Kotlina Raciborska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kotlina Raciborska
318.59 Kotlina Raciborska.png
Prowincja Niż Środkowoeuropejski
Podprowincja Niziny Środkowopolskie
Makroregion Nizina Śląska
Mezoregion Kotlina Raciborska

Kotlina Raciborska (318.59[1][2]) - mezoregion fizycznogeograficzny w południowej Polsce, stanowiący południowo-wschodnią część Niziny Śląskiej.

Położenie[edytuj | edytuj kod]

Kotlina Raciborska położona jest po obu stronach górnej Odry, pomiędzy Wyżyną Śląską na wschodzie a Płaskowyżem Głubczyckim na zachodzie i Równiną Niemodlińską na północnym zachodzie. Mezoregion jest najdalej na południe wysuniętą częścią Niziny Śląskiej, która rozciąga się wzdłuż biegu Odry na terenie powiatu wodzisławskiego i raciborskiego oraz dalej na północ w kierunku Kędzierzyna-Koźla i Krapkowic. Powierzchnia wynosi 1219 km². Ponad połowa powierzchni gminy Racibórz leży w obrębie Kotliny Raciborskiej[2]. Północno-wschodnią część Kotliny Raciborskiej przecina Kanał Gliwicki.

Geologia[edytuj | edytuj kod]

Dno kotliny budują osady holoceńskie i są to utwory gliniaste i pyłowe, rzadziej ilaste i piaszczyste o zróżnicowanej miąższości[1][2]. Natomiast pod nimi zalegają czwartorzędowe polodowcowe osady okruchowe w postaci piasków i żwirów[1][2][3][4].

Morfologia terenu[edytuj | edytuj kod]

Powierzchnia Kotliny osiąga wysokości nieco poniżej 200 m n.p.m. Obszar ten jest bardzo słabo urozmaicony z przewagą rzeźby równinnej o różnicach wysokości z reguły nie przekraczających 3 metrów, a niewielkie urozmaicenia w rzeźbie tworzą zagłębienia w formie meandrycznych starorzeczy, często wypełnionych wodą lub podmokłych. Charakterystycznymi formami geomorfologicznymi w dolinie Odry są dwie tarasy akumulacyjne: zalewowy, który sięga 0,5 - 2,0 metrów nad poziomem rzeki oraz nadzalewowy, który sięga 4-7 metrów nad poziomem rzeki[1][2]. Obszar przecina dolina rzeki Rudy[3].

Klimat[edytuj | edytuj kod]

Na klimat kotliny duży wpływ mają ciepłe masy powietrza, które napływają z południa przez Bramę Morawską, a także oceaniczne masy powietrza, które napływają z zachodu. Klimat jest o wiele cieplejszy niż w ościennych krainach geograficznych. Średnia temperatura powietrza kształtuje się na poziom +8 °C, lato jest długie, a zimy łagodne. Średnie opady atmosferyczne wahają się w przedziale 600–700 mm. W lecie przeważają wiatry północno–wschodnie, a w ziemie południowo–wschodnie. Związane jest to z tym, że przez około 40% roku następuje wymuszony przepływ mas powietrza przez Bramę Morawską[4].

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Prawobrzeżna (wschodnia) część regionu jest pokryta lasem, lewobrzeżna (zachodnia) stanowi krainę rolniczą. Nad Odrą rozwinęły się duże ośrodki przemysłowe: Kędzierzyn-Koźle na północy i Racibórz na południu.

Przypisy

  1. a b c d Program ochrony środowiska Gminy Racibórz na lata 2004-2015. s. 7.
  2. a b c d e Program ochrony środowiska Gminy Racibórz na lata 2008-2015. s. 20.
  3. a b Praca zbiorowa pod redakcją Jana Kantyki: Racibórz: Zarys rozwoju miasta. s. 14.
  4. a b Strategia rozwoju miasta Racibórz na lata 2006-2015. s. 46.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. Praca zbiorowa pod redakcją Jana Kantyki: Racibórz: Zarys rozwoju miasta. Katowice: Wydawnictwo "Śląsk", 1981. ISBN 83-216-0140-5. (pol.)
  2. Program ochrony środowiska Gminy Racibórz na lata 2004-2015. Racibórz: marzec 2004.
  3. Program ochrony środowiska Gminy Racibórz na lata 2008-2015. Racibórz: czerwiec 2008.
  4. Strategia rozwoju miasta Racibórz na lata 2006-2015. Racibórz.
  5. Jerzy Kondracki: Geografia regionalna Polski. Warszawa: PWN, 2002. ISBN 83-01-13897-1.