Kura (rzeka)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Kura
Rzeka Kura w Mccheta. Z prawej jej dopływ Aragwi
Rzeka Kura w Mccheta. Z prawej jej dopływ Aragwi
Kontynent Azja
Lokalizacja Azerbejdżan, Gruzja, Turcja
Długość 1515 km
Powierzchnia zlewni 188 tys. km²
Źródło
Współrzędne 40°40′31″N 42°44′32″E/40,675278 42,742222
Ujście
Miejsce Morze Kaspijskie
Współrzędne 39°19′32″N 49°20′07″E/39,325556 49,335278
Położenie na mapie Azji
Mapa lokalizacyjna Azji
źródło
źródło
ujście
ujście
Rzeka Kura i jej dorzecze

Kura (gruz. მტკვარი, Mtkwari, azer. Kür) – rzeka w Azji. Jej długość wynosi 1515 km, a powierzchnia dorzecza 188 tys. km²[1].

Kura wypływa na Wyżynie Armeńskiej na terytorium Turcji (174 km). Później wpływa do Gruzji pokonując przełomem Mały Kaukaz (426 km). Dalej zmienia kierunek, płynąc na południowy wschód. W dolnym biegu płynie przez Nizinę Kurańską na terytorium Azerbejdżanu (915 km). Uchodzi niewielką deltą do Morza Kaspijskiego. Główne dopływy Kury to Aragwi, Alazani (lewe) oraz Araks (prawy). W dolnym biegu znajduje się Zbiornik Mingeczaurski.

Największym miastem nad Kurą jest Tbilisi, stolica Gruzji. Inne ważne miasta to: Bordżomi, Gori, Mccheta, Rustawi, Mingeczaur i Şirvan.

Powierzchnia dorzecza obejmuje pięć krajów: Azerbejdżan (52,9 km²), Iran (40 km²), Gruzja (36,4 km²), Armenia (29,8 km²) oraz Turcja (28,9 km²)[1].

Nazwa[edytuj]

Nazwa rzeki jest zbliżona we wszystkich językach za wyjątkiem gruzińskiego (ormiańskie Կուր, Kur, azerskie Kür, tureckie Kura, kurdyjskie kur‎), jednak na temat jej pochodzenia istnieje wiele odrębnych hipotez. Często wywodzi się ją od imienia perskiego króla Cyrusa. Inne wiążą ją m.in. z historycznym regionem Kola (obecnie Göle w Turcji), azerskim słowem qjur/kur oznaczającym "niespokojną rzekę" lub Kurą – córką Zeusa. Gruzińska nazwa Mtkwari najczęśniej wywodzona jest również od starogruzińskich lub ormiańskich słów oznaczających wodę lub rzekę[2].

Przypisy

  1. a b Igor S.I. S. Zonn Igor S.I. S., Aleksey N.A. N. Kosarev Aleksey N.A. N., Michael H.M. H. Glantz Michael H.M. H., Andrey G.A. G. Kostianoy Andrey G.A. G. i inni, The Caspian Sea Encyclopedia, Springer Science & Business Media, 26 maja 2010, s. 260, ISBN 9783642115240 [dostęp 2016-04-22] (ang.).
  2. Kirtadze Daredjan. Author’s Interpretation of Toponyms of the Historical Sources and the Hagiographic Literary Works. „Earth Sciences 2015”. 4 (5-1). s. 21.