełmowa Kazimierza III Wielkiego, korona sandomierska – królewska korona podróżna, zwieńczenie hełmu królewskiego przypisywane Kazimierzowi III Wielkiemu.

Jest to jedyna zachowana w całości polska średniowieczna korona podróżna i jedna z trzech zachowanych w Europie koron hełmowych. Wykonana jest ze stopu miedzi i srebra, ozdobiona imitacjami kamieni szlachetnych: szmaragdów, szafirów i kryształów górskich. Składa się z czterech fragmentów zwieńczonych liliami. Pierwotnie osadzona była na żelaznym hełmie, który jednak uległ znacznemu skorodowaniu i obecnie nie stanowi wraz z koroną całości.

Insygnium to zostało przypadkowo znalezione w kwietniu 1910 roku podczas prac porządkowych na terenie Wyższego Seminarium Duchownego w Sandomierzu stąd w literaturze można znaleźć jej opis pod nazwą korony sandomierskiej. W 1911 roku ksiądz Paweł Kubicki potajemnie przewiózł ją do Krakowa i przekazał do skarbca katedralnego na Wawelu. Skarb ten został uznany za sensację archeologiczną stulecia i rozpętał spór na temat autentyczności znaleziska oraz jego symbolicznego znaczenia dla odradzającego się ruchu niepodległościowego na ziemiach polskich. Po zakończeniu I wojny światowej i odzyskaniu przez Polskę niepodległości wątpliwości pochodzenia przedmiotu wyjaśnił prof. Marian Morelowski, który po przeprowadzonych przez siebie badaniach doszedł do wniosków obecnie przyjmowanych za najbardziej prawdopodobne. Według niego korona znaleziona w Sandomierzu była koroną, którą na krótko przed swoją śmiercią Kazimierz III Wielki złożył jako wotum do kolegiaty sandomierskiej, podobnie jak to miało miejsce w przypadku ufundowanej przez króla hermy św. Zygmunta dla katedry płockiej. Nie udało się jednak wyjaśnić Morelowskiemu, kto i kiedy ukrył ją i dlaczego nie ma o niej wzmianek w inwentarzach kościelnych. Przedmiot ten nie został nigdy poddany wnikliwym badaniom laboratoryjnym oraz brakuje o nim wzmianek historycznych, dlatego do dnia dzisiejszego pozostaje zagadką polskiej historii.

Obecnie korona przechowywana jest w Muzeum Katedralnym w Krakowie. Jej kopia natomiast znajduje się w Sandomierzu.

Literatura[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]