Lesotho

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Muso oa Lesotho
Kingdom of Lesotho

Królestwo Lesotho
Flaga Lesotho
Herb Lesotho
Flaga Lesotho Herb Lesotho
Dewiza: (sth.) Khotso, Pula, Nala
(Pokój, Deszcz, Dobrobyt)
Hymn: Lesotho Fatse La Bontata Rona
Położenie Lesotho
Język urzędowy sotho, angielski
Stolica Maseru
Ustrój polityczny monarchia konstytucyjna
Głowa państwa król Letsie III
Szef rządu premier
Tom Thabane
Powierzchnia
 • całkowita
 • wody śródlądowe
137. na świecie
30 355 km²
~0%
Liczba ludności (2005)
 • całkowita 
 • gęstość zaludnienia
146. na świecie
2 031 348Green Arrow Up.svg
67 osób/km²
Jednostka monetarna loti (LSL)
Niepodległość od Wielka Brytania Wielkiej Brytanii
4 października 1966
Religia dominująca Katolicyzm
Strefa czasowa UTC +2
Kod ISO 3166 LS
Domena internetowa .ls
Kod samochodowy LS
Kod samolotowy 7P
Kod telefoniczny +266
Mapa Lesotho
Commons Multimedia w Wikimedia Commons
Wikivoyage-Logo-v3-icon.svg Lesotho w Wikipodróżach
Wikicytaty Królestwo Lesotho w Wikicytatach
Wikisłownik Hasło Lesotho w Wikisłowniku

Lesotho lub Lesoto (wcześniej Basuto) – państwo w południowej Afryce, będące enklawą w Republice Południowej Afryki.

Ustrój polityczny[edytuj | edytuj kod]

Lesotho jest niepodległą monarchią konstytucyjną w ramach Wspólnoty Narodów. Obowiązuje konstytucja z 2 kwietnia 1993 r. Głową państwa jest król (monarchia dziedziczna). Władza ustawodawcza należy do dwuizbowego parlamentu: Zgromadzenie Narodowe (izba niższa, 80 członków wybieranych na 5-letnią kadencję) i Senat (izba wyższa, składa się z 22 wodzów plemiennych lub ich przedstawicieli oraz 11 senatorów wybieranych przez króla). Władza wykonawcza należy do rządu z premierem na czele. W Lesotho obowiązuje system wielopartyjny. Główna partia to Partia Kongresowa Basuto (BCP), założona w 1952 r.

Podział administracyjny[edytuj | edytuj kod]

Lesotho jest podzielone na 10 dystryktów:

Geografia[edytuj | edytuj kod]

Information icon.svg Osobny artykuł: Geografia Lesotho.
  • Powierzchnia całkowita: 30 355 km²
    • lądowa: 30 355 km²
    • wody: 0 km²
  • Długość granic: 909 km
  • Linia brzegowa: 0 km

Lesotho jest jedynym krajem na świecie położonym w całości na wysokości ponad 1000 m n.p.m. Wzdłuż granicy południowo-wschodniej rozciąga się pasmo Gór Smoczych (najwyższy szczyt – Thabana Ntlenyana 3482 m n.p.m.), na północy zaś Maloti, z którego wypływa główna rzeka Oranje.

W kierunku zachodnim krajobraz zmienia się z górzystego na wyżynny. Klimat zwrotnikowy, z temperaturą i opadami zmodyfikowanymi położeniem n.p.m., w górach mroźne zimy z opadami śniegu, na niżej położonych terenach ciepło i wilgotno.

Naturalną szatę roślinną stanowi sawanna, na stokach gór roślinność trawiasta, w wysokich górach alpejska. Świat zwierzęcy reprezentują m.in.: antylopy, zające i różne gatunki gadów.

Historia[edytuj | edytuj kod]

  • XIX w. – utworzenie państwa Basuto
  • 1868 – aneksja przez Wielką Brytanię
  • 1966 – uzyskanie niepodległości w ramach Wspólnoty Narodów, przyjęcie do ONZ
  • 1970 – zamach stanu przeprowadzony przez ówczesnego premiera J. Jonathana, zawieszenie konstytucji, represje, ograniczenie władzy króla
  • 1975 – doszło do pogorszenia stosunków z RPA
  • 1979 – walki sił rządowych z partyzantką (Armia Wyzwolenia Lesotho)
  • 1986 – RPA wprowadziło blokadę granicy z Lesotho; w wyniku zamachu stanu władzę w kraju przejął generał J.M. Lekhanya, który przywrócił uprawnienia króla
  • 1990 – Rada Wojskowa rządząca Lesotho zdetronizowała króla Moshoeshoe II, nowym władcą został Letsie III, jego syn
  • 1991 – kolejny zamach stanu przeprowadzony przez pułkownika E.T. Ramaema, zezwolenie na działanie partii politycznych, z emigracji wraca Moshoeshoe II
  • 1993 – przeprowadzono pierwsze od wielu lat wolne wybory parlamentarne, wygrała partia kongresowa Basuto, premierem został Ntsu Mokhehle.
  • 1995 – ponownie królem został Moshoeshoe II
  • 1996 – Moshoeshoe II zginął w wypadku samochodowym, królem został Letsie III
  • 1998 – nowym szefem rządu został Bethuel Pakalitha Mosisili, w kraju doszło do zamieszek, interwencja wojsk południowoafrykańskiej wspólnoty rozwoju
  • 1999 – zakończenie interwencji
  • 2002 – Mosisiili znowu premierem
  • 2006 – Lesotho z okazji 40. rocznicy uzyskania niepodległości zmieniło flagę państwową
  • 2007 – W Lesotho oficjalnie ogłoszono kryzys żywnościowy. Głód dotknął już ok. 20% populacji kraju.

Gospodarka[edytuj | edytuj kod]

Lesotho jest silnie powiązana z RPA, jednak różnice społeczne i etniczne są znaczne[1]. Tylko niewielka część ziemi nadaje się pod uprawę, głównie kukurydzy, sorgo, pszenicy, fasoli. Dużą rolę odgrywa hodowla kóz angorskich, dostarczających wysokogatunkowej wełnymoheru. Przedmiotem eksportu do RPA jest słodka woda, a projektowana w górach zapora i elektrownia wodna na rzece Oranje ma dostarczyć tym państwom również elektryczności.

Słabo rozwinięty przemysł ograniczony jest do przetwórstwa spożywczego i zakładów odzieżowych. Znaczna liczba obywateli Lesotho pracuje w RPA, a ich zarobki, oprócz dochodów z turystyki, stanowią znaczącą pozycję w budżecie państwa.

Demografia[edytuj | edytuj kod]

(2006)
Liczba ludności 2 022 331
Ludność według wieku
0 – 14 lat 36,8%
15 – 64 lat 58,3%
ponad 64 lata 4,9%
Wiek (mediana)
W całej populacji 20,3 lat
Mężczyzn 19,7 lat
Kobiet 21 lat
Przyrost naturalny −0,46%
Współczynnik urodzeń 24,75 urodzin / 1000 mieszkańców
Współczynnik zgonów 28,71 zgonów / 1000 mieszkańców
Współczynnik migracji −0,68 migrantów / 1000 mieszkańców
Ludność według płci
przy narodzeniu 1,03 mężczyzn/kobiet
poniżej 15 lat 1,01 mężczyzn/kobiet
15 – 64 lat 0,94 mężczyzn/kobiet
powyżej 64 lat 0,66 mężczyzn/kobiet
Umieralność noworodków
W całej populacji 87,24 śmiertelnych / 1000 żywych
płci męskiej 92,04 śmiertelnych / 1000 żywych
płci żeńskiej 82,28 śmiertelnych / 1000 żywych
Oczekiwana długość życia
W całej populacji 34,4 lat
Mężczyzn 35,55 lat
Kobiet 33,21 lat
Rozrodczość 3,28 urodzin/kobietę

Struktura etniczna[2]:

Religie[edytuj | edytuj kod]

Źródło: Joshua Project, 2010[3]

Kultura[edytuj | edytuj kod]

Wiki letter w.svg Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy

  1. Stosunki Lesotho z RPA
  2. Joshua Project „Lesotho – People Groups”
  3. Lesotho – Religions. Joshua Project. [dostęp 2013-10-26].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]