Ludmiła Pietruszewska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ludmiła Pietruszewska
Ludmiła Pietruszewska w Nowym Jorku,9 listopada 2009
Ludmiła Pietruszewska w Nowym Jorku,
9 listopada 2009
Imiona i nazwisko Ludmiła Stefanowna Pietruszewska
(Людмила Стефановна Петрушевская)
Data i miejsce urodzenia 26 maja 1938
Moskwa (ZSRR)
Narodowość rosyjska
Język rosyjski
Obywatelstwo radzieckie
rosyjskie
Alma Mater Uniwersytet Moskiewski im. M. Łomonosowa
Okres lata 60. – do teraz
Gatunki proza, dramat, poezja, scenariusz
Ważne dzieła Jest noc
Numer Jeden albo W ogrodach innych wariantów

Ludmiła Stefanowna Pietruszewska (Людмила Стефановна Петрушевская; ur. 26 maja 1938 w Moskwie) – rosyjska prozaiczka, dramaturg, poetka, scenarzystka i piosenkarka.

Biografia[edytuj | edytuj kod]

Urodziła się 26 maja 1938 w Moskwie, ZSRR, w rodzinie urzędnika. Jest wnuczką lingwisty Nikołaja Fieofanowicza Jakowlewa, znanego z działań w celu likwidacji analfabetyzmu w początkowych latach istnienia Związku Radzieckiego. W czasie Wojny Ojczyźnianej mieszkała u krewnych, pewien czas spędziła w domu dziecka pod Ufą.

Po wojnie powróciła do Moskwy, gdzie w 1968 ukończyła Uniwersytet Moskiewski im. M. Łomonosowa na wydziale dziennikarstwa. Pracowała w radiu i w telewizji jako korespondent i redaktor.

Karierę pisarską zaczęła w drugiej połowie lat 60., za czasów studenckich, pisząc wiersze i scenariusze na wieczorki studenckie. Pierwsze opowiadanie Takaja diewoczka napisała w 1968, ale opublikowała dopiero 20 lat później. Pierwszym opublikowanym utworem autorki było opowiadanie Czeriez pola (Через поля), które ukazało się w 1972 w czasopiśmie „Awrora” („Аврора”). Do 1987 publikowała tylko pojedyncze opowiadania w różnych czasopismach. Dopiero w 1988 ukazał się pierwszy jej zbiór Biessmiertnaja lubow.

Jej pierwsze dramaty były wystawiane przez niezależne teatry: Uroki muzyki przez teatr-studio Moskworieczje (Москворечье) i teatr-studio ŁGU (ЛГУ), oraz Chinzao przez lwowski teatr Gaudeamus (Гаудеамус), ale szybko schodziły z afiszy. Dopiero w latach 80. sztuki na podstawie jej dramatów były wystawiane na deskach znanych teatrów: Lubow przez Teatr na Tagance, Kwartira Kołombiny przez teatr Sowriemiennik i Moskowskij chor przez Moskiewski Akademicki Teatr Artystyczny.

Przez pewien okres pisarka nie mogła publikować i wystawiać swoich utworów o „ciemnej stronie życia”, dlatego w tym czasie powstało wiele dzieł o charakterze humorystycznym: żartobliwe dramaty (Andante, Kwartira Kołombiny), dramaty dialogowe (Stakan wody, Izolirowannyj boks) i monodram (Piesni XX wieka).

Ludmiła Pietruszewska jest laureatką wielu prestiżowych nagród w świecie literatury rosyjskiej: nagrody czasopism „Nowyj mir” (1995), „Oktiabr” (1993, 1996, 2000), „Znamia” (1996) i „Zwiezda” (1999); nagroda „Triumf” (2002); Państwowa Nagroda Federacji Rosyjskiej (2002) i Nagroda Literacka im. M. Gogola. Otrzymała również nagrodę World Fantasy Award za zbiór opowiadań fantasy.

Autorka w swoich utworach opisuje życie w małych przeludnionych mieszkaniach. Jej bohaterowie są zagonieni i zmęczeni życiem. Szczególne miejsce w jej prozie zajmują kobiety, których losy, w sposób encyklopedyczny, są przedstawione od czasów młodości aż po starość.

Ludmiła Pietruszewska mieszka i pracuje w Moskwie.

Twórczość[1][edytuj | edytuj kod]

Powieści[edytuj | edytuj kod]

  • 1992Jest noc (Время ночь) – w Polsce wydana w 2012 przez Wydawnictwo Czarne
  • 2004Numer Jeden albo W ogrodach innych wariantów (Номер Один, или В садах других возможностей) - w Polsce wydana w 2010 przez wydawnictwo Świat Książki
  • 2009Istorii iz mojej sobstwiennoj żyzni (Истории из моей собственной жизни) – powieść autobiograficzna

Dramaty[edytuj | edytuj kod]

Uwaga: rok przed tytułem świadczy o dacie publikacji, nie powstania czy wystawienia na deskach teatru.

  • 1975Dwa okoszka. Pjesa-skazka (Два окошка. Пьеса-сказка)
  • 1979Lubow (Любовь) - jednoaktówka.
  • 1983Tri diewuszki w gołubom (Три девушки в голубом)
  • 1983Stakan wody (Стакан воды )
  • 1983Uroki muzyki (Уроки музыки) – napisana w 1973, wydana 10 lat później.
  • 1985Kwartira Kołombiny (Квартира Коломбины)
  • Izolirowannyj boks (Изолированный бокс)
  • Piesni XX wieka (Песни XX века)
  • Andante (Анданте)
  • Cinzano (Чинзано)
  • Moskowskij chor (Московский хор)
  • Tiomnaja komnata (Тёмная комната)
  • Opiat dwadcat piat (Опять двадцать пять)
  • Jedu w sad (Еду в сад)
  • Syraja noga, ili Wstriecza druziej (Сырая нога, или Встреча друзей)
  • Piewiec piewica (Певец певица)
  • Bifiem (Бифем)
  • Czemodan czepuchi, ili Bystro choroszo nie bywajet (Чемодан чепухи, или Быстро хорошо не бывает)
  • Zołotaja boginia (Золотая богиня)
  • Czto diełat! (Что делать!)
  • Mużskaja zona (Мужская зона)
  • Sceny iz otprawlenija Mozarta (Сцены из отравления Моцарта)
  • Ave Maria, mamoczka (Аве Мария, мамочка)

Cykle[edytuj | edytuj kod]

  • 1984Puski biatyje (Пуськи бятые) – cykl bajek
  • 1990Piesni wostocznych sławian (Песни восточных славян)

Bajki[edytuj | edytuj kod]

  • 1993Skazki, rasskazannyje dietiam (Сказки, рассказанные детям)
  • 1996Kukolnyj roman (Кукольный роман)
  • 2002Porosionok Piotr i maszyna (Поросёнок Пётр и машина)
  • 2002Porosionok Piotr i magazin (Поросёнок Пётр и магазин)
  • 2002Porosionok Piotr jediet w gosti (Поросёнок Пётр едет в гости)
  • 2008Kniga princess (Книга принцесс) – zbiór bajek
  • 2008Pogranicznyje skazki pro kotiat (Пограничные сказки про котят) – zbiór bajek
  • Żył-był budilnik (Жил-был будильник)
  • Nu, mama, nu! (Ну, мама, ну!)
  • Malenkaja wołszebnica (Маленькая волшебница)
  • Dikije żywotnyje skazki (Дикие животные сказки) – zbiór bajek
  • Morskije pomojnyje rasskazy (Морские помойные рассказы) – zbiór bajek

Zbiory opowiadań[edytuj | edytuj kod]

  • 2008Czornaja baboczka (Чёрная бабочка)
  • 2009Dwa carstwa (Два царства)
  • Biessmiertnaja lubow (Бессмертная любовь)

Przypisy