Li Shangyin

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Spacer.gif To jest biografia osoby noszącej chińskie nazwisko Li.
Li Shangyin
Li Shangyin
Nazwisko chińskie
Pismo uproszczone 李商隐
Pismo tradycyjne 李商隱
Hanyu pinyin Lǐ Shāngyǐn
Wade-Giles Li Shang-yin

Li Shangyin (ur. 813, zm. 858), znany też pod pseudonimem Yuxi sheng (玉谿生) – chiński poeta epoki Tang.

Pochodził z Huojia w dzisiejszej prowincji Henan[1]. Był synem urzędnika[1][2]. W 837 roku zdał egzaminy urzędnicze[1] (osiągnął najwyższy stopień jinshi[3]) i pracował później w administracji w różnych prowincjach kraju, nie osiągając jednak nigdy żadnego wysokiego stanowiska[1][2]. Zachowało się około 600 poezji jego autorstwa, utrzymanych w rozmaitej stylistyce, od regularnych wierszy klasycznych po bardziej swobodne, w których nie stronił od sięgania po język potoczny[2]. Li był poetą równocześnie biegłym w wielu gatunkach i oryginalnym, o łatwo rozpoznawalnym stylu[3]. Utwory Li Shangyina cechują się znacznym stopniem skomplikowania, symbolizmem, niekiedy trudnymi do zrozumienia niejasnościami i aluzyjnością[1]. Ta ostatnia jest szczególnie bogata w jego wierszach, znacząco utrudniając ich interpretację[3]. Można podzielić je na trzy kategorie: osobiste wiersze adresowane do rodziny i przyjaciół, opisy zdarzeń historycznych i współczesnych oraz zmysłową poezję miłosną, adresowaną do mniszki taoistycznej[1][2]. Ważnym zbiorem jego wierszy jest Xingzi xijiao zuo yi bai yun („Sto wierszy ułożonych w czasie podróży przez zachodnie przedmieścia”)[3].

Li Shangyin był też uznanym mistrzem tzw. „prozy paralelnej”. Wzorem swego poprzednika, Lu Zhi (745-805) używał jej w bardzo szerokim zakresie, w pismach urzędowych i prywatnych. W późniejszym okresie krytykowano niektóre z jego utworów jako nadmiernie estetyzujące, ponieważ Li umieszczał w nich niezwykle długie i złożone konstrukcje syntaktyczne; posługiwał się też bogatym zestawem rejestrów[4].

Jego poezja wywarła duży wpływ na późniejszych autorów, takich jak Yang Weizhen (1296–1370)[5] czy Mandżur Nara Singde (1655–1685)[6]; był też ulubionym poetą Zeng Guofana (1811–1872), uczonego i polityka, wsławionego stłumieniem powstania tajpingów[7].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f The Anchor Book of Chinese Poetry. edited by Tony Barnstone and Chou Ping. New York: Random House, 2005, s. 211–212. ISBN 0-385-72198-6.
  2. a b c d Dorothy Perkins: Encyclopedia of China. The Essential Reference to China, Its History and Culture. New York: Routledge, 2013, s. 279. ISBN 1-57958-110-2.
  3. a b c d Mair 2001 ↓, s. 311.
  4. Mair 2001 ↓, s. 244.
  5. Mair 2001 ↓, s. 393.
  6. Mair 2001 ↓, s. 447.
  7. Mair 2001 ↓, s. 440.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]