Kura (rzeka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kura
Rzeka Kura w Mccheta. Z prawej jej dopływ Aragwi
Rzeka Kura w Mccheta. Z prawej jej dopływ Aragwi
Kontynent Azja
Państwo  Turcja
 Gruzja
 Azerbejdżan
Lokalizacja Azerbejdżan, Gruzja, Turcja
Długość 1515 km
Powierzchnia zlewni 188 tys. km²
Źródło
Współrzędne 40°40′31″N 42°44′32″E/40,675278 42,742222
Ujście
Miejsce Morze Kaspijskie
Współrzędne 39°19′32″N 49°20′07″E/39,325556 49,335278
Mapa
Rzeka Kura i jej dorzecze
Rzeka Kura i jej dorzecze

Kura (gruz. მტკვარი, Mtkwari, azer. Kür) – rzeka w Azji. Jej długość wynosi 1515 km, a powierzchnia dorzecza 188 tys. km²[1].

Kura wypływa na Wyżynie Armeńskiej na terytorium Turcji (174 km). Później wpływa do Gruzji pokonując przełomem Mały Kaukaz (426 km). Dalej zmienia kierunek, płynąc na południowy wschód. W dolnym biegu płynie przez Nizinę Kurańską na terytorium Azerbejdżanu (915 km). Uchodzi niewielką deltą do Morza Kaspijskiego. Główne dopływy Kury to Aragwi, Alazani (lewe) oraz Araks (prawy). W dolnym biegu znajduje się Zbiornik Mingeczaurski.

Największym miastem nad Kurą jest Tbilisi, stolica Gruzji. Inne ważne miasta to: Bordżomi, Gori, Mccheta, Rustawi, Mingeczaur i Şirvan.

Powierzchnia dorzecza obejmuje pięć krajów: Azerbejdżan (52,9 km²), Iran (40 km²), Gruzja (36,4 km²), Armenia (29,8 km²) oraz Turcja (28,9 km²)[1].

Nazwa[edytuj]

Nazwa rzeki jest zbliżona we wszystkich językach z wyjątkiem gruzińskiego (ormiańskie Կուր, Kur, azerskie Kür, tureckie Kura, kurdyjskie kur), jednak na temat jej pochodzenia istnieje wiele odrębnych hipotez. Często wywodzi się ją od imienia perskiego króla Cyrusa. Inne wiążą ją m.in. z historycznym regionem Kola (obecnie Göle w Turcji), azerskim słowem qjur/kur oznaczającym "niespokojną rzekę" lub Kurą – córką Zeusa. Gruzińska nazwa Mtkwari najczęściej wywodzona jest również od starogruzińskich lub ormiańskich słów oznaczających wodę lub rzekę[2].

Przypisy

  1. a b Igor S.I. S. Zonn Igor S.I. S., Aleksey N.A. N. Kosarev Aleksey N.A. N., Michael H.M. H. Glantz Michael H.M. H., Andrey G.A. G. Kostianoy Andrey G.A. G. i inni, The Caspian Sea Encyclopedia, Springer Science & Business Media, 26 maja 2010, s. 260, ISBN 9783642115240 [dostęp 2016-04-22] (ang.).
  2. Kirtadze Daredjan. Author’s Interpretation of Toponyms of the Historical Sources and the Hagiographic Literary Works. „Earth Sciences 2015”. 4 (5-1). s. 21.