Kotek rudy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kotek rudy
Prionailurus rubiginosus[1]
(I. Geoffroy Saint-Hilaire, 1831)
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

drapieżne

Podrząd

kotokształtne

Rodzina

kotowate

Podrodzina

koty

Rodzaj

kotek

Gatunek

kotek rudy

Synonimy
  • Felis rubiginosa I. Geoffroy Saint-Hilaire, 1831[2]
Podgatunki
  • P. r. rubiginosus (I. Geoffroy Saint-Hilaire, 1831)
  • P. r. koladivius Deraniyagala, 1956[3]
  • P. r. phillipsi Pocock, 1939[4]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[5]
Status iucn3.1 NT pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

Kotek rudy[6], kot rudy[7], kot rdzawy[7] (Prionailurus rubiginosus) – gatunek drapieżnego ssaka z podrodziny kotów (Felinae) w obrębie rodziny kotowatych (Felidae). Zamieszkuje Indie, gdzie konkuruje z kotkiem bengalskim, i Cejlon, na którym konkuruje z kotem błotnym.

Taksonomia[edytuj | edytuj kod]

Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1831 roku francuski zoolog Isidore Geoffroy Saint-Hilaire nadając mu nazwę Felis rubiginosa[2]. Holotyp pochodził z Puducherry, w Indiach[8].

Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World rozpoznają trzy podgatunki[9].

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Prionailurus: gr. πριων priōn, πριονος prionos „piła”; αιλουρος aílouros „kot”[10].
  • rubiginosus: łac. rubiginosus „rdzawy”, od rubigo, rubiginis „rdza”, od rubeus „czerwonawy”[11].
  • phillipsi: William Watt Addison Phillips (1892–1981), brytyjski zoolog[4].

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Kotek rudy występuje w Indiach i na Sri Lance zamieszkując w zależności od podgatunku[9]:

  • P. rubiginosus rubiginosus – Indie.
  • P. rubiginosus koladivinus – sucha strefa Sri Lanki.
  • P. rubiginosus phillipsi – mokra strefa południowo-zachodniej Sri Lanki.

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Długość ciała (bez ogona) 35–48 cm, długość ogona 15–29,8 cm; masa ciała samic 1 kg, samców 1,5–1,6 kg[12]. Niewielkie koty, blisko spokrewnione z kotkiem bengalskim, z którym jednak się nie krzyżują. Kot rdzawy ma głowę okrągłą z dość wąskimi kośćmi nosowymi. Sierść brunatnoszara (poza brzuchem, gdzie jest biała) z dużymi cętkami. Na grzbiecie wydłużone cętki mają kolor rdzawy i układają się w rzędy. Uszy małe, zaokrąglone. Na krótkim, sięgającym pięt, dość puszystym ogonie ciemne pręgi.

Ekologia[edytuj | edytuj kod]

Pokarm[edytuj | edytuj kod]

Ich pokarm stanowią przede wszystkim ptaki, owady i drobne ssaki.

Rozród[edytuj | edytuj kod]

Ciąża trwa 67 dni, w miocie zazwyczaj 2 kocięta; długość okresu ssania i czas osiągania dojrzałości płciowej nie zostały ustalone.

Tryb życia[edytuj | edytuj kod]

Prawdopodobnie prowadzą samotniczy, nocny tryb życia; ich zachowanie jest słabo poznane.

Siedlisko[edytuj | edytuj kod]

Koty rdzawe żyjące na terenie Indii zamieszkują suche łożyska zbiorników wodnych i otwarte przestrzenie w okolicy ludzkich osiedli. Populacje cejlońskie zamieszkują dżungle, występują do wysokości 2000 m n.p.m.

Status[edytuj | edytuj kod]

Koty te są uważane za rzadkie, a zagrożenie dla nich stanowi wylesianie i rozszerzanie terenów uprawnych. Łatwo krzyżują się z kotami domowymi; są tępione ze względu na szkody jakie wyrządzają w hodowlach drobiu. Status z punktu widzenia ochrony przyrody: narażony. Gatunek jest objęty konwencją waszyngtońską CITES (załącznik I)[13].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Prionailurus rubiginosus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b I. Geoffroy Saint-Hilaire: Memmifères. W: C. Bélenger: Voyage aux Indes-orientales, par le nord de L’Europe, les provinces du Caucase, la Géorgie, L’Arménie at la Perse, suivi de détails topographiques, statiscques et autres sur le Pégou, les Iles e Java, de Maurice et de Bourbon, sur le Cap-de-Bonne-Espérance et Sainte-Hélène, pendant les années 1825, 1826, 1827, 1828. Cz. 3: Zoologie. Paris: Arthur Betrand, 1831, s. 140. (fr.).
  3. P.E.P. Deraniyagala. A new subspecies of rusty spotted cat from Ceylon. „Spolia Zeylanica”. 23, s. 113, 1956. (ang.). 
  4. a b R.I. Pocock: The Fauna of British India, including Ceylon and Burma. Mammalia. Wyd. 2. Cz. 1: Primates and Carnivora (in part), Families Felidae and Viverridae. London: Taylor and Francis, 1939, s. 278. (ang.).
  5. S. Mukherjee i inni, Prionailurus rubiginosus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016 [online], wersja 2021-3 [dostęp 2022-04-09] (ang.).
  6. Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 137. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
  7. a b Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 158. ISBN 83-01-14344-4.
  8. D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Species Prionailurus rubiginosus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2022-04-09].
  9. a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 404. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.).
  10. T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 562, 1904. (ang.). 
  11. rubiginosus, [w:] The Key to Scientific Names, J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-04-09] (ang.).
  12. M.E. & F.C. Sunquist: Family Felidae (Cats). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 1: Carnivores. Barcelona: Lynx Edicions, 2009, s. 161. ISBN 978-84-96553-49-1. (ang.).
  13. Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora, Appendices I, II and III. CITES. [dostęp 2009-08-29]. (ang.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Species Prionailurus rubiginosus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2022-04-09].