Książka mówiona

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zbiór książek mówionych

Książka mówiona, audiobook – nagranie dźwiękowe zawierające odczytany przez lektora tekst publikacji książkowej, zapisane na nośniku danych najczęściej w postaci cyfrowej (w formacie audio lub np. MP3 czy M4B). Przed wprowadzeniem nośników cyfrowych nagrywane były na kasetach magnetofonowych lub płytach gramofonowych[1].

W Stanach Zjednoczonych i państwach Europy Zachodniej zainteresowanie książkami mówionymi od lat stale rośnie. Według statystyk Audio Publishers’ Association z 2005 roku w USA wartość rynku audiobooków szacuje się na 871 mln dolarów[2] Prowadzone też są przedsięwzięcia, np. Librivox, które na zasadzie wolontariatu przygotowują nagrania książek z domeny publicznej.

W Polsce w połowie lat 30. XX w. firma płytowa Orpheon nagrała bajki Adama Mickiewicza, czytane przez aktora i malarza Mariusza Maszyńskiego[3]. Później książki mówione na taśmach magnetofonowych nagrywano od lat 60. XX wieku[4] na potrzeby czytelników Biblioteki Polskiego Związku Niewidomych (jako alternatywa dla książek pisanych pismem Braille’a). Książki do słuchania zdobywają popularność[5]. Nowe krajowe publikacje rzadko pojawiają się wraz z odpowiednikami w wersji audio, choć np. w USA dzieje się tak z większością bestsellerów[5].

Obecnie[kiedy?] największy w Polsce zbiór książek mówionych na tradycyjnych kasetach magnetofonowych posiada Biblioteka PZN (centrala w Warszawie przekazuje też część swoich zbiorów do punktów bibliotecznych na terenie całego kraju): ok. 500 tys. kaset, ponad 5000 tytułów[6]. Książki mówione na płytach CD dostępne są w niektórych księgarniach lub sklepach internetowych.

Audiobooki cechują się przystępnością i są alternatywą dla osób nieprzepadających za innymi formami literatury. Są cenione przez osoby niewidome lub niepełnosprawne w inny sposób. Wymagają sprawnego zmysłu słuchu, a odsłuchiwać je można w dowolnym momencie[7].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Poradnik kupującego: audiobooki, „Komputer Świat” [dostęp 2017-05-06] (pol.).
  2. Audio Publishers Association Releases Major Consumer Survey And Announces Increase in Audiobook Usage, Audio Publishers’ Association, 2016 [dostęp 2020-02-05].
  3. Audiobooki z myszką, Cyfrowa Biblioteka Narodowa Polona, 12 sierpnia 2010.
  4. Biblioteka PZN.
  5. a b Ostatnia nadzieja dla książek, czyli jedyny format, który nie boi się spadków czytelnictwa, Spider's Web [dostęp 2020-02-05] (pol.).
  6. Literatura, Wolne Lektury [dostęp 2018-01-31] (pol.).
  7. Izabela Koryś, Roman Chymkowski, Stan czytelnictwa w Polsce w 2018 roku. Wstępne wyniki, Biblioteka Narodowa, 2019 [dostęp 2020-02-05].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]