Leon Pasternak

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Grób Leona Pasternaka na warszawskim Cmentarzu Wojskowym na Powązkach

Leon Pasternak (ur. 12 sierpnia 1910 (lub 1909) we Lwowie, zm. 14 października 1969 w Warszawie) – polski poeta, satyryk, działacz polityczny żydowskiego pochodzenia.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Członek Komunistycznej Partii Polski. W II RP był kilkakrotnie aresztowany i więziony za działalność komunistyczną, m.in. w 1932 skazany przez sąd w Stanisławowie za działalność wywrotową na 7 miesięcy więzienia oraz osadzony dwa razy w Berezie Kartuskiej (w 1937 i w 1938)[1]. Współzałożyciel pisma Lewar. Od 1939 roku w ZSRR. Pracownik redakcji "Czerwonego Sztandaru". 19 listopada 1939 roku podpisał oświadczenie pisarzy polskich witające przyłączenie Zachodniej Ukrainy do Ukrainy Radzieckiej[2]. 17 września 1940 roku wstąpił do Związku Radzieckich Pisarzy Ukrainy[3]. Od 1943 oficer 1 Dywizji Wojska Polskiego. Członek PKWN (1944).

Według Ryszarda Marka Grońskiego "Leon Pasternak był ideowcem do końca, wiernym do ostatniego tchnienia".

Leon Pasternak tak pisał w „Wierszu noworocznym” na nowy rok 1940, w okupowanym przez Związek Radziecki Lwowie, po wkroczeniu Armii Czerwonej do Polski 17 września 1939 roku:

„a jednak podejmij kalendarz zdeptany,
część kart jego będziesz sławił w pieśniach
gdy padła granica, pękły więzień bramy,
w ten dzień wyzwolenia: siedemnasty września”

Autor wierszy i pieśni propagandowych (m.in. "Oka").

Odznaczony m.in. Orderem Sztandaru Pracy I i II klasy, Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (1955)[4], Złotym Krzyżem Zasługi i Medalem 10-lecia Polski Ludowej (1955)[5]. Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

Mąż aktorki, Ryszardy Hanin.


Przypisy

  1. Literat-komunista w Berezie. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 51 z 5 marca 1938. 
  2. Prawdziwa historia Polaków. s. 168.
  3. Bohdan Urbankowski, Czerwona msza czyli uśmiech Stalina, t. 1, Warszawa 1998, s. 123.
  4. 11 lipca 1955 „za zasługi w dziedzinie kultury i sztuki” M.P. z 1955 r. Nr 91, poz. 1144
  5. 15 stycznia 1955 M.P. z 1955 r. Nr 101, poz. 1400, str. 1632

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Prawdziwa historia Polaków : ilustrowane wypisy źródłowe 1939-194. Warszawa: Oficyna Wydawnicza Rytm, 1999. ISBN 83-87893-33-1.