Kryształ górski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy minerału. Zobacz też: Kryształ górski – amerykański film.
Kryształ górski
Quartz oisan.jpg
Właściwości chemiczne i fizyczne
Inne nazwy kryształ skalny
Skład chemiczny ditlenek krzemu (SiO2)
Twardość w skali Mohsa 7
Przełam muszlowy, bardzo kruchy
Łupliwość brak
Układ krystalograficzny trygonalny, sześcioboczne słupki
Gęstość minerału 2,65 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa bezbarwny
Rysa biała

Kryształ górski (gr. κρύσταλλοςkrystallos = lód) – bezbarwna, przezroczysta odmiana kwarcu. Znane są kryształy górskie o masie wielu ton, lecz kamienie warte oszlifowania zdarzają się dość rzadko.

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Nieskazitelna czystość, silny połysk sprawiły, że był on często utożsamiany z diamentem; stąd wiele nazw nieprawidłowych jak: diament alaskański, bohemiński, islandzki, herkimer, meksykański lub marmora. Jest minerałem nadzwyczaj odpornym na działanie kwasów i zasad. Roztwarza się jedynie w kwasie fluorowodorowym.

Niekiedy występują w kryształach inkluzje obcych minerałów: goethytu (kwarc gwiaździsty), złota, pirytu, rutylu, turmalinu.

Sławne są małe, przezroczyste jak woda kryształy z marmurów Carrary (Włochy) i tzw. diamenty z Herkimer (okręg Herkimer w stanie Nowy Jork – USA). Jego średnica nie przekracza 1 cm.

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Jedna z najpospolitszych odmian kwarcu tworząca się m.in. w warunkach hydrotermalnych. Ważny minerał skałotwórczy magmowych, metamorficznych, i osadowych, w pegmatytach.

Miejsca występowania: Przełęcz Furka w Alpach, Brazylia, Francja, Birma, USA.

PolskaDolny Śląsk, okolice Strzelina (zwłaszcza w Jegłowej), w Karkonoszach, w Górach Izerskich mniej w Tatrach i w Górach Świętokrzyskich.

Zdarzają się także podróbki wykonane ze specjalnego szkła hybrydowego. Na pozór są nie do odróżnienia. Specjalista od minerałów może rozpoznać strukturę kryształu za pomocą magnetycznej przystawki do mikroskopu elektronowego.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

Dzięki specjalnej obróbce uzyskiwano w kamieniach doskonałe efekty optyczne i świetlne. Wykonywano rzeźby, wazy, ozdoby, przedmioty kultu religijnego. Obecnie wykorzystuje się do wyrobu taniej biżuterii. Stanowi poszukiwany kamień kolekcjonerski, bywa stosowany do wyrobu ozdób i artystycznej biżuterii.

W Starożytnym Egipcie prawdopodobnie obrabiano kryształ górski w celu uzyskania soczewki i rozniecania nim ognia za pomocą promieni słonecznych.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]