László Bódi (muzyk)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
László Bódi
Ilustracja
Pseudonim Cipő
Data i miejsce urodzenia 3 maja 1965
Użhorod
Data i miejsce śmierci 11 marca 2013
Budapeszt
Gatunki rock, pop rock
Aktywność 1980–2013
Zespoły
Cipőfűző
Republic
Odznaczenia
Krzyż Oficerski Węgierskiego Orderu Zasługi (cywilny)

László Bódi, ps. „Cipő” (ur. 3 maja 1965 w Użhorodzie, zm. 11 marca 2013 w Budapeszcie) – węgierski wokalista, kompozytor, autor tekstów, współzałożyciel grupy Republic.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Dzieciństwo i młodość[edytuj | edytuj kod]

Bódi urodził się 3 maja 1965 roku w Użhorodzie w ZSRR (obecnie Ukraina)[1]. Do pierwszego roku życia wraz z rodzicami mieszkał w miejscowości Mali Hejiwci[2]. W 1966 roku rodzina Bódich przeprowadziła się do Kisvárdy, gdzie następnie László Bódi uczęszczał do Weiner Leó Zeneiskola (Szkoły Muzycznej im. Leó Weinera)[3]. W dzieciństwie grał na pianinie oraz grał w lokalnej drużynie piłkarskiej[3], natomiast w wieku 14 lat zaczął pisać teksty piosenek[4].

Gdy uczęszczał do Bessenyei György Gimnázium, założył zespół o nazwie Cipőfűző (Sznurowadła), którą wywiódł z własnego pseudonimu – „Cipő” (Buty). Zespół ten grał piosenki ludowe w stylu popowym i dokonał nagrań w radio w Nyíregyháza. Zespół Cipőfűző istniał pięć lat, po czym Bódi został wcielony do służby wojskowej[5][6]. W 1983 roku zdobył nagrody w konkursie wierszy i piosenek w Sárvár, gdzie poznał także Jánosa Bródyego. W wieku 18 lat przeprowadził się do Budapesztu, gdzie pracował w MÁV i Magyar Posta[5][6]. Następnie wraz z Ferencem Szigetim założył duet o nazwie Krokodil, który istniał przez krótki czas[7].

Okres Republic[edytuj | edytuj kod]

23 lutego 1990 roku wraz z Csabą Borosem, Zoltánem Tóthem, Imre Balim, László Szilágyim założył zespół o nazwie Republic. Latem zespół stanowił support przed Beatrice[8], natomiast jeszcze w 1990 roku nagrał debiutancki album Indul a mandula!!!. W 1995 roku wraz z Renátą Rajcs nagrał album A Cipő és a Lány – Amsterdam[4]. Ogółem wraz z Republic Bódi nagrał ponad 240 piosenek, współpracował także z takimi wykonawcami jak Zsuzsa Koncz czy Judit Halász[5].

23 stycznia 2010 roku, z okazji 30-lecia powstania zespołu Cipőfűző, udzielił wraz z tą grupą koncertu w Kisvárdzie[9]. 15 marca, wraz z innymi członkami Republic – Csabą Borosem, László Attilą Nagyem, Tamásem Patai i Zoltánem Tóthem – został odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Zasługi Republiki Węgierskiej[10].

Choroba i śmierć[edytuj | edytuj kod]

W 2009 roku Bódi był operowany z powodu choroby wieńcowej, przeszedł również zawał serca. W ostatnim okresie życia cierpiał również na ciężkie zapalenie płuc, złamał także rękę[11]. 15 lutego 2013 roku przeszedł kolejny zawał serca, na skutek którego został przewieziony do szpitala na oddział intensywnej terapii. Tam znajdował się w stanie śpiączki, z której mimo wielokrotnych prób lekarze nie zdołali go wybudzić[1]. 9 oraz 10 marca Bódi poruszył się oraz otworzył oczy, ale lekarze stwierdzili, że są to jedynie odruchy padaczkowe[12]. Muzyk zmarł 11 marca o świcie w wieku 48 lat[1].

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

Bódi został pochowany 22 marca na cmentarzu w Kistarcsy, w pobliżu grobu ojca[13]. W pogrzebie, na którym przemawiał basista Republic, Csaba Boros, uczestniczyło 1500 osób, w tym muzycy i politycy: István Antall, Gyula Thürmer, Gábor Bochkor, Andrea Várkonyi, Feró Nagy, Győző Gáspár, Judit Halász, Zsuzsa Koncz, Fecó Balázs, Gábor Leskovics, Károly Horváth, Ferenc Szigeti, Lajos D. Nagy, László Benkő i Csaba Horváth[14]. Po pogrzebie odegrano hymn ZSRR ze względu na to, iż Bódi był obywatelem ZSRR oraz miał komunistyczne poglądy[15].

Były gitarzysta Republic, Zoltán Tóth, napisał piosenkę ku pamięci Bódiego pt. „Akkor kéne lóra szállni”[16].

Pośmiertnie Bódi otrzymał nagrody Artisjus oraz Fonogram[17][18]. Został również pośmiertnie honorowym obywatelem miasta Kisvárda[19].

Podczas Festiwalu Sziget 5 sierpnia 2013 roku odbył się poświęcony Bódiemu koncert zatytułowany „Őrizz engem ezen a világon”. Podczas tego koncertu takie zespoły i wykonawcy jak Omega, Ildikó Keresztes, ByeAlex, Péter Gerendás, Fegya Jávori, Zsuzsa Koncz, Barna Pély i United, Első Emelet, Compact Disco, Bikini i Péter Sipos, Republic i Tamás Sípos, Edit Balázsovits, Péter Sziámi Müller, Nemadomfel, Hooligans, Pál Utcai Fiúk, Miklós Fenyő, Feró Nagy, Charlie, János Bródy i Magna Cum Laude śpiewali piosenki Republic[20].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Jego ojciec, László, urodził się w 1933 roku w Nyírtass[21][22]. Jego matką była Gizella Hadar, miał także siostrę Márię[3][22]. Jego żoną była Zsuzsa, miał także dwie córki bliźniaczki Petrę i Rékę[23][24]. Do swoich przyjaciół Bódi zaliczał Jánosa Bródyego, Tamása Cseha i Zsuzsę Koncz[1]. Cenił poezję László Nagya, natomiast znaczny wpływ na tematykę jego utworów wywarła twórczość Bohumila Hrabala[1].

Bódi przyznał w wywiadzie, że jego ulubioną wokalistką jest Zsuzsa Koncz, lubił słuchać także Illés, Johna Lennona i The Beatles[25]. Interesował się architekturą[1].

Nagrody i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Dyskografia[edytuj | edytuj kod]

Republic[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f Hétfő hajnalban elhunyt Cipő (węg.). W: borsonline.hu [on-line]. 2013-03-11. [dostęp 2016-03-31].
  2. Gyertyagyújtással emlékeztek Cipőre (węg.). W: hvg.hu [on-line]. 2013-03-12. [dostęp 2016-03-31].
  3. a b c Cipő a zenét választotta a futball helyett (węg.). W: blikk.hu [on-line]. 2013-03-18. [dostęp 2016-03-31].
  4. a b Meghalt Cipő (węg.). W: origo.hu [on-line]. 2013-03-11. [dostęp 2016-03-31].
  5. a b c Bódi László (Cipő) (węg.). W: zene.hu [on-line]. 2013-03-11. [dostęp 2016-03-31].
  6. a b Újságkihordóból lett rocksztár Cipő (węg.). W: blikk.hu [on-line]. 2013-03-20. [dostęp 2016-03-31].
  7. Szigeti Ferenc: A Karthago az életünk hobbija (węg.). W: blikk.hu [on-line]. 2013-03-25. [dostęp 2016-03-31].
  8. Nagy Feró is gyászolja Cipőt (węg.). W: valasz.hu [on-line]. 2013-03-11. [dostęp 2016-03-31].
  9. Zoltán D. Zajácz: A részeg ló álma, avagy a Cipőfűző-sztori (węg.). W: avorospostakocsi.hu [on-line]. 2010-07-23. [dostęp 2016-03-31].
  10. A MAGYAR KÖZTÁRSASÁG HIVATALOS LAPJA 2010. március 15., hétfõ (węg.). W: kozlonyok.hu [on-line]. 2010-03-15. [dostęp 2016-03-31].
  11. Meghalt Cipő (węg.). W: metropol.hu [on-line]. 2013-03-11. [dostęp 2016-03-31].
  12. Edina Losonci: Cipő kinyitotta a szemét (węg.). W: 24.hu [on-line]. 2013-03-09. [dostęp 2016-03-31].
  13. Megvan Cipő temetésének időpontja (węg.). W: hvg.hu [on-line]. 2013-03-13. [dostęp 2016-03-31].
  14. Eltemették Cipőt (węg.). W: origo.hu [on-line]. 2013-03-22. [dostęp 2016-03-31].
  15. Szovjet himnusz szólt Cipő sírjánál (węg.). W: blikk.hu [on-line]. 2013-03-25. [dostęp 2016-03-31].
  16. Dalt írt Cipőről a Republic exgitárosa (węg.). W: blikk.hu [on-line]. 2013-04-28. [dostęp 2016-03-31].
  17. Cipő özvegye elsírta magát a díjátadón (węg.). W: blikk.hu [on-line]. 2013-03-25. [dostęp 2016-03-31].
  18. István Balla: Életműdíjat kap Cipő (węg.). W: 24.hu [on-line]. 2013-05-21. [dostęp 2016-03-31].
  19. CIPŐ KISVÁRDA POSZTUMUSZ DÍSZPOLGÁRA (węg.). W: kisvarda.hu [on-line]. [dostęp 2016-03-31].
  20. Sziget Fesztivál: „Őrizz engem ezen a világon!” (węg.). W: vajma.info [on-line]. 2013-08-06. [dostęp 2016-03-31].
  21. Cipő: Jövök én is, édesapám! (węg.). W: blikk.hu [on-line]. 2013-03-15. [dostęp 2016-03-31].
  22. a b Cipő elkényeztetett gyerek volt (węg.). W: blikk.hu [on-line]. 2013-03-17. [dostęp 2016-03-31].
  23. Savanyú a Cipő (węg.). W: velvet.hu [on-line]. 2006-03-16. [dostęp 2016-03-31].
  24. Lányai ébresztgetik a kómából Cipőt (węg.). W: borsonline.hu [on-line]. 2013-02-27. [dostęp 2016-03-31].
  25. Zsolt Bíró, Anna Katalin Havassy: Cipő: „A veszély mindig leselkedik” (węg.). W: zene.hu [on-line]. 2007-07-05. [dostęp 2016-03-31].