Marian Morelowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Marian Morelowski (ur. 2 marca 1884 w Wadowicach, zm. 25 lipca 1963 we Wrocławiu) – polski historyk sztuki, romanista, pedagog, kustosz Państwowych Zbiorów Sztuki na Wawelu (1926–1929), profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie (1934–1941), profesor nadzwyczajny Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (1946–1952), profesor i kierownik Katedry Historii Sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego (1953–1960).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Po maturze zdanej w 1902 zaczął studiować historię sztuki i filologię romańską na Uniwersytecie Jagiellońskim. W latach 1905–1906 kontynuował studia na uniwersytecie w Wiedniu, a w następnym roku w Paryżu na Sorbonie i w Collège de France. Po powrocie do Krakowa w latach 1911–1915 był nauczycielem języka francuskiego. W tym samym czasie na podstawie rozprawy „Świat zewnętrzny w twórczości Saint Pierr'a” uzyskał doktorat na uniwersytecie w Wiedniu.

Losy I wojny światowej rzuciły go w głąb Rosji. Przebywając w Moskwie pracę naukową poświęcił polskim zabytkom, które w wyniku carskich rabunków trafiły do Rosji, założył Towarzystwo Opieki nad Zabytkami Polskimi w Rosji. Po zakończeniu działań wojennych, kiedy Związek Radziecki w 1921 podjął decyzję o oddaniu polskich skarbów został ekspertem komisji rewindykacyjnej. Pozostał w Kraju Rad do 1926, a owocem jego poszukiwań było między innymi odzyskanie arrasów wawelskich. Z tego czasu pochodzi praca naukowa „Arrasy wawelskie Zygmunta Augusta” po raz pierwszy opublikowana w 1922.

Po rezygnacji ze stanowiska kustosza Zamku Wawelskiego w 1930 przeprowadził się do Wilna, gdzie był zastępcą profesora, a od 1934 profesorem nadzwyczajnym historii sztuki na Uniwersytecie Wileńskim. Przedmiotem naukowych badań z tego okresu stała się dla Morelowskiego barokowa architektura Wilna. W latach 1938-1939 ukazała się drukiem praca naukowa będąca plonem tych badań pt. „Zarys syntetyczny sztuki wileńskiej od gotyku do neoklasycyzmu” Okres II wojny spędził w Wilnie wykładając na tajnych kompletach.

Po zakończeniu II wojny światowej profesor Morelowski związał się najpierw z KUL-em, a od 1947 podjął także wykłady na Uniwersytecie Wrocławskim. Do Wrocławia przeniósł się na stałe w 1949, w 1953 został profesorem nadzwyczajnym i kierownikiem katedry historii sztuki Uniwersytetu Wrocławskiego, od 1958 był profesorem zwyczajnym tej uczelni. Na emeryturę przeszedł w 1960, a przez kolejne 2 lata prowadził jeszcze gościnnie wykłady dla studentów.

Przedmiotem naukowych badań we Wrocławiu była średniowieczna sztuka Dolnego Śląska. Profesor był członkiem wielu towarzystw naukowych polskich i obcych, posiadaczem wysokich odznaczeń belgijskich (Krzyż Oficerski Orderu Leopolda)[1] i francuskich. W 1927 został odznaczony Krzyżem Kawalerskim, oraz Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski. W latach 19581959 był członkiem zespołu mającego przygotować odbiór polskich zbiorów, arrasów wawelskich od II wojny przechowywanych w Kanadzie.

We Wrocławiu profesor mieszkał przy ulicy Piaskowej 13. Pochowany został na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Wyd. II popr. Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa, 1938, s. 502.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Mieczysław Zlat, „Morelowski Marian”, w: Polski Słownik Biograficzny t.XXI
  • Piotr Bohdziewicz, „Śp. prof. dr Marian Morelowski” [w] „Zeszyty Nukowe KUL” 1964, zeszyt 2
  • Janina Orosz „Marian Morelowski”, w: Biuletyn Historii Sztuki 1964

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]