Kraskowe

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Kraskowe
Coraciiformes[1]
Forbes, 1884
Kraska zwyczajna (Coracias garrulus)
Kraska zwyczajna (Coracias garrulus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Infragromada neognatyczne
Rząd kraskowe
Rodziny
Systematyka Systematyka w Wikispecies
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Kraskowe (kraskowate) (Coraciiformes) – rząd ptaków z podgromady ptaków nowoczesnych Neornithes. Obejmuje gatunki o zróżnicowanym trybie życia, zamieszkujące cały świat poza rejonami okołobiegunowymi (większość w strefie międzyzwrotnikowej)[2]. Kraskowe to rząd niejednorodny.

W Polsce występują nielicznie: kraska zwyczajna, żołna zwyczajna i zimorodek zwyczajny. Rybaczek srokaty ostatnio zaleciał do Polski w XIX w.

Cechy charakterystyczne[edytuj | edytuj kod]

Kraskowe to ptaki zróżnicowane pod względem trybu życia i morfologii. Zazwyczaj prowadzą nadrzewny, rzadko naziemny tryb życia, najczęściej zamieszkują w pobliżu zbiorników wodnych, tylko niektóre gatunki żyją w środowiskach otwartych: na pustyniach, półpustyniach, stepach. Kraskowe są zróżnicowane między sobą pod względem kształtu i rozmiaru dzioba oraz budowy nóg, które mogą być czteropalczaste lub trójpalczaste. W zależności od gatunku są one także małe lub duże i silne. Dymorfizm płciowy nie występuje lub jest słabo zaznaczony. Długość ciała zależnie od gatunku wynosi od 9 do 160 cm, masa ciała od 5 do 4000 g.

Rozród[edytuj | edytuj kod]

  • gniazdo w norze, dziupli lub szczelinie
  • jaja zazwyczaj białe
  • gniazdowniki
  • pisklęta ślepe i nagie (rzadko pokryte skąpym puchem)
  • oboje rodzice zajmują się potomstwem.

Odżywianie się[edytuj | edytuj kod]

Odżywiają się pokarmem różnorodnym – od mięsożernych po wszystkożerne. Gatunków wyłącznie owadożernych nie ma.

Ochrona[edytuj | edytuj kod]

Zagrożeniem dla kraskowych jest przede wszystkim niszczenie ich środowiska naturalnego przez człowieka. Niektóre gatunki są szkodnikami, przez co są przez ludzi tępione. Jeden z przedstawicieli - ziemnokraska obrożna została wpisana do międzynarodowej Czerwonej Księgi gatunków zagrożonych. Wszystkie występujące w Polsce kraskowe są objęte na jej terenie ochroną.

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Do rzędu zaliczane są następujące rodziny[3][4][5]:

Mielczarek i Cichocki w obrębie rzędu kraskowych wymienili również kurole (Leptosomidae) (obecnie osobny rząd Leptosomiformes[6]) oraz dudki (Upupidae), sierpodudki (Phoeniculidae) i dzioborożce (Bucerotidae) (obecnie zaliczane do rzędu Bucerotiformes[7]).

Przypisy

  1. Coraciiformes w: Integrated Taxonomic Information System (ang.)
  2. Frank Gill, David Donsker: Order Coraciiformes (ang.). IOC World Bird List: Version 4.1. [dostęp 2014-03-24].
  3. Systematyka i nazwy polskie za: Paweł Mielczarek, Marek Kuziemko: Rząd: Coraciiformes Forbes, 1884 - kraskowe (Wersja: 2013-09-25). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2014-03-24].
  4. John H. Boyd III: Coraciiformes (ang.). W: Aves—A Taxonomy in Flux 2.89 Introduction [on-line]. John Boyd's Home Page. [dostęp 2014-03-24].
  5. Joseph W. Brown, John Harshman: Coraciiformes (ang.). Tree of Life Web Project. [dostęp 2009-05-28].
  6. Frank Gill, David Donsker: Order Leptosomiformes (ang.). IOC World Bird List: Version 4.1. [dostęp 2014-03-24].
  7. Frank Gill, David Donsker: Order Bucerotiformes (ang.). IOC World Bird List: Version 4.1. [dostęp 2014-03-24].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Dimitrij Strelnikoff: Wielka encyklopedia zwierząt, tom 14, str. 6, 7. Oxford Educational. ISBN 978-83-7425-659-9.