Śpiączka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy stanu fizjologicznego człowieka. Zobacz też: film z 1978 roku.
Śpiączka
Coma
ICD-10 R40.2
Śpiączka, nieokreślona
ICD-10 E03.5
Śpiączka w obrzęku śluzowatym
ICD-10 E15
Śpiączka hipoglikemiczna niecukrzycowa
ICD-10 P91.5
Śpiączka noworodka

Śpiączka, koma (z gr. κῶμα koma, znaczy głęboki sen, łac. coma) – głębokie zaburzenie świadomości i przytomności, związane z rozpadem cyklu czuwania i wzbudzenia, objawiające się brakiem reakcji nawet na silne bodźce oraz uogólnionym bezruchem[1].

Często jest wynikiem urazu pnia mózgu[2], występuje też przy uszkodzeniu tworu siatkowatego rdzenia kręgowego. Może to być uszkodzenie pierwotne lub wtórne, powstałe w sposób pośredni wskutek np. procesu ekspansywnego lub uszkodzenia pochodzenia naczyniowego.

Śpiączka może być również wynikiem zaburzeń powodujących rozlane uszkodzenie systemu nerwowego, np. w przebiegu zatrucia, bez względu na przyczynę.

Typowymi objawami śpiączki są: brak reakcji na bodźce, brak spontanicznych ruchów, brak odruchów, brak kontaktu słownego[3].

Najczęstsze przyczyny śpiączek[edytuj]

Ocena stopnia śpiączki (Skala Glasgow)[edytuj]

Aby ocenić stopień śpiączki stosujemy schemat postępowania zaproponowany przez Teasdal i Jenneta (1974 r.). Polega on na ocenie otwierania oczu, najlepszej odpowiedzi werbalnej oraz najlepszej odpowiedzi ruchowej na zadany bodziec. Parametry te należy rozpatrywać łącznie z odruchami źrenicznymi, odruchami "głowy lalki", ciśnieniem tętniczym, oddechem, tętnem, temperaturą ciała.

Skala Glasgow (GCS, na podstawie schematu Teasdale i Jennetta 1974 r.)

  • otwieranie oczu
    • 1 – brak
    • 2 – na ból
    • 3 – na polecenie
    • 4 – spontanicznie
  • kontakt słowny
    • 1 – brak
    • 2 – niezrozumiałe dźwięki, pojękiwanie
    • 3 – niewłaściwe słowa lub krzyk
    • 4 – mowa chaotyczna, uwaga zachowana
    • 5 – zorientowany co do miejsca, czasu i własnej osoby
  • reakcja ruchowa
    • 1 – brak
    • 2 – reakcja wyprostna na ból (sztywność z odmóżdżenia)
    • 3 – reakcja zgięciowa na ból (sztywność z odkorowania)
    • 4 – celowe ruchy zmierzające do uniknięcia bodźca bólowego (zginanie – wycofywanie kończyny)
    • 5 – lokalizuje ból
    • 6 – spełnia polecenia

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Anna Herzyk: Neuropsychologia kliniczna wobec zjawisk świadomości i nieświadomości. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2011, s. 57. ISBN 978-83-01-16578-9.
  2. a b Norkowski 2013 ↓, s. 15.
  3. M. Pąchalska: Neuropsychologia kliniczna. Urazy pnia mózgu. T. 1. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007, s. 235.

Bibliografia[edytuj]

  • James L. Bernat. Chronic disorders of consciousness. „The Lancet”. Nr 9517. 367 (2006). s. 1181–1192. 
  • Jacek Norkowski OP: Śpiączka. W: Tenże: Człowiek umiera tylko raz. Mało znane fakty dotyczące śpiączki, stanu wegetatywnego i śmierci mózgowej. Warszawa: Thaurus, 2013, s. 11-18. ISBN 9-788364-124006.

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.