María Corina Machado
.jpg) María Corina Machado (2025) | |
| Data i miejsce urodzenia |
7 października 1967 |
|---|---|
| Alma Mater | |
| Stanowisko |
deputowana do Zgromadzenia Narodowego (2011–2014) |
| Partia |
Koalicja na rzecz Jedności Demokratycznej, Plataforma Unitaria Democrática |
| |
María Corina Machado (ur. 7 października 1967 w Caracas[1][2]) – wenezuelska polityczka, jedna z liderek opozycji wobec rządu Nicolása Maduro. W latach 2011–2014 deputowana do Zgromadzenia Narodowego. Laureatka Pokojowej Nagrody Nobla w 2025.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Jest córką Henrique Machado Zuloagi, przedsiębiorcy zajmującego się sprzedażą stali oraz Coriny Parisca, psycholożki[1]. Ukończyła inżynierię przemysłową na Universidad Católica Andrés Bello, uzyskała także tytuł magistra finansów w Instituto de Estudios Superiores de Administración[3].
Działalność publiczna
[edytuj | edytuj kod]W 1992 założyła fundację Atenea[1]. W 2001 była współzałożycielką Súmate, organizacji zajmującej się kontrolą wyborów[1]. W 2011 została członkinią Zgromadzenia Narodowego uzyskując najlepszy wynik w kraju[3]. W tym samym ubiegała się o nominację partii opozycyjnych do kandydowania na prezydenta w ramach wyborów mających się odbyć w 2012[4]. Ustąpiła ostatecznie miejsca Henrique’owi Capriles Radonskiemu[4]. W 2014, po publicznym potępieniu łamania praw człowieka w Wenezueli na forum Stałej Rady Organizacji Państw Amerykańskich, została wyrzucona z parlamentu[3]. W lipcu 2015 odebrano jej bierne prawo wyborcze[3].
W 2023 była jedną z kandydatek w ramach prawyborów prezydenckich w partii Plataforma Unitaria Democrática[5]. W czerwcu tego samego roku Wenezuelski Komisarz Wyborczy odebrał jej prawa wyborcze na 15 lat w związku z powiązaniem jej z rzekomymi przestępstwami Juana Guaidó[6]. Przeciwko tym restrykcjom zaprotestowali m.in. Organizacja Narodów Zjednoczonych, Organizacja Państw Amerykańskich i Unia Europejska[7]. W październiku tego samego roku wygrała prawybory[8]. W styczniu 2024 Sąd Najwyższy potwierdził odebranie praw wyborczych Machado, w związku z czym poparła ona Edmundo Gonzáleza Urrutię[9].
Poglądy polityczne
[edytuj | edytuj kod]Sprzeciwia się wenezuelskiemu autorytaryzmowi, będąc w opozycji do rządów Hugo Cháveza, a później do Nicolása Maduro[10][11]. Zabiega o transparentną demokrację i działa na rzecz powstawania programów pomocowych dla najuboższych[12].
Jest libertarianką[10]. Zwolenniczka liberalnych reform ekonomicznych, kapitalizmu oraz indywidualnej wolności każdego człowieka[10]. Popiera prywatyzację przedsiębiorstw państwowych, w tym przedsiębiorstwa naftowego PDVSA[12].
Popiera rządy Binjamina Netanjahu, sprzeciwia się uznawaniu sytuacji w Strefie Gazy za ludobójstwo, a jej partia podpisała porozumienie z prawicową izraelską partią Likud[13]. Dąży do nawiązania stosunków dyplomatycznych z Izraelem i zacieśnienia z nim współpracy[11]. Popiera także akcje wojskowe Stanów Zjednoczonych na Karaibach[13], które walczyły z przemytem narkotyków[14], a prezydentura Donalda Trumpa stanowi jej zdaniem szansę do walki z wenezuelskim reżimem[13] – dziękowała mu w swojej przemowie noblowskiej[14].
Wyróżnienia i nagrody
[edytuj | edytuj kod]W 2018 znalazła się na liście 100 Women, czyli liście 100 najbardziej wpływowych i inspirujących kobiet wg BBC[15].
W grudniu 2024 przyznano jej Nagrodę Sacharowa[16].
W kwietniu 2025 została wyróżniona przez Time, przyznając jej miejsce na swojej liście 100 najbardziej wpływowych ludzi na świecie i nazywając ją Wenezuelską Żelazną Damą (ang. Venezuelan Iron Lady)[17][15].
W 2024 Marco Rubio podpisał list nominujący Machado do Pokojowej Nagrody Nobla[14]. W październiku 2025 ogłoszono, że została jej laureatką za „niestrudzoną pracę na rzecz praw demokratycznych narodu wenezuelskiego i za jej walkę o sprawiedliwe i pokojowe przejście od dyktatury do demokracji”[18][15]. Przyznanie jej nagrody Nobla potępiła m.in. irańska ambasada w Caracas, która określiła je jako kpinę z koncepcji pokoju[13]; a amerykańska organizacja Council on American–Islamic Relations wezwała laureatkę do przeprosin za wspieranie europejskiej islamofobii oraz poparcie dla otwarcie rasistowskiej partii Likud[19].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d María Corina Machado News [online], newsnow.co.uk [dostęp 2024-07-28].
- ↑ María Corina Machado: "Hoy tendremos una Venezuela victoriosa en su democracia" [online], El Mundo, 27 lipca 2024 [dostęp 2024-07-28] (hiszp.).
- ↑ a b c d Maria Corina Machado – Maurice R. Greenberg World Fellows Program [online] [dostęp 2024-07-28] (ang.).
- ↑ a b Venezuela’s opposition picks Chavez's challenger [online], web.archive.org, 16 lutego 2012 [dostęp 2024-07-28] [zarchiwizowane z adresu 2012-02-16].
- ↑ Ricardo Martínez, Maria Corina Machado confirma su participación en las primarias de la Unidad [online], Mundo UR – Un mundo de información – Unión Radio – Noticias de Venezuela, 15 sierpnia 2022 [dostęp 2024-07-28] (hiszp.).
- ↑ Ronny Rodríguez Rosas, Contraloría inhabilita a María Corina Machado por 15 años, dice José Brito [online], Efecto Cocuyo, 30 czerwca 2023 [dostęp 2024-07-28] (hiszp.).
- ↑ Luke Taylor, ‘Their last hope’: can a political challenger in Venezuela pull the country out of chaos?, „The Guardian”, 21 października 2023 [dostęp 2024-07-28] (ang.).
- ↑ María Corina Machado is winner of Venezuela opposition primary that the government has denounced [online], AP News, 26 października 2023 [dostęp 2024-07-28] (ang.).
- ↑ Venezuela opposition overcomes hurdles to register candidate [online], 26 marca 2024 [dostęp 2024-07-28] (ang.).
- ↑ a b c Libertarianka z Wenezueli z Pokojową Nagrodą Nobla! | Stowarzyszenie Libertariańskie [online], www.slib.pl [dostęp 2025-10-19].
- ↑ a b Anadolu Agency, Nobel peace laureate Machado pledges support for Israel [online], Daily Sabah, 11 października 2025 [dostęp 2025-10-12] (ang.).
- ↑ a b Priyanka Shankar, Who is Maria Corina Machado, 2025 winner of the Nobel Peace Prize? [online], Al Jazeera [dostęp 2025-10-12] (ang.).
- ↑ a b c d Iran Slams Nobel Peace Prize for Gaza Genocide Apologist as ‘Mockery of Peace’ [online], Tasnim News Agency, 11 października 2025 [dostęp 2025-10-12] (ang.).
- ↑ a b c Sarah Kinosian, Nobel Peace Prize winner Maria Corina Machado revived Venezuela’s opposition [online], Reuters, 10 października 2025 [dostęp 2025-10-12] (ang.).
- ↑ a b c Marina Corina Machado. Kim jest laureatka Pokojowej Nagrody Nobla 2025? [online], rp.pl, 10 października 2025 [dostęp 2025-10-12] (pol.).
- ↑ Nagroda im. Sacharowa 2024 wręczona liderom wenezuelskiej opozycji [online], Tematy | Parlament Europejski, 26 września 2024 [dostęp 2025-01-12].
- ↑ María Corina Machado: The 100 Most Influential People of 2025, „TIME” [dostęp 2025-10-12] [zarchiwizowane z adresu 2025-06-16] (ang.).
- ↑ Maria Corina Machado laureatką Pokojowej Nagrody Nobla [online], gazetapl, 10 października 2025 [dostęp 2025-10-10].
- ↑ BREAKING: CAIR Calls on Nobel Peace Prize Winner Maria Machado to Renounce Her Support for European Fascism, Likud Party and Anti-Muslim Bigotry [online], 10 października 2025 [dostęp 2025-10-12] (ang.).
