Markasyt

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Markasyt
Drobne kryształy Markasytu Dwa eksponaty Markasytów
Drobne kryształy Markasytu Dwa eksponaty Markasytów
Mała klastra kryształów Markasytu
Mała klastra kryształów Markasytu
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny dwusiarczek żelaza (FeS2)
zawiera kationy żelaza (Fe2+) i aniony dwusiarczkowe S2−2
Twardość w skali Mohsa 6–6,5
Przełam niewyraźny
Łupliwość wyraźna
Pokrój kryształu tabliczkowy, pręcikowy
Układ krystalograficzny rombowy
Gęstość minerału 4,89 g/cm³
Właściwości optyczne
Barwa jasnożółta z odcieniem zielonkawym
Rysa zielonkawoczarna
Połysk metaliczny

Markasyt[1] – minerał z gromady siarczków. Należy do minerałów pospolitych.

Nazwa pochodzi od arab. marqasitae bądź pers. marcasisa – w ten sposób określano piryt i markasyt.

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Właściwości[edytuj | edytuj kod]

Tworzy kryształy tabliczkowe lub słupkowe. Często tworzy zbliźniaczenia w kształcie charakterystycznych grzebieni. Występuje w skupieniach zbitych, ziarnistych, skorupowych, nerkowatych, kulistych. Znane są formy rozetowe przypominające róże. W skałach osadowych tworzy konkrecje. Jest izostrukturalny z lelingitem. Obok pirytu jest drugą odmianą polimorficzną siarczku żelaza.

Jest kruchy, nieprzezroczysty, pospolity (podobnie jak piryt)[1].

Występowanie[edytuj | edytuj kod]

Jest produktem działalności hydrotermalnej, bywa znajdowany wśród skał osadowych, gdzie towarzyszy pirytowi.

Miejsca występowania:

  • W Polsce: w okolicach Turoszowa, Nowej Słupi, w Pomorzanach k. Olkusza, w kopalniach rudy miedzi (KGHM PM S.A.) k. Lubina.

Zastosowanie[edytuj | edytuj kod]

  • surowiec do produkcji kwasu siarkowego[1] oraz ruda żelaza[2],
  • od starożytności służy jako kamień ozdobny – kaboszony i płytki,
  • dobrze wykształcone kryształy są szlifowane fasetkowo,
  • bywa stosowany do wyrobu biżuterii,
  • jest interesujący dla kolekcjonerów.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c Encyklopedia techniki CHEMIA. Warszawa: WNT, 1965.
  2. Czesław Kuźniar. Bogactwa kopalne Górnego Śląska. „Przegląd Techniczny”. LIX (12), s. 80, 1921-03-30. Feliks Kucharzewski. 

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]