Krwistoborowik lubczykowy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Krwistoborowik lubczykowy
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo grzyby
Typ podstawczaki
Klasa pieczarniaki
Rząd borowikowce
Rodzina borowikowate
Rodzaj krwistoborowik
Gatunek krwistoborowik lubczykowy
Nazwa systematyczna
Rubroboletus legaliae (Pilát & Dermek) Della Maggiora & Trassinelli
Index Fungorum 246: 1 (2015)
B.legaliae button.jpg
Luční - Boletus legaliae 05.jpg

Krwistoborowik lubczykowy (Rubroboletus legaliae (Pilát & Dermek) Della Maggiora & Trassinelli) – gatunek grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae)[1]. Nazwa systematyczna upamiętnia francuską mykolożkę Marcelle Le Gal[2]. Stąd czasem spotyka się polską nazwę „borowik le Galowej”.

Systematyka i nazewnictwo[edytuj | edytuj kod]

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Rubroboletus, Boletaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w roku 1968 Albert Pilát nadając mu nazwę Boletus legaliae. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadali mu w roku 2015 Della Maggiora & Trassinelli, przenosząc go do rodzaju Rubroboletus. To skutek przeprowadzonych w ostatnich latach badań filogenetycznych w obrębie rodzaju Boletus. Wyniki tych badań istotnie zmieniły systematykę gatunków dawniej zaliczanych do tego rodzaju[1]. W 2021 Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego zarekomendowała używanie nazwy „krwistoborowik lubczykowy”[3].

Niektóre synonimy nazwy naukowej[4]:

  • Boletus legaliae Pilát 1968
  • Boletus legaliae Pilát & Dermek 1969
  • Boletus purpureus var. legaliae Pilát & Ušák 1959
  • Boletus spinarii Hlaváček 2000
  • Boletus splendidus subsp. moseri Singer & Kuthan 1976
  • Rubroboletus legaliae Pilát ex Mikšík 2014
  • Suillellus legaliae Pilát ex Blanco-Dios 2015

Morfologia[edytuj | edytuj kod]

Kapelusz

Średnica 5–15 cm, kształt początkowo półkulisty, potem płaskołukowaty z płaskim dużym garbem na wierzchołku[5]. U młodych owocników szarobiały, potem brązowawy-brązowooliwkowy, po uszkodzeniu różowawy lub barwy "starej róży"[6].

Rurki

Przy trzonie wolne. U młodych okazów są żółte, potem oliwkowożółte. Pory o barwie od karminowoczerwonej do winnoczerwonej, u starszych okazów blaknące[5].

Trzon

Wysokość 5-8 cm, grubość 3-5 cm, kształt początkowo baryłkowaty, potem pałkowaty. Powierzchnia bladożółta, pokryta drobniutką czerwonawą siateczką, pod kapeluszem zanikająca[5].

Miąższ

Jasnożółty, niebieszczeje (młode owocniki) lub zielenieje (starsze) po przekrojeniu. Ma zapach cykorii[7].

Wysyp zarodników

Ochrowobrązowy. Zarodniki 11–16 × 6–6,5 μm, wrzecionowate i gładkie[7].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Ciepłe i świetliste lasy liściaste, pod bukami i dębami, na obojętnych lub kwaśnych glebach, w Europie spotykany we Francji, Włoszech, Niemczech, Czechach, na Słowacji, południowej Anglii. Angielskie źródła z XX w. podają jego występowanie również w Polsce[7], ale pierwsze potwierdzone stwierdzenie pochodzi z 2014 z Kotliny Raciborskiej[8].

Znaczenie[edytuj | edytuj kod]

Grzyb trujący, chociaż niektórzy autorzy podają, że dobrze ugotowany jest nieszkodliwy[9].

Gatunki podobne[edytuj | edytuj kod]

Jest podobny do krwistoborowika szatańskiego, który odróżnia się od lubczykowego nieprzyjemnym zapachem, jest też silniej trujący[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c CABI Bioscience Databases. [dostęp 2015-10-25].
  2. Bernard Crozes: "Les femmes mycologues". Mycological Society of Strasbourg. (fr.)
  3. Rekomendacja nr 1/2021 Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego, Komisja ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów, 20 lutego 2021.
  4. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2015-10-24].
  5. a b c Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  6. Régis Courtecuisse and Bernard Duhem (British version) 1995). Mushrooms and Toadstools of Britain and Europe. Harper Collins. ​ISBN 0-00-220025-2
  7. a b c d Marcel Bon (1987). The Mushrooms and Toadstools of Britain and North Western Europe. Hodder and Stoughton. ​ISBN 0-340-39935-X
  8. Marek Halama, Rubroboletus le-galiae (Boletales, Basidiomycota), a species new for Poland, „Acta Mycologica”, 50 (2), 2016, DOI10.5586/am.1066, ISSN 2353-074X [dostęp 2021-03-11] (ang.).
  9. Aurel Dermek, Albert Pilat: Poznajemy grzyby. Apoloniusz Rymkiewicz (tłum.). Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk-Łódź: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1991, s. 85, Tab. 78. ISBN 83-04-02963-4.